Bộ đội Biên phòng sát cánh cùng nhân dân trong khắc phục hậu quả thiên tai, tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn

Các chốt trực phòng, chống bão của Đồn Biên phòng Bình Hải, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ngãi giúp dân đưa thuyền thúng vào nơi an toàn. Ảnh: Lê Văn Chương

Từ đầu năm đến nay, tình hình thời tiết, khí hậu thủy văn và tai nạn trên biển, khu vực biên giới diễn biến phức tạp. Trên biển hình thành cơn bão số 1, cùng với nhiều đợt gió mạnh do ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc. Ở khu vực biên giới, các hình thái thời tiết cực đoan như dông, lốc xoáy, mưa đá, sạt lở đất, hạn hán, nắng nóng, cháy rừng xuất hiện tại nhiều địa bàn, gây thiệt hại về người, tài sản của Nhà nước, nhân dân và Quân đội.

Theo thống kê, toàn lực lượng ghi nhận 652 vụ với 1.519 người, 262 phương tiện bị ảnh hưởng bởi thiên tai, tai nạn, sự cố hỏa hoạn; trong đó có 26 vụ liên quan đến 138 người và 3 phương tiện nước ngoài, 58 vụ cháy rừng và 3 vụ dầu tràn, dầu vón cục trôi dạt tại vùng biển Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Vĩnh Long. Hậu quả của thiên tai, tai nạn, sự cố rất nặng nề: 248 người chết, mất tích; 121 người bị thương; 113 phương tiện bị chìm; 118 phương tiện bị cháy, hư hỏng; 74 nhà dân và 254ha rừng bị cháy. Dầu tạp chất, dầu vón cục trôi dạt ven bờ biển khoảng 7,3 tấn. Mưa lớn kèm dông lốc làm sập đổ 5 nhà, tốc mái, hư hỏng 970 nhà dân, trong đó có 4 điểm trường học; 322 cơ sở chăn nuôi, sản xuất của dân bị ảnh hưởng; sạt lở khoảng 95m2 bờ kè biển, 5.910m3 đất đá; 909ha hoa màu, cây trồng của nhân dân bị hư hại.

Điểm nổi bật trong công tác ứng phó sự cố, thiên tai, tìm kiếm cứu nạn của Bộ đội Biên phòng là sự chủ động từ sớm, từ xa. Các cơ quan, đơn vị đã quán triệt, thực hiện nghiêm các nghị quyết, chỉ thị, mệnh lệnh của Thủ tướng Chính phủ, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về công tác phòng thủ dân sự, ứng phó sự cố, thiên tai, tìm kiếm cứu nạn; thường xuyên nắm chắc tình hình thời tiết, thiên tai, tai nạn xảy ra trên khu vực biên giới, vùng biển để điều động lực lượng, phương tiện xử lý kịp thời, hiệu quả.

Trong thời gian qua, Bộ đội Biên phòng đã tham mưu xây dựng, triển khai và hướng dẫn các đơn vị thực hiện 5 kế hoạch về phòng thủ dân sự, ứng phó sự cố, thiên tai, tìm kiếm cứu nạn năm 2026; tổng hợp lực lượng, phương tiện tham gia nhiệm vụ phòng thủ dân sự; duy trì nghiêm các kíp trực. Cùng với đó, cơ quan chức năng đã tham mưu ban hành 66 công điện đôn đốc, chỉ đạo, hướng dẫn các cơ quan, đơn vị triển khai các nội dung chuyên ngành, ứng phó các hình thái thời tiết nguy hiểm, nắng nóng, khô hanh; bảo đảm an toàn phòng, chống cháy nổ, cháy rừng, hóa chất, độc xạ tại cơ quan, đơn vị, địa bàn trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, các ngày lễ và sự kiện chính trị trọng đại của đất nước.

Kết quả, các đơn vị đã điều động 3.749 lượt cán bộ, chiến sĩ và 138 lượt tàu, xuồng, ô tô các loại tham gia thực hiện nhiệm vụ, tăng 249 lượt cán bộ, chiến sĩ và 21 lượt phương tiện so với cùng kỳ năm 2025. Bộ đội Biên phòng phối hợp với chính quyền địa phương, lực lượng tại chỗ huy động 91 phương tiện, tổ chức ứng cứu, tìm kiếm cứu nạn, khắc phục hậu quả thiên tai được 332 vụ, cứu giúp 321 người và 38 phương tiện. Các đơn vị đã tham gia chữa cháy 36 phương tiện, 29 nhà dân và 254ha rừng; di dời 47 hộ với 178 nhân khẩu đến nơi an toàn; thu gom 5,95 tấn dầu tràn, dầu vón cục trôi dạt ven biển, bàn giao lực lượng chức năng xử lý theo quy định.

