Bộ Công Thương lấy ý kiến sửa đổi Quy chế ứng phó sự cố hóa chất độc

Ngày 06/10/2026, Bộ Công Thương ban hành Công văn số 8107/BCT-HC về việc rà soát sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ Quyết định số 26/2016/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế hoạt động ứng phó sự cố hóa chất độc.

Hoàn thiện pháp luật về phân cấp, phân quyền

Việc rà soát được thực hiện nhằm đáp ứng yêu cầu hoàn thiện hệ thống pháp luật theo Kết luận số 09-KL/TW ngày 10/3/2026 của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; thực hiện quy định của Luật Tổ chức Chính phủ 2025, Luật Tổ chức Chính quyền địa phương 2025, Thông báo số 150/TB-VPCP ngày 03/4/2025 của Văn phòng Chính phủ, Văn bản số 8600/VPCP-PL ngày 12/9/2025 của Văn phòng Chính phủ về kết quả rà soát, đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền.

Bộ Công Thương đề nghị các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND các tỉnh, thành phố rà soát, cho ý kiến về việc sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ Quyết định số 26/2016/QĐ-TTg ban hành Quy chế hoạt động ứng phó sự cố hóa chất độc. (Ảnh minh họa)

Đáng chú ý, khoản 1 Điều 51 Luật Tổ chức chính quyền địa phương yêu cầu chậm nhất ngày 01/3/2027, các văn bản quy phạm pháp luật có nội dung quy định về tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn và quy định khác có liên quan của chính quyền địa phương các cấp phải được sửa đổi, bổ sung để bảo đảm phù hợp với tổ chức đơn vị hành chính, các nguyên tắc và các nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương các cấp quy định tại Luật này.

Qua rà soát, Bộ Công Thương nhận thấy Quyết định số 26/2016/QĐ-TTg ngày 01 tháng 7 năm 2016 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế hoạt động ứng phó sự cố hóa chất độc (được sửa đổi, bổ sung bởi Quyết định số 04/2020/QĐ-TTg) có một số nội dung liên quan đến các bộ, ngành, Ủy ban nhân dân các cấp cần sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ để phù hợp với nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương các cấp.

Phân cấp thẩm quyền ban hành kế hoạch ứng phó sự cố hóa chất độc

Quyết định số 26/2016/QĐ-TTg có phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng toàn diện các hoạt động ứng phó sự cố hóa chất độc từ giai đoạn chuẩn bị, tổ chức ứng phó đến khắc phục và giải quyết hậu quả sự cố xảy ra trên lãnh thổ và các vùng biển của Việt Nam; áp dụng đối với mọi tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước có liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, cất giữ, bảo quản, vận chuyển và sử dụng hóa chất độc, cũng như quy định về cơ chế vận hành và phân công trách nhiệm, quy chế thiết lập mô hình phân cấp ứng phó sự cố thành 3 cấp độ rõ ràng (Cấp cơ sở, Cấp tỉnh và Cấp Quốc gia).

Theo Quyết định này, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm xây dựng dự thảo Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất độc cấp tỉnh, nhưng bắt buộc phải trình Bộ Công Thương thẩm định và phê duyệt. Theo Bộ Công Thương, cơ chế này tạo ra thủ tục hành chính trung gian, làm giảm tính chủ động của địa phương. Quyết định này có phạm vi áp dụng đối với “hóa chất độc” thuộc  Danh mục ban hành kèm theo.

Trong khi đó, Luật Hóa chất số 69/2025/QH15 đã luật hóa việc xây dựng Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất độc cấp tỉnh, yêu cầu UBND cấp tỉnh xây dựng và ban hành kế hoạch, bảo đảm sự đồng bộ giữa công tác phòng ngừa, ứng phó sự cố với công tác an toàn, an ninh hóa chất và phối hợp giữa các lực lượng trên địa bàn tỉnh.

Bên cạnh đó, Luật Hóa chất số 69/2025/QH15 và Nghị định số 25/2026/NĐ-CP ngày 17/01/2026 của Chính phủ đã thực hiện phân cấp, phân quyền trong việc xây dựng và ban hành Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất độc cấp tỉnh.

Cụ thể, UBND cấp tỉnh giao cơ quan chuyên môn trực thuộc chủ trì lập dự thảo, lấy ý kiến các cơ quan liên quan và UBND cấp tỉnh trực tiếp xem xét, ban hành Kế hoạch cấp tỉnh trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ. Bộ Công Thương không phê duyệt trực tiếp mà chỉ đóng vai trò ban hành hướng dẫn khung kỹ thuật. 

Mở rộng phạm vi kiểm soát nguy cơ sự cố hóa chất

Bên cạnh quy định về thẩm quyền, phạm vi áp dụng đối với các loại hóa chất cũng là một nội dung được Bộ Công Thương đề cập trong quá trình rà soát.

Theo đó, Quyết định số 26/2016/QĐ-TTg có phạm vi áp dụng đối với “sự cố hóa chất độc” thuộc Danh mục ban hành kèm theo.

Trong khi đó, Nghị định số 25/2026/NĐ-CP mở rộng phạm vi bao quát ra toàn bộ hóa chất nguy hiểm và các hoạt động hóa chất trên địa bàn tỉnh. Quy định này giúp địa phương kiểm soát tổng thể nguy cơ sự cố hóa chất diện rộng, thay vì chỉ tập trung vào một nhóm chất độc riêng lẻ.

Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương đề nghị các bộ, cơ quan ngang bộ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, rà soát và cho ý kiến về việc sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ Quyết định số 26/2016/QĐ-TTg.

Văn bản góp ý gửi về Bộ Công Thương (qua Cục Hóa chất, số 21 Ngô Quyền, Cửa Nam, Hà Nội) trước ngày 11/10/2026 để có cơ sở tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ theo quy định.