Bộ GD-ĐT: 'Thí sinh lựa chọn đủ 15 nguyện vọng cũng là bài toán khó'
GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD-ĐT chia sẻ, thí sinh không nên quá lo lắng trước thay đổi về việc giới hạn nguyện vọng được đăng ký. Theo kinh nghiệm từ xưa đến nay, khi bắt tay vào việc xác định nguyện vọng, các em sẽ thấy 15 nguyện vọng là rất nhiều và lựa chọn đủ 15 nguyện vọng cũng là bài toán khó.
Vì sao Bộ GD-ĐT đưa ra điều chỉnh giới hạn 15 nguyện vọng xét tuyển?
Một trong những điều chỉnh của Quy chế tuyển sinh năm 2026 được dư luận rất quan tâm là thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo, các trường khác nhau, thay vì không giới hạn số nguyện vọng như những năm trước.
Trao đổi với phóng viên Báo Đại biểu Nhân dân, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD-ĐT cho biết, khi đề xuất các chính sách, Bộ GD-ĐT đã có nghiên cứu, rà soát, tổng kết, đánh giá dựa trên cơ sở khoa học, dữ liệu phân tích của thí sinh đăng ký xét tuyển từ giai đoạn 2022 trở lại đây.
Những năm trước đây, khi không giới hạn nguyện vọng, thống kê cho thấy hầu hết thí sinh đặt từ 1 - 5 nguyện vọng và phổ trúng tuyển của các em nằm ở nguyện vọng 2 đến nguyện vọng 4. Trong đó, khoảng 35,5% trúng tuyển ở nguyện vọng 1.
Số lượng thí sinh đăng ký xét tuyển từ nguyện vọng 10 trở lên là khoảng 1,5%, nhưng trúng tuyển thì chỉ 0.34%. Khi trúng tuyển ở những nguyện vọng này, cũng rất ít bạn xác nhận nhập học mà lại đợi xét tuyển đợt bổ sung. Như vậy có thể thấy các em đặt nhiều nguyện vọng để có phương án dự phòng, nhưng chưa chắc đã học khi trúng tuyển.
GS.TS Nguyễn Tiến Thảo chia sẻ tại Talkshow “Tư vấn tuyển sinh 2026: Cơ hội, thách thức và lựa chọn thông minh” do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức. Ảnh: Mạnh Hưng
GS.TS Nguyễn Tiến Thảo nhấn mạnh, việc xem xét, rà soát để giới hạn số nguyện vọng đăng ký xét tuyển nhằm 2 mục tiêu.
Thứ nhất là để thí sinh định vị rõ năng lực, sở trường của mình, tìm hiểu môi trường, ngành đào tạo, trường đại học phù hợp hơn là lan man đặt cơ hội may rủi. Khi đó, các em sẽ xây dựng lộ trình học tập và chuẩn bị cho kỳ thi nghiêm túc hơn, chỉn chu hơn.
Thứ hai, dựa trên dữ liệu, Bộ GD-ĐT thấy rằng nếu cho phép đăng ký quá nhiều nguyện vọng sẽ gây lãng phí cho xã hội, lãng phí với cộng đồng, với gia đình và các cơ sở đào tạo. Như vậy việc giới hạn 15 nguyện vọng sẽ giúp thí sinh có nhiều tự tin hơn, tâm lý tốt hơn, an tâm hơn với kỳ thi, phụ huynh cũng an tâm hơn.
"Qua tổng kết, 10 nguyện vọng có thể là con số tương đối an toàn và đầy đủ. Tuy nhiên xét trên tổng thể, chúng tôi vẫn đề xuất con số 15 nguyện vọng để giảm áp lực, tạo tâm lý cho thí sinh yên tâm hơn khi đăng ký xét tuyển.
Tôi mong rằng các bạn học sinh - những nhân tố chủ chốt, những người quyết định vận mệnh tương lai của mình hãy tìm hiểu kỹ ngành đào tạo, trường đại học mong muốn và đặt quyết tâm vào đó. Khi đó, các em sẽ đạt được mục tiêu, hơn là lan man tìm cơ hội may rủi ở một ngành, một trường nào đó", GS.TS Nguyễn Tiến Thảo chia sẻ.
Chiến lược sắp xếp nguyện vọng thông minh để tăng cơ hội trúng tuyển
Theo GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, thí sinh không nên quá lo lắng trước thay đổi về việc giới hạn nguyện vọng được đăng ký.
"Theo kinh nghiệm từ xưa đến nay, khi bắt tay vào việc xác định nguyện vọng, các em sẽ thấy 15 nguyện vọng là rất nhiều và lựa chọn đủ 15 nguyện vọng cũng là bài toán khó", ông nói.
Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT. Ảnh: Trần Hiệp
Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD-ĐT đưa ra lời khuyên, việc quan trọng nhất là thí sinh phải xác định đúng năng lực, thực lực của bản thân, các em đã học tập tốt như thế nào, chuẩn bị cho ngưỡng cửa đại học ra sao, đã chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT hay những phương thức mình sẽ sử dụng trong thời gian sắp tới như thế nào,... Đó chính là chìa khóa, là nguồn lực các em nên tập trung ở thời điểm này.
Đến thời điểm đăng ký nguyện vọng, thí sinh có thể sắp xếp theo 3 nhóm: nguyện vọng ước mơ, nguyện vọng phù hợp với năng lực của bản thân và nhóm nguyện vọng an toàn. Với cách sắp xếp thông minh như vậy, chắc chắn các em sẽ đỗ đại học hay ngành đào tạo mình mong muốn.
GS.TS Nguyễn Tiến Thảo thông tin, năm 2025, có 850.000 thí sinh trúng tuyển vào đại học. Khi xác nhận nhập học có 670.000 em. Trong 3 năm qua, số lượng trúng tuyển và xác nhận nhập học vẫn tương tự như vậy.
"Chúng ta sẽ không trượt đại học nếu như tìm đúng ngành, đúng trường và sắp xếp đúng thứ tự nguyện vọng. Thực lực nằm trong tay các em và hãy quan tâm nhất tới điều đó ở thời điểm này. Khi đã có điểm, hãy điều chỉnh nguyện vọng theo các nhóm như chúng tôi vừa lưu ý", ông nhấn mạnh.
