Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất chấm KPI địa phương về tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai

Tại tọa đàm "Hoàn thiện Luật Đất đai và số hóa dữ liệu: Đột phá hướng tới quản lý minh bạch, hiệu quả” do Báo An ninh Thủ đô phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức, ông Đào Đức Mẫn, Phó trưởng Phòng Thống kê, Kiểm kê và Thông tin đất đai, Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết Bộ đang trình Thủ tướng Chính phủ quyết định ban hành chấm KPI cho các địa phương trong việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai.

Bộ KPI này sẽ là căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, kết quả xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai của từng địa phương, qua đó phục vụ công tác xếp hạng.

Đây là một trong những giải pháp nhằm tăng cường trách nhiệm của các địa phương trong quá trình hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai trên phạm vi cả nước, nhất là khi khối lượng công việc còn lại lớn và tập trung vào những trường hợp khó xác minh, đối chiếu.

Ông Đào Đức Mẫn, Phó trưởng Phòng Thống kê, Kiểm kê và Thông tin đất đai, Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường).

Hơn 52,8 triệu thửa đất đạt chuẩn dữ liệu

Theo ông Đào Đức Mẫn, ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 05/CT-TTg ngày 13/2/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Bộ Công an đã ký Kế hoạch liên ngành số 2959/KH-BNNMT-BCA ngày 29/3/2026, nhằm chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương triển khai hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai.

Để theo dõi tiến độ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thiết lập kênh báo cáo trực tuyến thông qua cổng thông tin của Bộ. Dữ liệu được cập nhật thường xuyên, hằng ngày, giúp lãnh đạo các cấp theo dõi tình hình thực hiện từ cấp xã, cấp tỉnh đến Trung ương.

Đến nay, cả nước đã xây dựng cơ sở dữ liệu và đồng bộ lên Trung ương khoảng 68,6 triệu thửa đất. Trong đó, hơn 52,8 triệu thửa đạt tiêu chí “đúng – đủ – sạch – sống”, tăng gần 29 triệu thửa so với cuối tháng 3/2026, tức gấp hơn hai lần sau hơn 6 tháng triển khai. Số thửa đất cần tiếp tục làm giàu, làm sạch hoặc đối khớp, bổ sung thông tin đã giảm khoảng 60%.

Đáng chú ý, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đồng bộ gần 40 triệu thửa đất đạt chuẩn sang Trung tâm dữ liệu quốc gia, với tốc độ trung bình hơn 2 triệu thửa mỗi ngày.

Nhiều địa phương ghi nhận kết quả nổi bật như Hải Phòng, Quảng Trị, Nghệ An và Thái Nguyên. Tại Hà Nội, số thửa đất đạt chuẩn tăng từ khoảng 710.000 lên gần 2,29 triệu thửa, gấp hơn ba lần sau hơn 6 tháng.

Không chỉ dừng ở việc xây dựng và chuẩn hóa dữ liệu, hệ thống này đã bước đầu được đưa vào phục vụ giải quyết thủ tục hành chính. Dữ liệu giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã được công bố đủ điều kiện thay thế thành phần hồ sơ trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính. Mỗi ngày, khoảng 5.000 hồ sơ đất đai được xử lý trực tuyến toàn trình hoặc một phần.

Những kết quả trên cho thấy tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đã được đẩy nhanh đáng kể. Tuy nhiên, số lượng thửa đất đã có dữ liệu không đồng nghĩa toàn bộ thông tin đã đạt chuẩn hoặc có thể khai thác ngay. Việc tiếp tục xác minh, đối chiếu và cập nhật vẫn là yêu cầu quan trọng để bảo đảm dữ liệu chính xác, thống nhất.

Phần việc khó nhất vẫn ở phía trước

Theo đại diện Cục Quản lý đất đai, dù kết quả đạt được tích cực, khối lượng công việc còn lại vẫn rất lớn, trong đó có nhiều trường hợp phức tạp hơn so với giai đoạn xây dựng dữ liệu ban đầu.

Các khó khăn chủ yếu nằm ở những thửa đất chưa xác thực được người sử dụng đất; trường hợp người sử dụng đất đã qua đời nhưng chưa hoàn tất thủ tục khai nhận thừa kế; hoặc những khu vực chưa được đo đạc, lập bản đồ địa chính. Tình trạng này thường gặp tại các địa bàn miền núi, vùng khó khăn, nơi điều kiện triển khai đo đạc và thu thập hồ sơ còn hạn chế.

Đây cũng là những trường hợp đòi hỏi sự phối hợp giữa cơ quan quản lý đất đai, cơ quan đăng ký đất đai và các đơn vị liên quan để xác minh, đối chiếu thông tin trước khi cập nhật vào hệ thống. Nếu chỉ tập trung vào số lượng thửa đất được nhập dữ liệu mà không bảo đảm chất lượng, tính chính xác và khả năng cập nhật thường xuyên, mục tiêu xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất sẽ khó đạt được đầy đủ.

