Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên: Phát huy vai trò nòng cốt, chuyên trách trong bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia
Điện Biên là tỉnh miền núi, biên giới phía Tây Bắc, là địa bàn chiến lược quan trọng trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Với diện tích tự nhiên 9.562,9 km2, dân số toàn tỉnh hơn 68 vạn người, có 19 dân tộc cùng sinh sống. Toàn tỉnh có đường biên giới dài 455,573 km, tiếp giáp với nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào 414,712 km; tiếp giáp với Trung Quốc 40,861 km. Sau khi sắp xếp, tổ chức lại bộ máy và vận hành chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh Điện Biên có 45 xã, phường trực thuộc tỉnh; trong đó có 15 xã biên giới đặc biệt khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo cao.

Cán bộ Đồn Biên phòng Na Cô Sa, Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên tặng gạo cho hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn xã Quảng Lâm. Ảnh: Anh Dũng
Giai đoạn 2015-2025, Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên đã phát huy tốt vai trò là lực lượng nòng cốt, chuyên trách trong quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia. Đồng thời, Bộ đội Biên phòng tỉnh đã tích cực tham gia xây dựng hệ thống chính trị cơ sở, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội ở khu vực biên giới. Thông qua việc thực hiện các mô hình, chương trình do Bộ đội Biên phòng triển khai trên các lĩnh vực, đã góp phần quan trọng củng cố “thế trận lòng dân”, tạo nền tảng vững chắc để giữ vững chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.
Trên lĩnh vực tham gia phát triển kinh tế, Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên đã phát huy tốt vai trò nòng cốt, chủ động tham mưu, phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và các lực lượng đứng chân trên địa bàn tổ chức tuyên truyền, vận động nhân dân triển khai hiệu quả các dự án đầu tư hạ tầng, các chương trình mục tiêu quốc gia; đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, ứng dụng khoa học, kỹ thuật vào sản xuất, nâng cao năng suất lao động. Đồng thời, Bộ đội Biên phòng tỉnh tích cực nhân rộng các mô hình kinh tế phù hợp với điều kiện từng địa bàn, góp phần xóa đói, giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới bền vững.
Đơn vị đã huy động 21.580 ngày công giúp dân sản xuất; phối hợp làm và sửa chữa 778,22 km đường thôn, bản; làm 13 cầu; tu sửa 167,2 km kênh mương; hỗ trợ chăm sóc, thu hoạch 180 ha hoa màu; xây dựng, sửa chữa 4.454 căn nhà; hỗ trợ hơn 72.300 cây giống các loại. Thông qua Chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản”, đơn vị đã trao hàng nghìn suất quà, bánh chưng, cờ Tổ quốc, ảnh Bác Hồ với tổng trị giá trên 2,7 tỷ đồng; đồng thời vận động, phối hợp tặng quà cho gia đình chính sách, người có uy tín, hộ nghèo với tổng trị giá gần 15 tỷ đồng; trực tiếp giúp 2.686 hộ thoát nghèo; huy động hàng nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, di dời nhà cửa và đưa nhân dân đến nơi an toàn...
Trên lĩnh vực văn hóa-xã hội, Bộ đội Biên phòng tỉnh phối hợp triển khai hiệu quả các cuộc vận động xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, gắn với phong trào xây dựng nông thôn mới; tham mưu thực hiện Đề án “Khu dân cư biên giới đoàn kết-xanh-sạch-đẹp”; tổ chức nhiều hoạt động xây dựng “điểm sáng văn hóa vùng biên”, hỗ trợ bảo tồn nghề truyền thống, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc gắn với phát triển du lịch bền vững. Đến nay, khu vực biên giới đã xây dựng được 240 bản văn hóa với 29.014 hộ gia đình văn hóa, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Trên lĩnh vực giáo dục-đào tạo, Bộ đội Biên phòng tỉnh chủ động phối hợp với ngành giáo dục và chính quyền địa phương triển khai hiệu quả các mô hình “Thầy giáo quân hàm xanh”, “Nâng bước em tới trường-Con nuôi đồn biên phòng”, “Mẹ đỡ đầu kết nối yêu thương”... Bộ đội Biên phòng tỉnh đã mở 30 lớp xóa mù chữ cho 651 học viên; vận động 1.704 lượt học sinh bỏ học trở lại trường; phối hợp xây dựng, sửa chữa 123 lớp học; trao tặng quà, học bổng, dụng cụ học tập trị giá gần 2,5 tỷ đồng. Những việc làm thiết thực đó đã góp phần nâng cao dân trí, xây dựng xã hội học tập, tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển lâu dài.
Trong chăm sóc sức khỏe nhân dân, chương trình “Quân dân y kết hợp” được duy trì hiệu quả; đã tổ chức 665 buổi tuyên truyền phòng, chống dịch bệnh; duy trì 3 phòng khám quân dân y; khám, cấp thuốc miễn phí cho 63.607 lượt người, trị giá trên 7 tỷ đồng. Bộ đội Biên phòng tỉnh cũng tích cực tham gia phòng, chống dịch Covid-19, thành lập khu cách ly tập trung, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và củng cố niềm tin của nhân dân nơi biên giới.
