Bỏ qua tự ti về ngoại ngữ, nhiều người trẻ đưa nông sản Việt ra thế giới chỉ bằng chiếc điện thoại

Nỗi sợ vô hình nơi ngưỡng cửa hội nhập

Nhiều người Việt Nam ấp ủ ước mơ khởi nghiệp, đưa trái bưởi, quả chanh, hạt điều quê hương ra thị trường quốc tế, nhưng giấc mơ ấy thường bị chặn lại ngay từ bước đầu tiên bởi một nỗi tự ti lớn: "Mình không biết tiếng Anh thì làm ăn với người nước ngoài kiểu gì?".

Định kiến về một thương nhân quốc tế phải mặc vest chỉn chu, giao tiếp trôi chảy bằng ngoại ngữ đã vô tình trở thành rào cản tâm lý cho nhiều người trẻ và các hộ kinh doanh gia đình.

Thế nhưng, tại hội thảo chuyên đề về xuất khẩu do Công ty Xúc tiến Xuất khẩu VIETGO tổ chức ngày 9/10, câu chuyện của những người trong cuộc đã mở ra một góc nhìn hoàn toàn khác.

Anh Nguyễn Đình Điệp - Công ty Xuất nhập khẩu Thành Đô - một người tự nhận mình là "tay ngang" bước vào nghề xuất nhập khẩu, dí dỏm chia sẻ: "Tiếng Việt tôi nói đôi khi còn chưa sỏi, còn tiếng Anh thì hoàn toàn bập bõm. Ban đầu cũng sợ, nhưng khi bắt tay vào làm mới thấy, khách hàng nước ngoài chỉ quan tâm đến chất lượng hàng hóa, thái độ phục vụ và tiến độ giao hàng, chứ họ không chấm điểm tiếng Anh của mình".

Bằng sự chân thành, tinh thần dám nghĩ dám làm và trợ thủ đắc lực là chiếc điện thoại thông minh, nhiều người trẻ đang ngày đêm mang nông sản, hàng hóa Việt Nam vươn ra thế giới.

Không riêng anh Điệp, nhiều doanh nhân trẻ khác cũng thừa nhận vốn ngoại ngữ của họ chỉ dừng lại ở mức bập bõm vài câu chào hỏi cơ bản nhưng thay vì lùi bước, họ chọn cách thích nghi và tìm lối đi riêng.

Chữ tín, chân thành là những tấm hộ chiếu quyền lực nhất

Trong thời đại công nghệ số, chiếc điện thoại thông minh cài sẵn ứng dụng Google Dịch hay ChatGPT đã trở thành "thông dịch viên bỏ túi" đắc lực cho những người làm xuất khẩu.

Bà Huỳnh Thị Ngọc Hạnh - Giám đốc Công ty TNHH Miss Cara, người đã đưa nhiều lô thanh long, bưởi sang thị trường Mỹ và các thị trường khó tính, chia sẻ bí quyết làm việc qua ứng dụng WhatsApp.

Bà Hạnh cho biết: "Nhiều khách hàng họ cũng không nói được tiếng Anh mà dùng tiếng mẹ đẻ như tiếng Tây Ban Nha, tiếng Ả Rập hay tiếng Hàn. Khi họ bảo chỉ nói được tiếng bản địa, tôi dùng phần mềm dịch thẳng sang tiếng của họ nên mọi trao đổi dễ dàng hơn rất nhiều".

Bà Huỳnh Thị Ngọc Hạnh - Giám đốc Công ty TNHH Miss Cara, người đã đưa nhiều lô thanh long, bưởi sang thị trường Mỹ và các thị trường khó tính, chia sẻ bí quyết làm việc qua ứng dụng WhatsApp.

Khi rào cản ngoại ngữ được gỡ bỏ bằng công nghệ, điều giữ chân đối tác và mang về những hợp đồng xuất khẩu đều đặn lại nằm ở chữ "Tín" và lối ứng xử có trước có sau – nét văn hóa vốn rất đỗi quen thuộc của người Việt.

Chị Ngọc Hạnh kể lại câu chuyện về một đối tác Trung Đông ban đầu chỉ trò chuyện hỏi thăm nhau. Dù chưa chốt được đơn ngay, chị vẫn duy trì mối quan hệ bạn bè, thường xuyên nhắn tin hỏi han, chia sẻ chân thành về vùng trồng, quy trình đóng gói. Sự gắn kết đó đã khiến vị khách quý mến chị đến mức tự đứng ra đặt tiệc, mời các mối buôn nông sản lớn ở bản xứ đến để giới thiệu nguồn hàng của chị, mở đường cho những đơn hàng chuối xuất khẩu lên tới hàng chục container.

