Bộ Tài chính nói gì về đề xuất bỏ tạm hoãn xuất cảnh với người nộp thuế ở trạng thái 06?
Trước đề xuất của VTCA về việc bỏ tạm hoãn xuất cảnh với người nộp thuế trạng thái 06 không có nợ thuế, Bộ Tài chính cho biết dự thảo chỉ quy định cơ chế bảo vệ người bị giả mạo thông tin, không sửa đổi chung điều kiện tạm hoãn xuất cảnh đối với nhóm này.
Không đồng tình giải tỏa toàn bộ biện pháp cưỡng chế thuế
Tại Bản tổng hợp ý kiến, tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý, phản biện xã hội đối với dự thảo Nghị quyết ban hành chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế trong thực hiện pháp luật về quản lý thuế, đáp ứng yêu cầu cấp bách trong thực hiện cam kết quốc tế về trao đổi thông tin theo yêu cầu, VCCI đề nghị bổ sung quy định yêu cầu cơ quan thuế giải tỏa toàn bộ các biện pháp cưỡng chế thuế đối với cá nhân bị sử dụng trái phép thông tin giấy tờ tùy thân trong thời hạn không quá 30 ngày kể từ ngày nhận được văn bản thụ lý của cơ quan công an. Tuy nhiên, Bộ Tài chính đề nghị không tiếp thu kiến nghị này do chưa đủ cơ sở để giải tỏa toàn bộ biện pháp cưỡng chế khi chưa có kết quả xác minh.
Theo kiến nghị của VCCI, cần bổ sung quy định cụ thể tại khoản 6 Điều 4 dự thảo Nghị quyết của Chính phủ. Theo đó, trong thời hạn không quá 30 ngày kể từ ngày nhận được văn bản thụ lý của cơ quan công an về phản ánh của cá nhân bị sử dụng trái phép thông tin giấy tờ tùy thân, cơ quan thuế có trách nhiệm ban hành quyết định giải tỏa toàn bộ các biện pháp cưỡng chế thuế liên quan đến cá nhân đó.
Đồng thời, cơ quan thuế phối hợp với Cơ quan Đăng ký kinh doanh thực hiện tạm đình chỉ ghi nhận thông tin nhân thân của cá nhân với tư cách người đại diện theo pháp luật, chủ sở hữu của doanh nghiệp vi phạm trên hệ thống dữ liệu, nhằm khôi phục đầy đủ quyền tự do thành lập, quản lý doanh nghiệp và các quyền dân sự hợp pháp khác của công dân.

(Ảnh minh họa)
Phản hồi kiến nghị của VCCI, Bộ Tài chính cho biết cơ quan chủ trì soạn thảo ghi nhận yêu cầu bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân bị giả mạo hoặc sử dụng trái phép thông tin cá nhân. Tuy nhiên, Bộ đề nghị không tiếp thu việc bổ sung cơ chế giải tỏa toàn bộ biện pháp cưỡng chế thuế và tạm đình chỉ ghi nhận thông tin nhân thân theo kiến nghị.
Theo Bộ Tài chính, khoản 6 Điều 4 đã được hoàn thiện tại Điều 5 dự thảo Nghị quyết. Trong đó, khoản 1 Điều 5 quy định cơ quan quản lý thuế tạm thời chưa áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân thuộc đối tượng quy định khi nhận được văn bản của cơ quan công an xác nhận đã tiếp nhận và đang giải quyết vụ việc; trường hợp đã áp dụng thì thực hiện hủy bỏ theo quy định.
Cơ chế này nhằm bảo vệ kịp thời cá nhân trong thời gian xác minh, không phải chờ kết quả giải quyết cuối cùng. Khoản 2, khoản 3 Điều 5 đồng thời quy định trách nhiệm thông báo, phối hợp và xử lý theo kết quả giải quyết của cơ quan công an.
Bộ Tài chính cho rằng, biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế và biện pháp tạm hoãn xuất cảnh có căn cứ, điều kiện, trình tự áp dụng riêng. Văn bản xác nhận đã tiếp nhận và đang giải quyết phản ánh chưa phải là kết luận về hành vi giả mạo, chủ thể có nghĩa vụ thuế hoặc tính hợp pháp của từng biện pháp đã áp dụng.
Vì vậy, chưa đủ cơ sở để quy định giải tỏa toàn bộ biện pháp cưỡng chế liên quan đến cá nhân, trong đó có thể bao gồm cả biện pháp áp dụng đối với nghĩa vụ không phát sinh từ vụ việc bị phản ánh.
