Bộ Công Thương tổng kết công tác đào tạo, bồi dưỡng năm 2026: Đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Hội nghị Tổng kết công tác đào tạo, bồi dưỡng ngành Công Thương năm học 2025 - 2026 là dịp quan trọng để các cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo và viện nghiên cứu cùng trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ những cách làm hay, từ đó tăng cường sự phối hợp, gắn kết giữa hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học với yêu cầu thực tiễn và nhiệm vụ phát triển chung của ngành 

Tham dự Hội nghị có Thứ trưởng Phan Thị Thắng; đại diện các Bộ, ban, ngành Trung ương; đại diện cho các đơn vị thuộc Bộ, các cơ sở đào tạo và viện nghiên cứu trong toàn ngành.

Hội nghị nhằm đánh giá toàn diện những kết quả đã đạt được trong công tác đào tạo, bồi dưỡng, đồng thời thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, hạn chế và nguyên nhân còn tồn tại. Bên cạnh đó, đây cũng là dịp quan trọng để các cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo và viện nghiên cứu cùng trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ những cách làm hay, từ đó tăng cường sự phối hợp, gắn kết giữa hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học với yêu cầu thực tiễn và nhiệm vụ phát triển chung của ngành Công Thương.

Đổi mới, nâng cao chất lượng bồi dưỡng cán bộ và ứng dụng công nghệ

Năm 2026, Bộ Công Thương tiếp tục đẩy mạnh đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức nhằm phát triển nguồn nhân lực đáp ứng tốt yêu cầu quản lý nhà nước, sản xuất và kinh doanh. Cùng với việc nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ, Bộ đã tập trung sắp xếp các cơ sở đào tạo theo chủ trương của cấp có thẩm quyền, từ đó phát huy thế mạnh riêng của từng đơn vị và tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý, nhà trường, viện nghiên cứu với doanh nghiệp.

Cụ thể, công tác đào tạo, bồi dưỡng được triển khai sát với nhiệm vụ chuyên môn, chú trọng vào các lĩnh vực như quản lý nhà nước, xây dựng pháp luật, nghiệp vụ chuyên ngành, kỹ năng công vụ, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế với tổng kinh phí được giao là 7,230 tỷ đồng. Trong đó, điểm sáng nổi bật nhất chính là hoạt động bồi dưỡng về chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Song song với đó, ngay trong 6 tháng đầu năm, Bộ đã tổ chức 18 lớp bồi dưỡng cho công chức, viên chức của 22 đơn vị thuộc Bộ với trên 1.000 lượt học viên tham gia. Nội dung bồi dưỡng tập trung sâu vào kiến thức, kỹ năng số và ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong xử lý công việc, gắn liền với yêu cầu chuyển đổi số và thực hiện nhiệm vụ chuyên môn tại các cơ quan, đơn vị. Tiếp đà phát triển này, trong quý IV, Bộ tiếp tục tổ chức và cử công chức, viên chức tham gia các lớp bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng chuyên sâu về chuyển đổi số, qua đó từng bước chuyển từ phổ cập kiến thức, kỹ năng cơ bản sang nâng cao khả năng ứng dụng công nghệ số trong thực thi công vụ.

Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ Vũ Quang Hồng trình bày báo cáo Tổng kết công tác đào tạo, bồi dường và phát triển nguồn nhân lực của Bộ Công Thương năm 2026

Đối với công tác bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, Bộ đã tổ chức 01 lớp bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng, nghiệp vụ Thương vụ cho gần 30 học viên nhằm cập nhật những kiến thức thiết yếu phục vụ công tác Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài. Đồng thời, Bộ cũng tổ chức 03 Hội nghị tập huấn về công tác cán bộ, văn thư lưu trữ và công tác xây dựng pháp luật cho các đơn vị thuộc Bộ nhằm cập nhật các quy định mới, thống nhất nghiệp vụ và nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ.

Bên cạnh bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ quản lý nhà nước, Bộ đã tổ chức 02 lớp bồi dưỡng kiến thức về công tác Đảng cho các chi ủy trực thuộc Đảng ủy Bộ, góp phần cập nhật kiến thức, nghiệp vụ và nâng cao năng lực lãnh đạo cho đội ngũ cấp ủy tại cơ sở.

Đặc biệt, công tác xây dựng chương trình, tài liệu bồi dưỡng tiếp tục được chú trọng nhằm từng bước chủ động nguồn học liệu và nâng cao chất lượng giảng dạy. Trong năm 2026, Bộ đã ban hành mới 06 chương trình, tài liệu bồi dưỡng và đang tích cực hoàn thiện 06 chương trình khác, bao gồm các nội dung gắn liền với yêu cầu chuyên môn của ngành như chuỗi cung ứng, phòng vệ thương mại, xúc tiến thương mại. Việc xây dựng chương trình, tài liệu này được thực hiện theo hướng bám sát chính sách, pháp luật và thực tiễn, làm cơ sở vững chắc để tổ chức các chương trình bồi dưỡng chuyên sâu trong thời gian tới.

