Bộ đội Biên phòng đồng hành với học sinh nghèo nơi biên giới, hải đảo

Cán bộ Đồn Biên phòng Pa Tần, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu đưa các em nhỏ vùng cao tới lớp. Ảnh: Đức Duẩn

Để trẻ em vùng biên không phải bỏ học

Ở nhiều địa bàn biên giới, đường đến trường của học sinh còn nhiều trở ngại. Có em phải đi xa mới đến được lớp. Có em thiếu sách vở, quần áo, phương tiện đi lại; có em mồ côi cha, mẹ, thiếu người chăm sóc nên việc học bị gián đoạn. Với trẻ em thuộc các gia đình dân tộc thiểu số, những khó khăn ấy còn gắn với hạn chế về tiếng Việt và điều kiện tiếp cận giáo dục.

Mô hình “Thầy giáo quân hàm xanh” được triển khai từ thực tế đó. Cán bộ, chiến sĩ phối hợp với ngành giáo dục tuyên truyền, vận động trẻ em trong độ tuổi đến trường; gặp gỡ gia đình để động viên học sinh bỏ học trở lại lớp; trực tiếp dạy chữ, phụ đạo, xóa mù chữ, dạy tiếng Việt và duy trì lớp học tình thương tại những nơi còn khó khăn. Có những trường hợp cán bộ Biên phòng phải nhiều lần đến nhà, gặp cha mẹ, người thân để phân tích, động viên, cùng nhà trường tìm cách đưa các em trở lại lớp. Khi học sinh đã đi học, cán bộ, chiến sĩ tiếp tục nắm tình hình để kịp thời hỗ trợ nếu các em gặp trở ngại.

Tại những nơi điều kiện học tập còn thiếu thốn, các đơn vị phối hợp huy động nguồn lực hỗ trợ sách vở, xe đạp, quần áo, lương thực, thực phẩm cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Một số điểm trường được sửa chữa, tu bổ; những phòng học tạm từng bước được thay thế. Khi mưa lũ gây chia cắt đường đến trường, cán bộ Biên phòng trực tiếp đưa, đón học sinh qua khu vực nguy hiểm, giúp các em tiếp tục đến lớp.

Những công việc ấy đều bắt đầu từ những nhu cầu rất cụ thể của học sinh và gia đình. Có em cần một phương tiện để đến trường, có em cần được bổ sung sách vở, cũng có em cần người kiên trì vận động để vượt qua tâm lý ngại đến lớp. Vì vậy, sự hỗ trợ của Bộ đội Biên phòng được thực hiện theo từng hoàn cảnh thay vì chỉ dừng lại ở việc trao quà. Khi việc học của trẻ em được duy trì, gia đình có thêm điều kiện yên tâm lao động, sản xuất; nhà trường có thêm sự phối hợp trong quản lý học sinh, còn địa phương có thêm một lực lượng thường xuyên nắm tình hình từ cơ sở. Từ đó, công tác chăm lo giáo dục trở thành một nội dung gắn với xây dựng địa bàn biên giới.

Khi người lính trở thành điểm tựa của học sinh

Từ việc vận động và hỗ trợ học sinh đến trường, Bộ đội Biên phòng từng bước triển khai hình thức đồng hành lâu dài hơn thông qua Chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng”. Hai nội dung trong chương trình có cách thức thực hiện khác nhau. “Nâng bước em tới trường” hướng đến những học sinh có hoàn cảnh khó khăn, có ý chí vươn lên, giúp các em có thêm điều kiện duy trì việc học. Trong khi đó, “Con nuôi đồn Biên phòng” tập trung vào những trường hợp đặc biệt khó khăn, nhất là trẻ mồ côi, không nơi nương tựa hoặc thiếu sự chăm sóc thường xuyên.