Tương tự, việc tạm đình chỉ ghi nhận thông tin cá nhân với tư cách người đại diện theo pháp luật, chủ sở hữu có thể ảnh hưởng đến tình trạng đăng ký, hoạt động của doanh nghiệp và quyền, nghĩa vụ của các bên liên quan. Việc xử lý phải căn cứ kết quả xác minh, thẩm quyền và trình tự theo pháp luật về đăng ký kinh doanh, doanh nghiệp và pháp luật có liên quan; không thực hiện chỉ trên cơ sở văn bản tiếp nhận, thụ lý phản ánh.
Do đó, Bộ Tài chính đề nghị giữ nguyên cơ chế tại Điều 5 dự thảo Nghị quyết, không bổ sung thời hạn 30 ngày để giải tỏa toàn bộ biện pháp cưỡng chế thuế hoặc tạm đình chỉ ghi nhận thông tin nhân thân như kiến nghị. Khi có kết quả xác minh, các cơ quan có trách nhiệm xử lý theo thẩm quyền, bảo đảm xác định đúng chủ thể có nghĩa vụ và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân.
Sẽ tiếp tục rà soát quy định
Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA) đề nghị sửa đổi quy định về hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế, theo hướng chỉ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với người nộp thuế ở trạng thái 06 có nợ thuế, phát sinh doanh thu nhưng không nộp hồ sơ khai thuế trước khi chuyển sang trạng thái này. Bộ Tài chính cho biết chưa bổ sung nội dung sửa đổi theo kiến nghị vào dự thảo Nghị quyết.
Theo VTCA, tại khoản 5 Điều 17 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 quy định các trường hợp phải hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế trước khi xuất cảnh, bao gồm:
a) Cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, cá nhân là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, cá nhân là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã thuộc trường hợp bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế;
b) Cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, cá nhân là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, cá nhân là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế.
Bên cạnh đó, khoản 14 Điều 4 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 quy định: “Hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế là việc nộp đủ tiền thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế”.
Tại điểm c khoản 1 Điều 28 Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định trường hợp tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, cá nhân là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp, cá nhân là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã thuộc trường hợp cơ quan quản lý thuế đủ căn cứ để xác định và đã ban hành thông báo người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký theo quy định, sau 120 ngày kể từ ngày cơ quan thuế ban hành thông báo mà không thực hiện thủ tục khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế theo quy định.
Từ các quy định trên, VTCA cho rằng cần làm rõ trường hợp người nộp thuế ở trạng thái 06 không có nợ thuế tại thời điểm trước khi cơ quan thuế thông báo, không thiếu hồ sơ khai thuế trước khi chuyển sang trạng thái 06 thì việc tạm hoãn xuất cảnh chưa phù hợp với quy định của Luật Quản lý thuế.
Do đó, VTCA đề nghị sớm sửa đổi quy định về hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế, theo hướng chỉ tạm hoãn xuất cảnh đối với người nộp thuế ở trạng thái 06 có nợ thuế, phát sinh doanh thu nhưng không nộp hồ sơ khai thuế trước khi chuyển sang trạng thái này.
Phản hồi kiến nghị của VTCA, Bộ Tài chính cho biết cơ quan chủ trì soạn thảo ghi nhận kiến nghị làm rõ điều kiện áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, nhất là trường hợp không còn tiền thuế nợ và không thiếu hồ sơ khai thuế.
Theo Bộ Tài chính, việc chưa thực hiện thủ tục khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế và việc chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế là hai nội dung cần được phân biệt. Số liệu không còn tiền thuế nợ tại thời điểm trước khi cơ quan thuế ban hành thông báo cũng cần được đối chiếu với tình hình phát sinh nghĩa vụ sau thời điểm đó để xác định đầy đủ nghĩa vụ của người nộp thuế.
Vì vậy, kiến nghị cần được rà soát trong tổng thể quy định về căn cứ, điều kiện và trình tự áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, bảo đảm thống nhất giữa Luật Quản lý thuế và văn bản hướng dẫn.
Bộ Tài chính cho biết, dự thảo Nghị quyết tập trung quy định các chính sách đặc thù, có thời hạn nhằm tháo gỡ vướng mắc trong xử lý người nộp thuế ở trạng thái 03, 06.
Riêng về tạm hoãn xuất cảnh, tại Điều 5 dự thảo Nghị quyết (khoản 6 Điều 4 dự thảo Nghị quyết lấy ý kiến) quy định cơ chế bảo vệ cá nhân bị giả mạo hoặc sử dụng trái phép thông tin cá nhân. Dự thảo không đặt ra việc sửa đổi chung điều kiện áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với toàn bộ người nộp thuế ở trạng thái 06.
Do đó, Bộ Tài chính đề nghị chưa bổ sung nội dung sửa đổi theo kiến nghị vào dự thảo Nghị quyết. Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục tổng hợp, rà soát vấn đề này trong quá trình đánh giá, hoàn thiện pháp luật về quản lý thuế, bảo đảm xác định đúng chủ thể, nghĩa vụ và điều kiện áp dụng, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân.

