Bộ Giáo dục và Đào tạo nêu 5 tiêu chí tổ chức lại hệ thống đại học

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), nguyên tắc chung của việc sắp xếp là phải phù hợp với quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp công lập đã được Chính phủ phê duyệt năm 2024.

Tân sinh viên K51 Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 làm thủ tục nhập học.

Việc tổ chức lại các trường được xem xét trên cơ sở vị trí địa lý, không gian phát triển, điều kiện kinh tế – xã hội, nhu cầu nhân lực của địa phương và cả nước, thay vì dựa vào khả năng tự chủ tài chính.

Ngoài ra, các bộ, ngành và địa phương cần căn cứ vào ngành nghề đào tạo, thực tế hoạt động của từng trường, đồng thời đánh giá yếu tố thương hiệu, uy tín và mức độ ảnh hưởng trong hệ thống giáo dục đại học.

Bộ cũng khuyến khích các trường chủ động sắp xếp, tổ chức lại phân hiệu, cơ sở đào tạo nhằm hạn chế tình trạng manh mún, diện tích nhỏ, phân tán.

Bộ GD&ĐT nêu rõ 5 tiêu chí để xác định các trường thuộc diện phải sắp xếp, tổ chức lại.

Thứ nhất, mức độ đáp ứng điều kiện và chuẩn. Các trường không đạt chuẩn cơ sở giáo dục đại học, không đảm bảo điều kiện thành lập hoặc duy trì ngành đào tạo sẽ thuộc diện sắp xếp.

Thứ hai, ngành và lĩnh vực đào tạo. Bộ, ngành, địa phương cần rà soát các cơ sở đào tạo nhiều lĩnh vực nhưng có quy mô, tỷ trọng và thành tích nghiên cứu trong từng lĩnh vực ở mức rất thấp, trừ các khối quốc phòng – an ninh, sức khỏe và nghệ thuật. Bộ GD&ĐT cho biết sẽ từng bước giảm số lượng đại học đơn ngành.

Thứ ba, tính phục vụ chức năng quản lý nhà nước. Các trường đào tạo những lĩnh vực không cung cấp nguồn nhân lực phục vụ quản lý nhà nước, các hoạt động nghề nghiệp đặc thù, có tính riêng biệt, phức tạp và chuyên môn sâu sẽ phải xem xét sắp xếp lại.

Thứ tư, tính thiết yếu. Cơ sở đào tạo các lĩnh vực không mang tính thiết yếu, có thể thay thế, không tuyển sinh được hoặc xã hội không còn nhu cầu sẽ thuộc diện sắp xếp, tổ chức lại.

Thứ năm, tính đặc thù. Các bộ Quốc phòng, Công an, Y tế, Văn hóa – Thể thao và Du lịch tự rà soát và quyết định phương án, lộ trình sắp xếp các trường trực thuộc, bảo đảm tinh gọn bộ máy, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Các hình thức sắp xếp bao gồm: tái cấu trúc; tiếp tục duy trì nhưng phải có phương án phát triển; chuyển giao về bộ, ngành hoặc địa phương phù hợp; hợp nhất với trường khác (sáp nhập hoặc tổ chức lại thành phân hiệu); hoặc giải thể.

Đối với nhóm trường chưa đạt chuẩn nhưng được tiếp tục duy trì, các bộ, ngành, địa phương phải xây dựng phương án đầu tư để đến năm 2030 đạt chuẩn. Sau thời hạn này, nếu vẫn không đáp ứng yêu cầu, các trường buộc phải sắp xếp lại.

Những trường không thuộc diện sắp xếp cũng phải tự rà soát, tổ chức lại bộ máy, xóa bỏ các cấp trung gian.

Bộ GD&ĐT đề nghị các cơ quan, đơn vị hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền quyết định trước ngày 30/6.

Theo Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị ban hành tháng 8/2025, các bộ, ngành, địa phương phải đẩy nhanh việc sắp xếp, tái cấu trúc hệ thống giáo dục đại học; sáp nhập, giải thể các trường không đạt chuẩn; xóa bỏ cấp trung gian; nghiên cứu sáp nhập viện nghiên cứu với trường đại học và chuyển một số cơ sở đào tạo về địa phương quản lý.

Bộ trưởng GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn cho biết, hiện có khoảng 140 trường đại học công lập thuộc diện phải sắp xếp.

Phượng Nguyễn