Hà Nội: MTTQ và các đoàn thể chung tay gỡ điểm nghẽn chuyển đổi số

Số hóa để lắng nghe, kết nối người dân

Phát huy vai trò cầu nối giữa cấp ủy, chính quyền với người dân, Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) các cấp tại Hà Nội đang đẩy mạnh số hóa hoạt động tuyên truyền, tiếp nhận ý kiến, kiến nghị của nhân dân, nhất là từ cơ sở.

Hội Liên hiệp phụ nữ TP Hà Nội tham quan các mô hình hội viên ứng dụng chuyển đổi số. Ảnh: hanoimoi.vn.

Một trong những cách làm đáng chú ý là xây dựng các kênh tương tác trực tuyến để người dân phản ánh nhanh những vấn đề phát sinh. 

Tại phường Nghĩa Đô, mô hình "Ba chủ thể - Một mục tiêu: Đồng thuận vì cộng đồng" được triển khai với "hòm thư số" tích hợp mã QR. Các hòm thư số được đặt tại trụ sở Đảng ủy, UBND phường và các không gian công cộng ở 87 tổ dân phố, tạo thêm kênh để người dân gửi ý kiến, đề xuất, kiến nghị.

Tại phường Ngọc Hà, mô hình "Lắng nghe dân nói" được số hóa từ những ngày đầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, góp phần tiếp nhận và chuyển tải kịp thời những vấn đề dân sinh, điểm nghẽn phát sinh trên địa bàn.

Trong quá trình giải phóng mặt bằng dự án hoàn thiện khớp nối hạ tầng kỹ thuật khu 7,2ha Vĩnh Phúc với đường Bưởi, MTTQ vận động người dân gửi ý kiến thông qua mã QR của mô hình. Nhiều kiến nghị sau đó được chuyển tới cơ quan chức năng và từng bước được tháo gỡ.

Tại xã Minh Châu, Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Nguyễn Danh Chương cho biết: "Các nền tảng số được sử dụng để tuyên truyền, vận động nhân dân. Thông tin chính thống được cập nhật nhanh chóng đến người dân thông qua các sản phẩm truyền thông số như video ngắn, infographic, đảm bảo thông tin được truyền tải kịp thời, trực quan, dễ tiếp cận và phù hợp với nhu cầu của người dân".

Theo lãnh đạo MTTQ Hà Nội, chuyển đổi số không đơn thuần là ứng dụng công nghệ mà còn là thay đổi tư duy, phương thức hoạt động và tinh thần phục vụ nhân dân. Nếu chính quyền số hướng tới nâng cao hiệu quả quản trị, chuyển đổi số trong công tác Mặt trận tập trung vào kết nối, lắng nghe nhân dân và phát huy dân chủ.

Việc thiết lập các cơ chế trao đổi hai chiều trên môi trường số giúp Mặt trận và chính quyền kịp thời nắm bắt, giải đáp kiến nghị, qua đó tạo sự đồng thuận thực chất ngay từ cơ sở. Đây cũng chính là một trong những yêu cầu quan trọng khi Hà Nội triển khai chiến dịch 100 ngày tháo gỡ điểm nghẽn chuyển đổi số: Công nghệ phải đi vào đời sống và tạo ra những thay đổi cụ thể đối với người dân.

Đưa kỹ năng số đến từng hội viên

Cùng với MTTQ, các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ Hà Nội đang tích cực đưa chuyển đổi số đến gần hơn với hội viên, qua đó phát huy vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế số, xã hội số và hỗ trợ người dân thích ứng với môi trường số.

Theo Phó chủ tịch Thường trực Hội LHPN thành phố Hà Nội Phạm Thị Thanh Hương, chuyển đổi số đang tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội. Phụ nữ vừa là người tiêu dùng trực tiếp, vừa giữ vai trò quan trọng trong các quyết định mua sắm, chi tiêu của gia đình. Vì vậy, chủ động ứng dụng công nghệ số trong mua sắm, thanh toán, đánh giá, quảng bá sản phẩm không chỉ nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn góp phần thúc đẩy kinh tế số, xã hội số.

Từ thực tế đó, các cấp Hội Phụ nữ Thủ đô đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn, hỗ trợ hội viên ứng dụng công nghệ trong sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng; đồng thời kết nối cung - cầu, hỗ trợ quảng bá sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử, nền tảng số và mạng xã hội. Hoạt động livestream giới thiệu, quảng bá sản phẩm cũng được khai thác, tạo thêm phương thức kết nối trực tiếp giữa người sản xuất và người tiêu dùng trên môi trường số.

Cùng với hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, Hội LHPN Hà Nội chú trọng nâng cao kỹ năng tiêu dùng số cho cán bộ, hội viên và gia đình. Các chương trình truyền thông, tập huấn cung cấp kiến thức về mua sắm trực tuyến, lựa chọn sản phẩm chất lượng, thanh toán số và nhận diện những rủi ro khi giao dịch trên môi trường mạng.

Qua đó, hội viên không chỉ sử dụng công nghệ thành thạo hơn mà còn có khả năng tự bảo vệ mình trước những nguy cơ phát sinh trong quá trình chuyển đổi số. Đáng chú ý, Hội LHPN Hà Nội định hướng mỗi hội viên trở thành một "đại sứ tiêu dùng số", vừa chủ động ứng dụng công nghệ trong cuộc sống, vừa lan tỏa thói quen tiêu dùng thông minh, có trách nhiệm.

Trong khi đó, với hơn 1,4 triệu người cao tuổi, Hà Nội xác định việc hỗ trợ nhóm đối tượng này tiếp cận công nghệ là nhiệm vụ quan trọng trong quá trình chuyển đổi số, nhằm bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau.

