Bổ sung cơ sở khoa học xây dựng hồ sơ UNESCO về danh nhân Lý Công Uẩn

Ngày 29/9, tại Bắc Ninh, UBND TP. Bắc Ninh phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế “Danh nhân Lý Công Uẩn - Anh hùng dân tộc, dấu ấn lịch sử văn hóa, tầm nhìn và giá trị thời đại”, nhằm tiếp tục nghiên cứu, bổ sung cơ sở khoa học phục vụ quá trình xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO ghi nhận danh nhân Lý Công Uẩn, nhân dịp kỷ niệm 1.000 năm ngày mất của ông (1028-2028).

Các đại biểu chủ trì hội thảo. (Nguồn: Báo Văn Hóa)

Làm rõ giá trị lịch sử, văn hóa

Hội thảo quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý trong nước và quốc tế, cùng đại diện hậu duệ dòng họ Lý tại Hàn Quốc, với hơn 60 tham luận thuộc nhiều lĩnh vực như lịch sử, Hán Nôm, văn hóa, văn học, Phật giáo và tín ngưỡng, nghệ thuật, giáo dục, du lịch, bảo tồn và phát huy di sản.

Các tham luận tập trung vào ba nhóm nội dung chính, gồm không gian Kinh Bắc - Hoa Lư - Thăng Long, quá trình hình thành nền tảng tư tưởng và tầm nhìn chiến lược của Lý Công Uẩn; tư tưởng quản trị nhân văn và giá trị thời đại của vị Hoàng đế; cùng việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với Lý Công Uẩn và vương triều Lý trong đời sống đương đại.

Lý Công Uẩn (974-1028), tức Lý Thái Tổ, là người sáng lập vương triều Lý. Cuộc đời và sự nghiệp của ông gắn với ba địa bàn quan trọng trong lịch sử Việt Nam.

Cổ Pháp là quê hương, nơi ông sinh ra, trưởng thành và chịu ảnh hưởng của văn hóa Kinh Bắc và tư tưởng Phật giáo; Hoa Lư là nơi ông tham gia triều chính và được tôn lập làm Hoàng đế; Đại La là nơi ông lựa chọn để định đô, đổi tên thành Thăng Long và tổ chức xây dựng từ năm 1010.

Các nhà nghiên cứu tập trung làm rõ những đóng góp tiêu biểu của Lý Công Uẩn trên cơ sở sử liệu, xác định phạm vi và hình thức lưu truyền các giá trị, di sản liên quan, đồng thời bổ sung tư liệu so sánh nhằm làm rõ ý nghĩa khu vực và quốc tế của nhân vật.

Chuẩn hóa tư liệu, hoàn thiện hồ sơ

Một nội dung quan trọng được đặt ra tại Hội thảo là chuẩn hóa hệ thống sử liệu, thuật ngữ và niên đại; phân định những nội dung đã có đủ bằng chứng, những vấn đề còn cách giải thích khác nhau và các giả thuyết cần tiếp tục khảo cứu. Đây là cơ sở để xây dựng hệ luận cứ khoa học chặt chẽ cho hồ sơ.

Các nghiên cứu đồng thời làm rõ mối quan hệ giữa quyết định dời đô của Lý Công Uẩn với tổ chức nhà nước, xây dựng nền văn hóa Đại Việt và tạo lập những điều kiện phát triển lâu dài.

Những giá trị tư tưởng thường được đề cập gắn với nhân vật như an dân, khoan hòa, trọng dụng nhân tài, hòa hiếu và tinh thần khai phóng cũng được xem xét về sức sống và khả năng tiếp nối trong xã hội đương đại.

Bên cạnh nguồn tư liệu trong nước, các đại biểu đề xuất tăng cường khai thác tư liệu nước ngoài và nghiên cứu so sánh để làm rõ tính tiêu biểu, nét độc đáo cũng như ý nghĩa quốc tế của Lý Công Uẩn.

Bắc Ninh định hướng tiếp tục phối hợp với các cơ quan Trung ương, Hà Nội, Ninh Bình, các viện nghiên cứu, trường đại học và giới khoa học để hình thành không gian nghiên cứu liên vùng về Lý Công Uẩn và vương triều Lý, kết nối Cổ Pháp - Hoa Lư - Thăng Long trên nền tảng dữ liệu khoa học, tư liệu lịch sử, khảo cổ học, bảo tồn di sản, giáo dục, nghiên cứu quốc tế và ký ức cộng đồng.

Địa phương cũng tiếp tục bảo tồn các di tích, không gian văn hóa, tư liệu và thực hành cộng đồng liên quan đến Lý Công Uẩn, qua đó tạo cơ sở thực tiễn cho quá trình xây dựng hồ sơ.

Tượng đài Lý Thái Tổ ở Hà Nội. (Nguồn: Báo Hà Nội mới)

Từ kết quả Hội thảo, Ban tổ chức dự kiến lựa chọn các nghiên cứu có giá trị để biên tập, dịch và công bố; tiếp tục thẩm định những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, bổ sung tư liệu nước ngoài và ý kiến chuyên gia quốc tế.

Các sản phẩm nghiên cứu được định hướng phục vụ trực tiếp quá trình xây dựng hồ sơ, gồm hệ luận cứ khoa học, thư mục và cơ sở dữ liệu tư liệu, bản đồ di sản theo các tầng chứng cứ, mạng lưới chuyên gia, định hướng hợp tác quốc tế, chương trình bảo tồn và phát huy di sản cùng nội dung truyền thông đa ngữ.

Qua đó, Hội thảo hướng tới việc tiếp tục hoàn thiện hệ thống chứng cứ khoa học, làm rõ vị trí của Lý Công Uẩn trong lịch sử Việt Nam, đồng thời nhận diện những giá trị có ý nghĩa đối với khu vực và quốc tế để phục vụ quá trình chuẩn bị hồ sơ UNESCO.