"Làm bạn với khách là cách nhanh nhất để có được niềm tin. Khi người ta đã tin mình, họ sẵn sàng đặt cọc sớm, tạo điều kiện thanh toán linh hoạt để mình xoay vòng vốn trả tiền cho nhà vườn và đơn vị vận chuyển. Ngay cả khi xảy ra sự cố hàng lỗi, mình nhận trách nhiệm, xử lý nhanh chóng, bù hàng sòng phẳng thì họ càng gắn bó lâu dài", chị Hạnh tâm sự.

Nhiều bạn trẻ đã chọn khởi đầu an toàn bằng các đơn hàng nông sản chế biến sâu, hàng đóng gói quy mô 2-5 tấn (trị giá dưới 500 triệu đồng). Với quy mô vừa phải, họ vừa dễ kiểm soát chất lượng, vừa dễ đàm phán nhận tiền cọc cao từ đối tác để bù đắp chi phí thu mua và vận chuyển, hạn chế tối đa áp lực tài chính cho gia đình.

Một "mẹo" thú vị được anh Hà Quang Vũ - Giám đốc Công ty TNHH XNK Hà Quang đúc kết là phương pháp dịch hai chiều: dịch từ tiếng Việt sang tiếng của khách, rồi bấm đảo ngược lại để kiểm tra xem câu văn có tròn nghĩa hay không trước khi gửi đi. Thậm chí, trong những chuyến đón đối tác nước ngoài tận sân bay, chỉ với chiếc điện thoại chuyền tay nhau nói qua ứng dụng dịch, anh vẫn trao đổi thông suốt với các thương nhân đến từ Thổ Nhĩ Kỳ, Trung Đông mà không cần thông dịch viên đi cùng.

Đồng quan điểm, anh Trần Bình Minh - Công ty Cà phê Bình Minh - cho rằng việc tự dịch qua điện thoại tuy tốc độ chậm hơn đôi chút nhưng lại giúp người bán nắm bắt cặn kẽ tâm lý và mong muốn thực sự của đối tác: "Người phiên dịch đôi khi tóm tắt lại ý, làm mất đi sắc thái cảm xúc. Khi mình tự trao đổi, khách nhìn thấy sự kiên nhẫn, chân thật của mình, từ đó dễ mở lòng và tin tưởng hơn".

Chia sẻ với phóng viên, ông Nguyễn Tuấn Việt - Giám đốc Vietgo cho biết, xuất khẩu thực chất không hề khó và không đòi hỏi nguồn vốn quá lớn nếu người làm kinh doanh trang bị đầy đủ kiến thức chuyên môn. 

Chính chuyên gia xuất khẩu Nguyễn Tuấn Việt – Giám đốc Vietgo cũng khẳng định, xuất khẩu thực chất không hề khó và không đòi hỏi nguồn vốn quá lớn nếu người làm kinh doanh trang bị đầy đủ kiến thức chuyên môn, áp dụng các phương pháp "thoát vốn" thông minh và biết tận dụng hệ sinh thái kết nối hơn 1.000 doanh nghiệp thương mại cùng mạng lưới đối tác sẵn có.

Theo ông Việt: "Trong kinh doanh quốc tế, tư duy và sự thấu cảm mới là yếu tố quyết định. Đa số những người có quyền quyết định ký các đơn hàng lớn ở các nước châu Âu, Nhật Bản hay Hàn Quốc thường là những thương nhân lớn tuổi và vốn tiếng Anh của họ cũng không quá xuất sắc. Việc người bán sẵn sàng phục vụ họ bằng chính tiếng mẹ đẻ của họ thông qua công nghệ dịch thuật lại trở thành một điểm cộng lớn".

Khơi mở sinh kế từ những đơn hàng nhỏ

Một trong những bài học lớn dành cho những người muốn khởi nghiệp xuất khẩu chính là việc "chia nhỏ đường đi". Xuất khẩu hôm nay không nhất thiết phải là những con tàu chở hàng nghìn tấn hàng với nguồn vốn tiền tỷ.

Nhiều bạn trẻ đã chọn khởi đầu an toàn bằng các đơn hàng nông sản chế biến sâu, hàng đóng gói quy mô 2-5 tấn (trị giá dưới 500 triệu đồng). Với quy mô vừa phải, họ vừa dễ kiểm soát chất lượng, vừa dễ đàm phán nhận tiền cọc cao từ đối tác để bù đắp chi phí thu mua và vận chuyển, hạn chế tối đa áp lực tài chính cho gia đình.

Nhìn lại hành trình của những người trẻ không biết ngoại ngữ nhưng vẫn tự tin đưa hàng hóa Việt ra thế giới, có thể thấy cánh cửa xuất khẩu đang ngày càng mở rộng và trở nên bình dân hơn bao giờ hết. Vốn liếng lớn nhất không nằm ở tấm bằng ngoại ngữ hay số dư tài khoản ngân hàng, mà bắt đầu từ sự tự tin, lòng kiên trì và một chữ "tín" son sắt trong kinh doanh.