Bổ sung chính sách đặc thù đối với lực lượng trực tiếp làm công tác phòng, chống thiên tai

Theo đại diện Cục quản lý đê điều và phòng chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) – cơ quan chủ trì soạn thảo, Dự thảo Luật Phòng, chống thiên tai (thay thế) đề xuất đề 5 nhóm chính sách trọng tâm nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý rủi ro thiên tai, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến thiên tai ngày càng cực đoan, khó lường.

Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của các cơ quan từ Trung ương đến địa phương, thống nhất đầu mối chỉ đạo, chỉ huy và kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng nâng cao hiệu lực quản lý, điều hành, đồng thời bổ sung chính sách đặc thù đối với lực lượng trực tiếp làm công tác phòng, chống thiên tai.

Dự thảo cũng đề xuất thống nhất cơ chế tổng hợp nhu cầu cứu trợ, hỗ trợ sau thiên tai; giao cơ quan đầu mối thực hiện việc kêu gọi, tiếp nhận các khoản hỗ trợ khẩn cấp từ quốc tế nhằm khắc phục tình trạng chồng chéo về thẩm quyền, rút ngắn thời gian huy động nguồn lực.

Để giảm thiểu rủi ro từ khâu quy hoạch, dự thảo chuyển từ yêu cầu “lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai” sang “bảo đảm yêu cầu phòng, chống thiên tai” trong quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành và kinh tế - xã hội; đồng thời bổ sung quy định bảo vệ không gian thoát lũ, nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống hạ tầng thiết yếu và hạn chế các công trình làm gia tăng nguy cơ ngập lụt, sạt lở.

Bên cạnh đó, dự thảo xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là giải pháp đột phá, với các đề xuất hiện đại hóa hệ thống quan trắc, tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, công nghệ viễn thám, máy bay không người lái (UAV), đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia và nền tảng số phục vụ quản lý rủi ro thiên tai.

Một điểm mới khác là bổ sung quy định ưu tiên dành dung tích hữu ích của các hồ chứa để cắt lũ cho hạ du, đồng thời áp dụng cơ chế trưng dụng dung tích hồ chứa trong trường hợp cần thiết nhằm bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân, giảm thiểu thiệt hại do mưa lũ.

Tại buổi thẩm định, các thành viên Hội đồng tập trung góp ý đối với nhiều nội dung quan trọng của dự thảo chính sách. Trong đó, các đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu làm rõ mối quan hệ giữa Quỹ Phòng, chống thiên tai và Quỹ Phòng thủ dân sự, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, tránh chồng chéo trong quá trình tổ chức thực hiện. Theo các ý kiến, khi sửa đổi Luật cần tính toán toàn diện để thống nhất cơ chế quản lý, vận hành các quỹ cũng như rà soát, điều chỉnh các quy định liên quan khi thay đổi cơ quan chủ trì, bảo đảm sự thống nhất giữa các quy định mới và hiện hành.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến đề nghị bổ sung quy định về cơ sở dữ liệu quốc gia về phòng, chống thiên tai. Các đại biểu cho rằng, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ trong phòng, chống thiên tai chỉ có thể phát huy hiệu quả khi được xây dựng trên nền tảng dữ liệu đầy đủ, đồng bộ và được kết nối, chia sẻ. Vì vậy, việc bổ sung quy định về cơ sở dữ liệu không chỉ tạo cơ sở pháp lý cho quá trình số hóa mà còn góp phần làm rõ và nổi bật hơn định hướng đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác phòng, chống thiên tai.

Phát biểu chỉ đạo, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú cơ bản thống nhất với sự cần thiết xây dựng các chính sách của dự án Luật. Thứ trưởng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ các ý kiến của Hội đồng thẩm định để tiếp tục hoàn thiện hồ sơ chính sách, bảo đảm chất lượng, tính thống nhất của hệ thống pháp luật và trình cấp có thẩm quyền theo đúng tiến độ.