Mặt khác, đối với hoạt động đào tạo, bồi dưỡng trong và ngoài nước, ngoài các lớp trực tiếp đảm nhiệm, trong năm 2026 Bộ đã cử 06 công chức, viên chức tham gia đào tạo, bồi dưỡng trong nước; 20 lượt công chức, viên chức tham gia các chương trình bồi dưỡng ngắn hạn ở nước ngoài và 02 trường hợp tham gia đào tạo sau đại học ở nước ngoài. Nhìn chung, các chương trình đào tạo ở nước ngoài đã tập trung giải quyết yêu cầu nâng cao năng lực chuyên môn, quản lý, ngoại ngữ, giúp cán bộ tiếp cận kinh nghiệm quốc tế và đáp ứng tốt yêu cầu hội nhập.

Đánh giá tổng thể, hoạt động đào tạo, bồi dưỡng năm 2026 đã được triển khai tương đối toàn diện, đi từ bồi dưỡng diện rộng đến chuyên sâu theo từng nhóm đối tượng. Những kết quả tích cực này không chỉ góp phần nâng tầm kỹ năng cho đội ngũ cán bộ, mà còn đặt ra yêu cầu cần tiếp tục đánh giá rõ hơn khả năng vận dụng thực tế sau đào tạo, đặc biệt là ở những vị trí tham mưu và xây dựng chính sách.

Phát triển mạng lưới đào tạo, nghiên cứu khoa học và hợp tác doanh nghiệp

Song song với công tác bồi dưỡng cán bộ, hệ thống các cơ sở đào tạo thuộc Bộ vẫn duy trì quy mô ổn định với trên 260 nghìn người học ở nhiều ngành, nghề thuộc các lĩnh vực công nghiệp, năng lượng, thương mại và dịch vụ. Trong đó, các trường đại học đóng vai trò trung tâm đào tạo nhân lực trình độ cao, còn các trường cao đẳng tập trung cung ứng kỹ thuật viên, nhân lực thực hành và thực hiện đào tạo lại cho người lao động.

Năm 2026, Bộ Công Thương tiếp tục đẩy mạnh đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức nhằm phát triển nguồn nhân lực đáp ứng tốt yêu cầu quản lý nhà nước, sản xuất và kinh doanh

Về nguồn lực con người, toàn hệ thống hiện có 8.895 viên chức, bao gồm 7.852 giảng viên, giáo viên cơ hữu với 2.130 tiến sĩ và 5.010 thạc sĩ. Riêng trong năm 2026, các trường đã tuyển mới được 244 giảng viên có trình độ từ thạc sĩ trở lên, góp phần gia tăng đáng kể sức mạnh cho đội ngũ giảng dạy và nghiên cứu.

Về mặt bảo đảm chất lượng, đã có 07 trên 09 cơ sở giáo dục đại học báo cáo đáp ứng Chuẩn cơ sở giáo dục đại học. Đồng thời, các trường cao đẳng cũng đang tiếp tục rà soát, hoàn thiện điều kiện theo Chuẩn cơ sở giáo dục nghề nghiệp, dù thực tế chất lượng và năng lực phát triển ngành nghề chuyên sâu giữa các cơ sở vẫn còn những điểm chưa đồng đều.

Mặt khác, tính thực tiễn trong đào tạo được đẩy mạnh nhờ việc các trường duy trì hợp tác bền chặt với khoảng 5.295 doanh nghiệp, hiệp hội và cơ quan. Nhờ đó, trong năm 2025 đã có khoảng 47,6 nghìn lượt người học được tham gia thực tập, thực hành và trong giai đoạn 2025 - 2026, trên 700 chương trình, ngành hoặc môn học đã có sự đóng góp xây dựng, góp ý trực tiếp từ phía doanh nghiệp.

Ngoài ra, hoạt động nghiên cứu khoa học cũng đạt nhiều tín hiệu rất khả quan. Trong giai đoạn 2023 - 2025, các cơ sở đã thực hiện 137 nhiệm vụ khoa học và công nghệ do các cơ quan, doanh nghiệp bên ngoài đặt hàng, phối hợp hoặc tiếp nhận kết quả; thực hiện 133 hợp đồng tư vấn, chuyển giao công nghệ và dịch vụ khoa học công nghệ; đồng thời có 303 kết quả, sản phẩm được ứng dụng vào thực tế với tổng giá trị kê khai khoảng 211,5 tỷ đồng. Riêng năm 2026, tính đến thời điểm báo cáo, đã có 112 nhiệm vụ, hợp đồng khoa học công nghệ được triển khai với tổng giá trị đạt khoảng 74,7 tỷ đồng.