Không chỉ trong các vụ việc xảy ra thường xuyên trên địa bàn, khi có bão, áp thấp nhiệt đới và thời tiết nguy hiểm trên biển, các đơn vị Bộ đội Biên phòng ven biển đã duy trì nghiêm chế độ trực, kịp thời thông báo, hướng dẫn tàu thuyền vào nơi tránh trú an toàn. Cán bộ, chiến sĩ bám cảng cá, cửa sông, cửa lạch, phối hợp kiểm đếm phương tiện, giữ thông tin liên lạc với chủ tàu, thuyền trưởng, không để ngư dân bị động trước diễn biến xấu của thời tiết.

Đặc biệt, cuối tháng 6/2026, Bộ đội Biên phòng Việt Nam cử lực lượng tham gia đoàn công tác của Quân đội nhân dân Việt Nam hỗ trợ Venezuela khắc phục hậu quả động đất. Đội công tác Bộ đội Biên phòng gồm 10 cán bộ, chiến sĩ cùng 8 chó nghiệp vụ, thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn tại hiện trường. Ngay sau khi tới Venezuela, lực lượng của Bộ đội Biên phòng Việt Nam đã khẩn trương tiếp cận khu vực được điều phối để triển khai tìm kiếm nạn nhân trong điều kiện hiện trường đổ nát, nhiều nguy cơ mất an toàn. Hoạt động này không chỉ thể hiện năng lực tham gia cứu hộ, cứu nạn của Bộ đội Biên phòng, mà còn góp phần lan tỏa hình ảnh người lính quân hàm xanh trách nhiệm, nhân văn trong thực hiện nhiệm vụ quốc tế.

Bộ đội Biên phòng thành phố Đà Nẵng huy động 50 cán bộ, chiến sĩ triển khai "Chiến dịch Quang Trung", hỗ trợ xây dựng lại và sửa chữa nhà cho các hộ vùng biên giới Tây Giang. Ảnh: Nhật Anh

Một dấu ấn nổi bật là việc Bộ đội Biên phòng tham gia “Chiến dịch Quang Trung” tại các tỉnh miền Trung. Từ ngày 7/12/2025 đến ngày 8/1/2026, các đơn vị đã điều động 239 cán bộ, chiến sĩ, thành lập 25 tổ thợ xây, tham gia xây dựng mới và sửa chữa 35 căn nhà cho các hộ dân bị thiệt hại, trong đó, xây mới 17 căn, sửa chữa 18 căn. Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng và các đơn vị còn tặng quà, vật dụng gia đình cho các hộ dân nhận nhà mới với tổng trị giá trên 210 triệu đồng. Điểm đáng quý của “Chiến dịch Quang Trung” không chỉ là những căn nhà được xây mới, sửa chữa, mà còn ở tinh thần hành động nhanh, chắc, sát nhu cầu của người dân. Sau thiên tai, mỗi mái nhà được dựng lại kịp thời đã tiếp thêm niềm tin để bà con ổn định cuộc sống. Trên những vùng đất còn ngổn ngang sau mưa lũ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng cùng nhân dân vận chuyển vật liệu, xây tường, lợp mái, dọn dẹp nhà cửa tiếp tục làm sáng thêm nghĩa tình quân dân nơi biên cương, biển đảo.

Những kết quả đó khẳng định sự chủ động, trách nhiệm của Bộ đội Biên phòng trong công tác phòng thủ dân sự, ứng phó sự cố, thiên tai, tìm kiếm cứu nạn. Cơ quan thường trực của Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự, Bộ Tham mưu đã tham mưu kịp thời cho Bộ Tư lệnh trong chỉ huy, chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc các đơn vị thực hiện nghiêm chỉ đạo của trên; triển khai hiệu quả các phương án phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, phòng, chống cháy nổ, cháy rừng. Công tác phối hợp, hiệp đồng với các bộ, ngành, địa phương được duy trì chặt chẽ, nền nếp.

Thiên tai, sự cố còn diễn biến khó lường, đòi hỏi Bộ đội Biên phòng tiếp tục nâng cao năng lực dự báo, nắm tình hình; hoàn thiện phương án, củng cố lực lượng, phương tiện; đẩy mạnh huấn luyện, diễn tập và phối hợp với các lực lượng chức năng. Ở nơi phên giậu Tổ quốc, người lính Biên phòng không chỉ canh giữ đường biên, cột mốc, cửa khẩu, vùng biển, mà còn có mặt trong những thời khắc gian nan nhất của nhân dân. Bằng bản lĩnh, trách nhiệm và nghĩa tình, Bộ đội Biên phòng tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt, xung kích trong khắc phục hậu quả thiên tai, tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn nơi biên cương, biển đảo.