Bộ Công Thương vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc thực phẩm tập trung từ năm 2026

Bộ Công Thương vừa chính thức ban hành Quyết định 400/QĐ-BCT phê duyệt Kế hoạch thực hiện nhiệm vụ xây dựng, vận hành và quản lý Hệ thống truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng trong nỗ lực số hóa công tác quản lý nhà nước, nhằm tăng cường tính minh bạch và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trên thị trường nội địa lẫn xuất khẩu.

Hệ thống này được thiết kế theo mô hình thống nhất và tập trung, đóng vai trò là hạt nhân trong việc quản lý dữ liệu các nhóm hàng hóa thuộc thẩm quyền của Bộ Công Thương. Đáng chú ý, nền tảng này sẽ không hoạt động độc lập mà thực hiện kết nối, chia sẻ dữ liệu trực tiếp với kho dữ liệu dùng chung của Bộ, đồng thời liên thông bắt buộc với Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Lộ trình triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc thực phẩm

Theo kế hoạch đã được phê duyệt, lộ trình xây dựng hệ thống được chia thành nhiều giai đoạn cụ thể nhằm đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong vận hành. Cụ thể, đến hết năm 2026, Bộ Công Thương đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ hạ tầng kỹ thuật và đưa vào vận hành Hệ thống truy xuất nguồn gốc thực phẩm tập trung. Trong giai đoạn này, cơ quan chức năng sẽ ưu tiên triển khai thí điểm đối với các nhóm thực phẩm có nguy cơ rủi ro cao hoặc các sản phẩm lưu thông qua kênh thương mại điện tử và chuỗi phân phối hiện đại.

Đến hết năm 2027, phạm vi áp dụng sẽ được mở rộng theo hướng bắt buộc đối với tất cả các nhóm thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của Bộ. Hệ thống sẽ tích hợp thêm các công cụ phân tích dữ liệu chuyên sâu và giám sát thị trường, từ đó đưa ra các cảnh báo sớm về an toàn thực phẩm hoặc các dấu hiệu gian lận thương mại, hàng giả, hàng kém chất lượng.

Mở rộng sang các ngành công nghiệp chủ lực giai đoạn 2028-2035

Bên cạnh lĩnh vực thực phẩm, Bộ Công Thương đã hoạch định tầm nhìn dài hạn cho các ngành công nghiệp khác. Trong giai đoạn 2028-2030, khi hệ thống thực phẩm đã vận hành ổn định, cơ quan quản lý sẽ từng bước mở rộng truy xuất nguồn gốc sang các mặt hàng như thuốc lá, dệt may, da giày, giấy, phụ tùng ô tô - xe máy và linh kiện công nghiệp hỗ trợ.

Mục tiêu đến giai đoạn 2030-2035 là hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật cho toàn bộ Hệ thống quản lý sản phẩm, hàng hóa của Bộ Công Thương. Khi đó, hệ thống sẽ hình thành chuỗi truy xuất nguồn gốc đầy đủ, xuyên suốt vòng đời sản phẩm và kết nối đồng bộ với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia cũng như các hệ thống của bộ, ngành, địa phương khác.

Nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng Việt

Đánh giá về tầm quan trọng của hệ thống này, ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) khẳng định, truy xuất nguồn gốc không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc để quản lý rủi ro và phát triển bền vững. Việc minh bạch thông tin giúp các cơ quan chức năng xử lý triệt để các vấn đề phát sinh, đồng thời tạo ra "tấm vé" thông hành cho doanh nghiệp hội nhập quốc tế.

Ngoài ra, hệ thống này còn là công cụ đắc lực hỗ trợ cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam". Thực tế cho thấy hàng nội địa tại các hệ thống bán lẻ hiện nay hoàn toàn đủ sức cạnh tranh với hàng ngoại về chất lượng và mẫu mã. Thông qua truy xuất nguồn gốc, người tiêu dùng trong nước sẽ có đủ thông tin để tin tưởng và lựa chọn các sản phẩm có xuất xứ rõ ràng, tương xứng với tiêu chuẩn quốc tế mà hàng Việt vốn đã đạt được tại các thị trường khó tính trên thế giới.

Tuệ Nhân