Theo Phó chủ tịch Hội Người cao tuổi thành phố Hà Nội Đào Ngọc Triệu, khó khăn phổ biến của người cao tuổi là chưa tự tin sử dụng công nghệ, còn phụ thuộc vào người thân, trong khi một bộ phận ngại thay đổi thói quen. Vì vậy, tổ chức Hội tập trung hướng dẫn những ứng dụng thiết thực với đời sống như Zalo, VNeID, iHanoi, ngân hàng điện tử, dịch vụ công trực tuyến; đồng thời trang bị kỹ năng nhận diện, phòng tránh lừa đảo trên môi trường mạng.

Thời gian qua, Hội đã phối hợp với 7 phường tổ chức các lớp tập huấn công nghệ thông tin cho người cao tuổi, mỗi phường khoảng 150 người tham gia. Cách làm được xác định là "cầm tay chỉ việc", bắt đầu từ những thao tác đơn giản, gắn với nhu cầu thực tế thay vì đưa ra những nội dung công nghệ phức tạp.

Trong chương trình "Bình dân học vụ số" dành cho người cao tuổi, Hội cũng đặt trọng tâm vào kỹ năng sử dụng điện thoại thông minh, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, mua sắm trực tuyến, tra cứu thông tin chính thống và bảo vệ tài khoản. Đặc biệt, kỹ năng phòng tránh lừa đảo được coi là nội dung không thể thiếu trước những thủ đoạn ngày càng tinh vi trên không gian mạng.

Cùng với tập huấn tập trung, Hội hướng tới xây dựng mạng lưới hỗ trợ ngay từ cơ sở. Mô hình "Mỗi chi hội một nhóm số" được đề xuất nhằm tạo kênh kết nối hội viên, phổ biến chính sách, chia sẻ thông tin chính thống và hỗ trợ khi cần thiết. Hội cũng vận động con cháu đồng hành cùng người cao tuổi trong cài đặt, sử dụng ứng dụng, thực hiện dịch vụ công, thanh toán điện tử và bảo vệ tài khoản.

Đáng chú ý, Hội Người cao tuổi thành phố đề xuất phối hợp với Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên, các trường đại học và tổ chức công nghệ thành lập các đội hình tình nguyện hỗ trợ người cao tuổi. Mỗi xã, phường lựa chọn cán bộ Hội hoặc hội viên có khả năng sử dụng công nghệ làm hạt nhân hỗ trợ, từng bước hình thành đội ngũ "hướng dẫn viên số" ngay tại cộng đồng.

Từ chỗ là nhóm cần được hỗ trợ, người cao tuổi có khả năng sử dụng công nghệ tốt cũng có thể trở thành tuyên truyền viên, chia sẻ thông tin chính thống, hỗ trợ hội viên khác; những người sản xuất, kinh doanh còn có thể được hỗ trợ quảng bá sản phẩm, bán hàng trực tuyến và kết nối thị trường.

Đoàn Thanh niên phường Hồng Hà triển khai mô hình “Bình dân học vụ số – Thanh niên đồng hành cùng Tổ dân phố”. Ảnh: PV.

Tuổi trẻ xung kích tháo gỡ điểm nghẽn từ cơ sở

Tại các điểm phục vụ hành chính công trên địa bàn Hà Nội, hình ảnh đoàn viên thanh niên hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục trực tuyến ngày càng trở nên quen thuộc. Các đội hình tình nguyện hỗ trợ cài đặt định danh điện tử, đăng ký tài khoản dịch vụ công, thanh toán không dùng tiền mặt, sử dụng các ứng dụng số và hoàn thiện hồ sơ trên môi trường điện tử.

Tại phường Hoàn Kiếm, đoàn viên thanh niên thường xuyên hỗ trợ người dân, nhất là người cao tuổi, thực hiện các thao tác trên điện thoại thông minh và giải đáp vướng mắc khi sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Tại phường Hồng Hà, các đội hình thanh niên tình nguyện còn xuống khu dân cư, trực tiếp hướng dẫn người dân làm quen với các ứng dụng số, thanh toán điện tử và những tiện ích phục vụ đời sống.

Điểm đáng chú ý là hoạt động của tuổi trẻ được triển khai từ nhu cầu thực tế, tập trung vào những kỹ năng người dân cần nhất thay vì dừng ở tuyên truyền. Các mô hình như "Bình dân học vụ số", "Hành chính số - Thanh niên số", "Tổ công nghệ số cộng đồng", "Trí thức trẻ tiên phong đổi mới sáng tạo" đang được triển khai tại nhiều địa bàn.

Trong Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm 2026, Thành đoàn Hà Nội đặt mục tiêu huy động 100% đoàn xã, phường thành lập đội hình "Bình dân học vụ số", phấn đấu hỗ trợ ít nhất 600.000 lượt người dân nâng cao năng lực số.

Theo Thành đoàn Hà Nội, thời gian tới, trọng tâm là nâng cao năng lực số cho thanh niên, tạo môi trường để người trẻ phát huy sáng kiến và kết nối các ý tưởng với doanh nghiệp, chuyên gia, trung tâm đổi mới sáng tạo. Cùng với đó, các tổ chức Đoàn tiếp tục nhân rộng mô hình phổ cập kỹ năng số, hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ số và phát huy vai trò của đoàn viên ngay tại cơ sở.

Cùng với cấp ủy, chính quyền, ngành chức năng, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội khác đang góp phần hình thành mạng lưới hỗ trợ chuyển đổi số rộng khắp Thủ đô. Mỗi tổ chức đảm nhận một nhóm đối tượng, một lĩnh vực, một cách làm phù hợp, nhưng cùng hướng tới mục tiêu đưa công nghệ đến gần người dân hơn.