Đại tá Phạm Minh Giang, Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Cà Mau trao học bổng, xe đạp cho học sinh Trường Tiểu học Kim Đồng được đơn vị nhận đỡ đầu theo Chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng” nhân dịp khai giảng năm học mới. Ảnh: Hoàng Tá

Với những học sinh được nhận đỡ đầu, cán bộ Biên phòng thường xuyên phối hợp với gia đình và nhà trường để nắm tình hình học tập, sức khỏe và những khó khăn phát sinh. Khi cần thiết, đơn vị có thể hỗ trợ kịp thời để các em không phải nghỉ học vì những trở ngại trong cuộc sống. Với các em được nhận làm “Con nuôi đồn Biên phòng”, trách nhiệm của đơn vị được thực hiện trực tiếp hơn. Các em được đón về đơn vị, được bảo đảm điều kiện ăn, ở, học tập; cán bộ, chiến sĩ trực tiếp chăm sóc, kèm cặp bài vở và rèn luyện nền nếp sinh hoạt. Ngoài giờ học, các em được tham gia những hoạt động phù hợp với điều kiện của đơn vị như chăm sóc vườn rau, rèn luyện thể lực và thực hành các công việc trong sinh hoạt hằng ngày. Qua đó, các em có thêm cơ hội hình thành tính tự lập, biết chia sẻ công việc và có ý thức hơn trong học tập. Điều quan trọng trong cách làm này là cán bộ Biên phòng luôn đồng hành mỗi ngày với các em. Sự quan tâm được duy trì qua những công việc cụ thể, từ giờ học đến bữa ăn, từ sinh hoạt tập thể đến việc động viên khi các em gặp trở ngại.

Tại Đồn Biên phòng Nậm Nhừ, Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên, việc chăm lo cho học sinh cũng được cán bộ, chiến sĩ bắt đầu từ việc nắm hoàn cảnh cụ thể của từng em. Thiếu tá Đỗ Xuân Điềm, Chính trị viên Đồn Biên phòng Nậm Nhừ, chia sẻ: “Muốn học sinh vùng biên đi học lâu dài thì phải chăm lo cả môi trường sống ở gia đình các em, giúp các em yên tâm đến lớp”. Từ quan điểm đó, đơn vị không chỉ quan tâm đến kết quả học tập mà còn chú ý đến điều kiện sinh hoạt và hoàn cảnh gia đình. Những vấn đề phát sinh được trao đổi với nhà trường, gia đình và địa phương để cùng tìm hướng giải quyết. Với học sinh vùng biên, sự phối hợp này có ý nghĩa bởi khó khăn trong gia đình cũng có thể ảnh hưởng đến việc học của các em.

Ở tuyến biên giới Tây Nam, Đồn Biên phòng Lạc Quới, Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang là một đơn vị tiêu biểu trong chăm lo “Con nuôi đồn Biên phòng”. Với em Nguyễn Văn Duy Chương, đơn vị không chỉ chăm lo việc ăn, ở, học tập và rèn luyện mà còn tính đến chặng đường sau này của em. Việc mở sổ tiết kiệm, trao lại nguồn kinh phí khi em học lên bậc cao hơn, học nghề hoặc chuẩn bị tự lập cho thấy sự chăm lo được tính từ hiện tại đến tương lai. Trung tá Nguyễn Văn Ngọc Hòa, Chính trị viên Đồn Biên phòng Lạc Quới, cho biết: “Chúng tôi muốn em có điểm tựa, một hành trang để bước vào đời, hiện thực hóa ước mơ”.

Từ hiệu quả ở cơ sở, Chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng” đã góp phần lan tỏa, thúc đẩy các hoạt động chăm lo, hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn trong Quân đội. Cùng với đó, Chương trình “Mẹ đỡ đầu” do tổ chức Hội Phụ nữ trong Bộ đội Biên phòng thực hiện tiếp tục bổ sung điểm tựa cho trẻ em mồ côi, trẻ em có hoàn cảnh éo le. Các chương trình gặp nhau ở mục tiêu chăm lo con người, tạo nguồn lực cho tương lai và củng cố nền tảng xã hội ở địa bàn biên giới, hải đảo.

Sự đồng hành của Bộ đội Biên phòng với học sinh nghèo nơi biên giới, hải đảo không chỉ góp phần duy trì việc học, hỗ trợ các em có điều kiện phát triển mà còn củng cố “thế trận lòng dân” bằng những việc làm thiết thực, lâu dài. Chăm lo để các em được học tập, rèn luyện, trưởng thành cũng là góp phần xây dựng nền tảng xã hội vững chắc cho nhiệm vụ xây dựng, quản lý và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.