Xét về nội dung, các nghiên cứu cơ bản đã bám sát thế mạnh đào tạo và ngành nghề then chốt. Đơn cử như Đại học Công nghiệp Hà Nội tập trung vào cơ khí, chế tạo, dệt may, chuyển đổi số; Trường Đại học Công nghiệp TP. Chí Minh đẩy mạnh nghiên cứu về thực phẩm, dệt - nhuộm, điều khiển; Trường Đại học Điện lực đi sâu vào năng lượng, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn; Trường Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp ghi dấu ấn ở cơ khí chính xác, robot; Trường Đại học Công Thương TP. Hồ Chí Minh có thế mạnh về công nghệ sinh học, vật liệu sinh học; và Trường Đại học Sao Đỏ triển khai hiệu quả các nhiệm vụ về IoT, robot và công nghệ chế biến.

Tính thực tiễn trong đào tạo được đẩy mạnh nhờ việc các trường duy trì hợp tác bền chặt với khoảng 5.295 doanh nghiệp, hiệp hội và cơ quan

Ở khối giáo dục nghề nghiệp, hoạt động nghiên cứu ứng dụng cũng bước đầu phát huy hiệu quả thực tiến. Điển hình như Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng với các giải pháp giảm tổn thất năng lượng, IoT; hay Trường Cao đẳng Công nghiệp Huế với các nhiệm vụ về năng lượng tái tạo, tiết kiệm năng lượng và ứng dụng AI; cùng nhiều trường khác chủ động cải tiến thiết bị phục vụ trực tiếp giảng dạy và sản xuất.

Qua đó có thể thấy, toàn hệ thống đã hình thành năng lực nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao công nghệ vững chắc. Tuy nhiên, mức độ phát triển giữa các cơ sở vẫn còn chênh lệch khi nguồn lực chủ yếu tập trung ở các trường đại học lớn. Đối với các lĩnh vực công nghệ chiến lược mới như bán dẫn, điện hạt nhân, hydrogen, lưu trữ năng lượng, vật liệu tiên tiến, quản lý carbon và công nghệ xanh, năng lực nghiên cứu chuyên sâu vẫn cần tiếp tục được củng cố mạnh mẽ hơn trong thời gian tới.

Sắp xếp, tinh gọn hệ thống cơ sở đào tạo và định hình mạng lưới liên kết

Nhằm tinh gọn đầu mối và tối ưu hóa nguồn lực, Bộ Công Thương tiếp tục triển khai phương án sắp xếp các cơ sở đào tạo theo chủ trương chung của cấp có thẩm quyền, tập trung phát huy tối đa thế mạnh của từng cơ sở. Quá trình tái cấu trúc này được thực hiện gắn liền với việc xử lý đồng bộ các vấn đề về tổ chức, đội ngũ,tài chính, tài sản cũng như các điều kiện bảo đảm chất lượng đào tạo.

Đặc biệt, đối với các trường thuộc diện chuyển giao về địa phương quản lý, Bộ đã chủ động phối hợp chặt chẽ để duy trì liên tục hoạt động đào tạo, bảo đảm tuyệt đối quyền lợi chính đáng của người học, viên chức và người lao động.

Công tác đào tạo, bồi dưỡng trong năm qua đã bám sát yêu cầu nhiệm vụ đề ra; các trường học đã chủ động đổi mới chương trình, nâng cao chất lượng và đẩy mạnh hợp tác doanh nghiệp, trong khi các viện nghiên cứu phát huy tốt vai trò tư vấn chính sách và phát triển khoa học công nghệ

Sau khi hoàn thành sắp xếp, việc phát triển nguồn nhân lực ngành Công Thương sẽ được tiếp cận theo hướng mạng lưới mở rộng, không chỉ giới hạn ở các cơ sở trực thuộc Bộ. Theo đó, các cơ sở trực thuộc Bộ sẽ tập trung phát triển những lĩnh vực trọng điểm, chuyên sâu, gắn đào tạo với nghiên cứu và đổi mới sáng tạo; các cơ sở chuyển giao về địa phương tiếp tục cung ứng nhân lực tại chỗ và theo vùng; còn các cơ sở sau sáp nhập sẽ khai thác tối đa năng lực của các đơn vị thành phần. Đồng thời, Bộ sẽ duy trì cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa Bộ, địa phương, nhà trường và doanh nghiệp trong việc xác định nhu cầu nhân lực và đặt hàng nghiên cứu.

Cách tiếp cận mới này hoàn toàn phù hợp với định hướng phát triển ngành Công Thương, giúp tăng cường liên kết đa ngành giữa công nghiệp, năng lượng, thương mại, gắn đào tạo với thực tiễn doanh nghiệp và lợi thế phát triển của từng vùng kinh tế.

Nhìn chung, công tác đào tạo, bồi dưỡng trong năm qua đã bám sát yêu cầu nhiệm vụ đề ra; các trường học đã chủ động đổi mới chương trình, nâng cao chất lượng và đẩy mạnh hợp tác doanh nghiệp, trong khi các viện nghiên cứu phát huy tốt vai trò tư vấn chính sách và phát triển khoa học công nghệ.

Tạp chí Công Thương sẽ tiếp tục thông tin về Hội nghị...