Theo kế hoạch, trong những tháng cuối năm 2026, các địa phương tiếp tục làm sạch hơn 15,2 triệu thửa đất đã có dữ liệu và xây dựng mới khoảng 3,4 triệu thửa. Sang năm 2027, nhiệm vụ trọng tâm là đo đạc, xây dựng dữ liệu cho khoảng 34,8 triệu thửa đất còn lại, hướng tới mục tiêu theo Nghị quyết số 21-NQ/TW.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang theo dõi tiến độ tại từng địa phương, kịp thời đôn đốc những nơi triển khai chậm, đồng thời nâng cấp hạ tầng công nghệ để đáp ứng nhu cầu đồng bộ dữ liệu ngày càng lớn.

Trong bối cảnh đó, việc xây dựng bộ KPI được kỳ vọng tạo thêm công cụ giám sát tiến độ và chất lượng thực hiện, giúp nhận diện rõ địa phương làm tốt, địa phương còn chậm cũng như những khâu đang gặp vướng mắc. Việc đánh giá không chỉ có ý nghĩa thúc đẩy tiến độ mà còn góp phần nâng cao trách nhiệm của từng địa phương đối với chất lượng dữ liệu được xây dựng.

Chuẩn hóa dữ liệu để hạn chế sai lệch, tăng minh bạch thị trường đất đai

Một trong những vấn đề đặt ra khi xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai trên quy mô toàn quốc là xử lý tình trạng thông tin về cùng một thửa đất nằm rải rác tại nhiều cơ quan, trong các loại hồ sơ khác nhau. Trường hợp dữ liệu địa chính, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và hồ sơ liên quan không thống nhất, cơ quan đăng ký đất đai tại địa phương có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu hồ sơ địa chính để bổ sung, chỉnh lý.

Theo ông Đào Đức Mẫn, mỗi thửa đất trong cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai được gắn một mã định danh duy nhất trên phạm vi cả nước. Việc chỉnh lý dữ liệu phải tuân thủ quy định, đồng thời được giám sát và lưu trữ lịch sử truy cập, truy xuất dữ liệu.

Trong giai đoạn cơ sở dữ liệu đang tiếp tục hoàn thiện, nếu phát sinh sai lệch dẫn đến khiếu nại hoặc tranh chấp, việc xem xét, giải quyết về nguyên tắc phải căn cứ hồ sơ địa chính gốc. Người sử dụng đất có quyền yêu cầu cung cấp thông tin, phản ánh sai sót và đề nghị kiểm tra, chỉnh lý thông tin thửa đất; việc sửa đổi trên hệ thống do cơ quan có thẩm quyền thực hiện.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đang phối hợp với Bộ Công an triển khai tích hợp thông tin giấy chứng nhận lên ứng dụng VNeID, tạo điều kiện để người dân chủ động kiểm tra thông tin liên quan đến thửa đất của mình. Khi phát hiện sai lệch, người dân có thể liên hệ cơ quan đăng ký đất đai tại địa phương để được kiểm tra, cập nhật theo quy định.

Bên cạnh phục vụ người dân và giải quyết thủ tục hành chính, cơ sở dữ liệu đất đai còn được chia sẻ với các bộ, ngành như Công an, Tài chính, Thuế và Xây dựng. Ngược lại, dữ liệu chuyên ngành từ các cơ quan liên quan cũng sẽ được kết nối, đồng bộ theo quy định. Quá trình này vẫn đang được triển khai, chưa hoàn thiện trên toàn hệ thống.

Theo ông Mẫn, khi dữ liệu đất đai được chuẩn hóa, kết nối đồng bộ và các thông tin cần thiết được công khai đầy đủ, đây sẽ là nền tảng quan trọng để nâng cao tính minh bạch của thị trường bất động sản, hạn chế tình trạng đầu cơ, thổi giá do thiếu thông tin và giảm nguy cơ phát sinh tranh chấp.

Cơ sở dữ liệu hoàn thiện cũng sẽ cung cấp thông tin về tình trạng pháp lý, hiện trạng quản lý, sử dụng đất và định hướng quy hoạch, qua đó hỗ trợ cơ quan chức năng phát hiện dự án chậm đưa đất vào sử dụng, sử dụng đất sai mục đích hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Ngay trong giai đoạn xây dựng, hệ thống đã bước đầu hỗ trợ cơ quan điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án xác minh tài sản, áp dụng biện pháp ngăn chặn tẩu tán tài sản; đồng thời hỗ trợ cơ quan thuế xác định nghĩa vụ tài chính liên quan đến đất đai.