Trên lĩnh vực quốc phòng-an ninh, Bộ đội Biên phòng tỉnh đã làm tốt công tác nắm tình hình, chủ động đấu tranh với các loại tội phạm, nhất là tội phạm ma túy; tổ chức 5.491 lượt tuần tra bảo vệ biên giới với hơn 42.000 lượt người tham gia; tham gia nhiều cuộc diễn tập khu vực phòng thủ các cấp. Đặc biệt, Bộ đội Biên phòng tỉnh đã phối hợp xử lý hiệu quả vụ việc vi phạm xây dựng hàng rào trên tuyến biên giới, bảo đảm giữ vững chủ quyền, đúng quy định pháp luật.
Thực tiễn 10 năm triển khai các mô hình, chương trình, phong trào ở khu vực biên giới Điện Biên cho thấy một bài học xuyên suốt: Phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội gắn với củng cố quốc phòng-an ninh chính là con đường căn cơ, bền vững để giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia. Ở đâu đời sống nhân dân được nâng lên, hệ thống chính trị cơ sở được củng cố, khối đại đoàn kết toàn dân tộc được phát huy thì ở đó biên giới ổn định, an ninh được bảo đảm.
Trong những năm tới, tình hình trên các tuyến biên giới, biển, đảo dự báo vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, khó lường; các thế lực thù địch, phản động tiếp tục lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, vấn đề biên giới, biển, đảo để chống phá cách mạng nước ta; các vấn đề an ninh phi truyền thống tiềm ẩn nhiều thách thức, tác động tiêu cực đến đời sống xã hội, đến nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, an ninh và sự nghiệp xây dựng, quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, xây dựng khu vực biên giới vững mạnh. Để tiếp tục tăng cường củng cố “thế trận lòng dân” vững mạnh ở khu vực biên giới, góp phần đưa đất nước ta vững bước tiến vào kỷ nguyên mới, “kỷ nguyên vươn mình” của dân tộc, Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên cần tập trung thực hiện tốt một số nội dung, nhiệm vụ sau:
Một là, tiếp tục quán triệt, triển khai thực hiện thắng lợi đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, biên phòng. Trọng tâm là quán triệt, triển khai thực hiện hiệu quả “Chiến lược bảo vệ biên giới quốc gia”, Luật Biên phòng Việt Nam, Đề án “Xây dựng nền biên phòng toàn dân, thế trận biên phòng toàn dân trong nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với nền an ninh nhân dân, thế trận an ninh nhân dân ở khu vực biên giới”, góp phần xây dựng khu vực biên giới vững mạnh.
Hai là, tăng cường phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương, các ngành, các lực lượng nâng cao hơn nữa chất lượng công tác tuyên truyền, vận động nhân dân, nhằm giúp quần chúng nhân dân nhận thức đầy đủ hơn nữa về vị trí, ý nghĩa, tầm quan trọng của nhiệm vụ xây dựng, quản lý và bảo vệ biên giới quốc gia, xây dựng “thế trận lòng dân”, nền biên phòng toàn dân vững mạnh ở khu vực biên giới, để mỗi người dân nơi biên giới đều nêu cao trách nhiệm: “mỗi người dân biên giới là một cột mốc sống”.
Ba là, tích cực, chủ động tham mưu, tham gia xây dựng, củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở ở khu vực biên giới vững mạnh, đáp ứng yêu cầu lãnh đạo, chỉ đạo trong tình hình mới. Tiếp tục tăng cường cán bộ cho các xã biên giới, giới thiệu đảng viên đồn Biên phòng tham gia sinh hoạt tại chi bộ thôn, bản và phụ trách hộ gia đình ở khu vực biên giới. Duy trì, thực hiện tốt quy chế phối hợp giữa cấp ủy Bộ đội Biên phòng với cấp ủy địa phương biên giới các cấp; nhất là thực hiện Kết luận số 68-KL/TW của Ban Bí thư, “Về chủ trương tăng thêm cấp ủy viên là cán bộ đồn Biên phòng tham gia cấp ủy xã biên giới, hải đảo nhiệm kỳ 2025-2030”.
Bốn là, tích cực tham mưu, tham gia xây dựng, triển khai các đề án, chương trình phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, xóa đói, giảm nghèo; phối hợp chặt chẽ với các ban, sở, ngành, đoàn thể địa phương tổ chức hoạt động hướng về biên giới; duy trì, nhân rộng các chương trình, mô hình giúp dân phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của Bộ đội Biên phòng ở khu vực biên giới đã được khẳng định, với phương châm “thực tâm, thực chất, trách nhiệm, hiệu quả”, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân ở khu vực biên giới, củng cố vững chắc lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, Quân đội và Bộ đội Biên phòng.
Năm là, cấp ủy, chỉ huy các đơn vị chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền, phối hợp với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể địa phương quán triệt, thực hiện tốt phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới, gắn với tổ chức các hoạt động “Ngày Biên phòng toàn dân” phong phú, thiết thực, tạo không khí vui tươi, đoàn kết trong nhân dân... phát huy sức mạnh “thế trận lòng dân”, nền biên phòng toàn dân trong quản lý và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia ngay từ cơ sở.
Cùng với sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, sự điều hành của chính quyền, vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể, Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên tiếp tục là lực lượng nòng cốt, chuyên trách, đồng hành cùng nhân dân xây dựng khu vực biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; góp phần hiện thực hóa mục tiêu “biên giới mạnh về kinh tế, vững về quốc phòng-an ninh, bền chặt về lòng dân”.
Đồng chí Lê Thành Đô, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân tỉnh Điện Biên













