Bồ Đào Nha tiến sát ngưỡng khủng hoảng năng lượng do giá khí đốt tăng mạnh

Ngày 23/3, Bộ trưởng Môi trường và Năng lượng Bồ Đào Nha Maria da Graça Carvalho cảnh báo, nước này đang tiến gần tới ngưỡng do EU quy định để có thể tuyên bố tình trạng khủng hoảng năng lượng, trong bối cảnh giá khí đốt và nhiên liệu tăng mạnh.

Theo bà Carvalho, nếu kịch bản này được xác nhận, chính phủ có thể triển khai các biện pháp đặc biệt nhằm giảm tác động của giá năng lượng đối với hộ gia đình và doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc kích hoạt cơ chế này cần có quyết định ở cấp độ EU.

Theo quy định của EU, một cuộc khủng hoảng giá khí đốt có thể được công bố nếu giá bán buôn trung bình cao gấp 2,5 lần mức trung bình 5 năm và không thấp hơn 180 euro/MWh, hoặc khi giá bán lẻ tăng đột biến khoảng 70%. Khi đó, Hội đồng châu Âu sẽ đưa ra quyết định, sau khi các quốc gia thành viên báo cáo tình hình.

Trong trường hợp được áp dụng, các nước thành viên có thể triển khai những biện pháp can thiệp như áp trần giá hoặc thiết lập mức giá thấp hơn chi phí, đi kèm cơ chế bù đắp cho nhà cung cấp, nhằm hạn chế tác động tiêu cực nhưng không làm méo mó thị trường.

Giới chức Bồ Đào Nha cho biết, nguy cơ hiện nay chủ yếu đến từ thị trường khí đốt tự nhiên.

Theo Bộ Môi trường và Năng lượng, giá khí đốt đã tăng khoảng 85% so với thời điểm trước khi xung đột tại Trung Đông bùng phát cuối tháng 2/2026, trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu bị gián đoạn, đặc biệt liên quan đến hạ tầng sản xuất tại Qatar.

Trong khi đó, giá điện tại Bồ Đào Nha được đánh giá ít chịu áp lực hơn nhờ khoảng 80% sản lượng điện đến từ các nguồn năng lượng tái tạo.

Dù vậy, đại diện Chính phủ Bồ Đào Nha nhấn mạnh nước này vẫn chưa chạm ngưỡng để chính thức kích hoạt cơ chế khủng hoảng năng lượng theo tiêu chí của EU.

Các biện pháp ứng phó hiện mới dừng ở mức chuẩn bị, nhằm sẵn sàng triển khai nếu tình hình xấu đi.

Ở cấp độ khu vực, EU đang thúc đẩy các quốc gia thành viên tăng cường dự trữ khí đốt sớm nhằm tránh nguy cơ giá tăng đột biến.

Tuy nhiên, giới chức châu Âu cho rằng, an ninh năng lượng của khối vẫn tương đối ổn định, do mức độ phụ thuộc vào khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Qatar không quá lớn.

Trong bối cảnh giá năng lượng biến động mạnh, Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) khuyến nghị các quốc gia ưu tiên các biện pháp giảm nhu cầu tiêu thụ như khuyến khích làm việc từ xa, hạn chế di chuyển không cần thiết và thúc đẩy sử dụng phương tiện công cộng.

Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol cảnh báo, nếu căng thẳng địa chính trị tiếp tục kéo dài, tác động đối với thị trường năng lượng toàn cầu có thể rất nghiêm trọng, với hệ lụy lan rộng tới nền kinh tế thế giới.

(theo Euronews)

Trung Anh