Bộ Công Thương: Xe điện chưa gây áp lực lớn, chủ động cung ứng điện cao điểm nắng nóng

Trạm sạc xe điện tại một khu chung cư trên địa bàn Hà Nội. (Ảnh: Tuấn Anh/TTXVN)

Dù xu hướng chuyển đổi sang phương tiện giao thông điện đang diễn ra mạnh mẽ, sản lượng tiêu thụ điện của nhóm này hiện vẫn chiếm tỷ trọng nhỏ và chưa gây áp lực đáng kể lên hệ thống. Cùng với đó, Bộ Công Thương khẳng định đã chủ động các phương án dự trữ nhiên liệu, đảm bảo cung ứng đủ điện phục vụ sản xuất và sinh hoạt trong mùa nắng nóng 2026.

Xe điện chưa gây áp lực lên tổng nguồn

Tại buổi họp báo thường kỳ quý 1/2026 do Bộ Công Thương tổ chức ngày 9/4, trả lời câu hỏi về tác động của phương tiện giao thông điện đối với lưới điện quốc gia, ông Nguyễn Thế Hữu, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) đã mang đến một bức tranh toàn cảnh về cung-cầu điện năng.

Theo ông Hữu, hệ thống điện đang phải đối mặt với nhiều thách thức, trong đó có diễn biến thời tiết cực đoan với các đợt nắng nóng kéo dài và biến động giá nhiên liệu phát điện do tình hình địa chính trị thế giới. Chính việc giá nhiên liệu hóa thạch tăng cao, cộng với chi phí vận hành, sạc điện ngày càng cạnh tranh, đã thúc đẩy người dân chuyển dịch mạnh mẽ sang sử dụng xe điện.

Tuy nhiên, những lo ngại về việc xe điện gây quá tải hệ thống điện là chưa có cơ sở ở thời điểm hiện tại. Dẫn số liệu từ Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam, ông Hữu cho biết tính đến hết năm 2025, nhu cầu điện phục vụ giao thông vận tải ước tính chỉ khoảng 652 triệu kWh, chiếm 0,2-0,3% tổng nhu cầu điện thương phẩm toàn quốc.

Ngay cả với kịch bản dự báo đến năm 2030, khi Việt Nam có khoảng 1-1,6 triệu ôtô điện và 8-13 triệu xe máy điện, nhu cầu tiêu thụ cũng chỉ dao động từ 3,1-5,6 tỷ kWh/năm (chiếm 0,68-1,1%).

"Như vậy, về mặt sản lượng, phương tiện sử dụng điện vẫn chiếm tỷ lệ rất nhỏ, chưa gây áp lực đáng kể lên hệ thống," lãnh đạo Cục Điện lực khẳng định.

Dù vậy, bài toán khó của điện hóa giao thông không nằm ở tổng sản lượng mà ở công suất tức thời. Ông Hữu đưa ra một ví dụ đáng chú ý: Nếu 100.000 ôtô điện cùng sử dụng trụ sạc nhanh (công suất 60-120 kW), tổng công suất sạc tức thời có thể vọt lên 6-12 GW, tương đương 1/8 đến 1/4 công suất phụ tải cực đại của hệ thống điện hiện nay.

Do đó, thách thức dài hạn là việc phát triển lưới điện trung và hạ áp đồng bộ với hạ tầng trạm sạc. Nguy cơ quá tải lưới điện cục bộ hoàn toàn có thể xảy ra tại các khu đông dân cư hoặc nơi có mật độ trạm sạc dày đặc.

Ông Nguyễn Thế Hữu, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương). (Ảnh: Vietnam+)

Để giải quyết vấn đề này, Bộ Công Thương đang chỉ đạo ngành điện rà soát quy hoạch, ưu tiên nâng cấp lưới điện phân phối tại các khu vực có tốc độ điện hóa cao, đồng thời cơ quan quản lý cũng đang nghiên cứu cơ chế giá điện nhằm khuyến khích người dân sạc xe ngoài giờ cao điểm, kết hợp phát triển hệ thống trạm sạc thông minh tích hợp với các nguồn điện phân tán.

Sẵn sàng các phương án, không để thiếu điện

Bước vào cao điểm mùa khô 2026, Phó Cục trưởng Nguyễn Thế Hữu khẳng định, tương tự các năm trước, Bộ Công Thương luôn giám sát chặt chẽ việc dự trữ nhiên liệu (than, khí, nước...) để đảm bảo độ sẵn sàng cao nhất cho các tổ máy phát điện.

"Đây là công việc thường xuyên, liên tục của các cơ quan chức năng nhằm đảm bảo cung cấp điện cho nền kinh tế, đáp ứng ngay cả trong những thời điểm thời tiết nắng nóng, cực đoan nhất," ông Hữu nhấn mạnh.

Chia sẻ thêm tại buổi họp báo, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh để đảm bảo cung-cầu điện, đặc biệt trong mùa cao điểm thì vấn đề sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cũng rất quan trọng.

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương, ngoài những giải pháp đã thực hiện nhằm đảm bảo nguồn cung điện, nếu có sự phối hợp nhịp nhàng giữa cung và cầu trong việc tiết kiệm điện thì chắc chắn năm 2026 sẽ đảm bảo cung ứng tốt điện để phục vụ nhu cầu của nền kinh tế và sinh hoạt của người dân./.