Bổ sung nhiều thuốc mới vào thanh toán BHYT

Theo phản ánh của cử tri tỉnh Lào Cai, hiện nay, nhiều loại thuốc điều trị ung thư, đặc biệt là các thuốc đắt tiền chưa được Quỹ BHYT thanh toán, khiến người bệnh phải tự chi trả với chi phí rất lớn, nếu quá trình điều trị kéo dài.

Không chỉ cử tri tỉnh Lào Cai phản ánh, nhiều người bệnh ung thư, đặc biệt những người có chỉ định phác đồ điều trị thuốc đích và miễn dịch đều "kêu trời" vì giá các loại thuốc này rất đắt, có thuốc được BHYT thanh toán 50%, có thuốc chưa được BHYT chi trả. Nhiều người bệnh hiện rất khó khăn, khánh kiệt, không có khả năng kinh tế để tiếp tục điều trị theo phác đồ.

Chị Nguyễn Thị H. (40 tuổi, Thái Nguyên) phát hiện ung thư máu giai đoạn muộn, chị phải điều trị hóa chất liều cao có giá tới 200 triệu đồng/lần.

"Tôi gần như không ăn uống được, kiệt sức. Đây là thuốc thế hệ mới, chưa được BHYT chi trả, nhưng hiệu quả rất tốt. Sau 1 lần truyền, tôi đã thấy khỏe hơn, ăn uống được", chị H. chia sẻ. Tuy nhiên, với tiền thuốc đắt đỏ như trên, nếu kéo dài liệu trình điều trị, gia đình chị không kham nổi.

Nhiều người bệnh ung thư đã khánh kiệt vì giá tiền thuốc điều trị rất đắt.

Hiện nay, chi phí thuốc hóa chất liều cao cho bệnh nhân ung thư máu rất đắt đỏ, đặc biệt là thuốc mới, chưa được đưa vào danh mục BHYT chi trả.

"Tôi điều trị 4 đợt hết 800 triệu, hiện gia đình không còn tiền điều trị tiếp", một bệnh nhân ung thư máu cho biết. Chính vì gánh nặng tài chính, nhiều người bệnh đã bỏ cuộc vì không còn tiền trang trải.

Trước phản ánh này, trả lời cử tri kiến nghị sau kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV, Bộ Y tế cho biết, hiện danh mục thuốc thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT được quy định tại Thông tư 20/2022, gồm 1.037 hoạt chất, thuốc hóa dược và sinh phẩm thuộc 27 nhóm lớn, cùng 59 thuốc phóng xạ và chất đánh dấu. Trong đó có 76 hoạt chất thuộc nhóm thuốc điều trị ung thư và điều hòa miễn dịch.

Theo Bộ Y tế, danh mục thuốc BHYT được xây dựng theo tên hoạt chất hoặc thành phần, không quy định theo hàm lượng, dạng bào chế hay tên thương mại. Vì vậy, số lượng thuốc thương mại thực tế được Quỹ BHYT thanh toán lớn hơn nhiều so với danh mục thuốc được quy định theo hoạt chất.

Tuy nhiên, trước nhu cầu điều trị ngày càng tăng, Bộ Y tế đang rà soát, sửa đổi Thông tư 20/2022 theo hướng mở rộng quyền lợi cho người bệnh. Dự thảo thông tư mới dự kiến bổ sung thêm một số thuốc điều trị ung thư, bệnh mạn tính và bệnh hiếm; đồng thời điều chỉnh điều kiện, tỉ lệ thanh toán đối với một số thuốc hiện hành.

Văn bản dự kiến được ban hành trong năm 2026.

Theo Vụ Bảo hiểm Y tế (Bộ Y tế), sẽ có khoảng 30 thuốc điều trị ung thư được bổ sung trong đợt này. Đây là nhóm có số lượng thuốc được đề xuất nhiều nhất, chủ yếu là các thuốc phát minh mới như thuốc điều trị đích, kháng thể đơn dòng và thuốc miễn dịch. Một số thuốc có giá từ 50-60 triệu đồng mỗi lọ được đề xuất quỹ BHYT thanh toán với tỉ lệ từ 30% đến 70%.

Theo bác sĩ một Trung tâm Huyết học, nhiều bệnh nhân ung thư máu giai đoạn nặng không có tiền để điều trị hóa chất liều cao - một thuốc nhắm trúng đích. Đây là thuốc phát minh mới, chưa được BHYT thanh toán.

Thống kê của Bộ Y tế cho thấy, thuốc luôn chiếm tỉ trọng lớn nhất trong cơ cấu chi của Quỹ BHYT. Năm 2024, quỹ đã chi hơn 50.700 tỉ đồng cho thuốc, tương đương 31,2% tổng chi khám chữa bệnh BHYT.

Riêng nhóm thuốc điều trị ung thư và điều hòa miễn dịch, Quỹ BHYT đã chi trả gần 9.600 tỉ đồng trong năm 2025, chiếm 16,4% tổng chi thuốc của quỹ.

Dù vậy, nhiều thuốc đích và thuốc miễn dịch giá cao vẫn chưa được BHYT thanh toán, khiến người bệnh phải tự chi trả. Chi phí điều trị bằng các liệu pháp này có thể lên tới 80-150 triệu đồng mỗi tháng.

Một số hãng dược có chính sách mua 1 tặng 1 cho bệnh nhân ung thư, giúp người bệnh giảm gánh nặng. Một bệnh nhân ung thư phổi cho biết, giá thuốc đích ông đang điều trị là 160 triệu đồng/tháng, hãng dược khuyến mại "mua 1 tặng 1", tính ra còn 80 triệu đồng/tháng. Nhưng đây cũng là số tiền khổng lồ đối với bệnh nhân ung thư, khi thuốc đích có thể điều trị kéo dài tới 24 tháng, hoặc lâu hơn.

Theo Bộ Y tế, việc mở rộng danh mục thuốc BHYT sẽ giúp giảm đáng kể số tiền người bệnh phải bỏ ra, đồng thời tạo cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị hiện đại và thuốc mới cho nhiều bệnh nhân ung thư.