Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Bộ trưởng Bộ Xây dựng làm rõ các vấn đề cử tri kiến nghị

Sáng 11/11, sau khi nghe các đại biểu thảo luận tại hội trường về Kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI; Kết quả tiếp công dân, xử lý đơn, thư và giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân gửi đến Quốc hội năm 2026, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải và Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã phát biểu giải trình, làm rõ các ý kiến có liên quan.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải. Media Quốc hội.

Qua tổng hợp, các đại biểu có 27 kiến nghị, tập trung vào trách nhiệm tiếp nhận, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo; giải quyết kiến nghị của cử tri; công tác giám sát, theo dõi đến cùng việc giải quyết kiến nghị và trách nhiệm người đứng đầu. Các vấn đề chính sách về giáo dục, y tế, thương binh, liệt sĩ, cơ chế phối hợp và các chương trình mục tiêu quốc gia cũng được quan tâm.

Phát biểu giải trình, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải đánh giá cao những ý kiến của đại biểu về công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, nhất là ở cấp xã sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Liên quan đến kiến nghị chuyển các đơn thư gửi đến Trung ương, Quốc hội nhưng chưa được giải quyết về cơ quan chức năng, địa phương xử lý, Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho rằng, cần xem xét kỹ từng vụ việc. 

Bởi thực tế, nhiều vụ khiếu nại đã được giải quyết đúng trình tự, thẩm quyền và quy định pháp luật, nhưng do không đạt được mong muốn, người khiếu nại tiếp tục gửi đơn lên cấp trên và nhiều cơ quan khác nhau. Nếu chuyển tất cả đơn thư về địa phương, một số vụ việc sẽ không thể kết thúc, gây khó khăn cho công tác giải quyết.

Về tác động của mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho biết, trong tổng số 1.164 nhiệm vụ của cấp huyện trước đây, có 859 nhiệm vụ, tương đương 73,8%, được phân định, giao lại cho cấp xã. Nhiều phản ánh, kiến nghị của người dân đã được tiếp nhận, xử lý ngay tại cấp xã hoặc chuyển thẳng lên cấp tỉnh, hạn chế tình trạng chuyển lòng vòng, đùn đẩy trách nhiệm.

Theo tổng hợp sơ bộ của Thanh tra Chính phủ từ ngày 15/12/2025 - 14/10/2026, các địa phương tiếp nhận 303.197 lượt công dân, tăng gần 22% so với cùng kỳ. Qua rà soát tại 21 địa phương, cấp xã tiếp 86,11% số lượt công dân. Khoảng 86% nội dung công dân trình bày là kiến nghị, phản ánh; khiếu nại chiếm 10% và tố cáo khoảng 3,5%.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cùng các đại biểu tại phiên họp sáng 11/11. Ảnh: Media Quốc hội.

Tuy nhiên, áp lực đối với cấp xã cũng rất lớn. Lượt tiếp công dân tăng 31,86% so với cùng kỳ, trong khi bình quân mỗi xã chỉ có 41 cán bộ, công chức phải đảm nhận nhiều nhiệm vụ mới. Tại 22 địa phương đã có báo cáo, mới có 1.213/2.317 xã, tương đương 52,35%, bố trí được công chức chuyên trách công tác này. Một số địa phương còn thiếu cán bộ có chuyên môn về đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng và xử lý đơn thư.

Bên cạnh đó, người dân chưa nắm rõ thẩm quyền giải quyết sau sắp xếp nên gửi đơn nhiều nơi, vượt cấp. Việc bàn giao hồ sơ từ cấp huyện trước đây ở một số nơi chưa đầy đủ; vẫn còn 7 địa phương chưa có xã nào cập nhật cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn.

Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải nhấn mạnh, pháp luật đã quy định rõ trách nhiệm của Chủ tịch UBND cấp xã trong tổ chức tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Theo đó, Chủ tịch UBND cấp xã trực tiếp tiếp công dân ít nhất hai ngày trong tháng, tiếp công dân đột xuất, không ủy quyền cho cấp phó; đồng thời giải quyết khiếu nại lần đầu và giải quyết tố cáo thuộc thẩm quyền.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải, vấn đề hiện nay chủ yếu nằm ở khâu tổ chức thực hiện. Thời gian tới, Bộ Nội vụ sẽ phối hợp với Thanh tra Chính phủ hướng dẫn, đôn đốc địa phương bố trí công chức đúng vị trí việc làm, thống nhất đầu mối tham mưu, đề cao trách nhiệm người đứng đầu, tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ cấp xã và hoàn tất bàn giao hồ sơ các vụ việc.

Giải trình kiến nghị về trường hợp cán bộ bán chuyên trách ở Cà Mau đã hưởng chính sách tinh giản nhưng sau đó được bố trí làm cán bộ ở thôn, ấp, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho biết, theo quy định, cán bộ phải được rà soát, phân công nhiệm vụ mới; chỉ khi còn dôi dư mới thực hiện chính sách. Vì vậy, việc đã hưởng chính sách rồi mới được phân công trở lại làm nhiệm vụ bán chuyên trách ở thôn, ấp là sai quy định, cần xem xét kỹ lưỡng, không thể một người được hưởng hai chính sách trong cùng vụ việc.

Đối với chế độ dành cho giáo viên mầm non nghỉ sau sắp xếp, Bộ trưởng đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát trường hợp cụ thể đại biểu nêu để hướng dẫn thêm...

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh. Ảnh: Media Quốc hội.

Cũng tại phiên giải trình, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, Bộ nhận tổng cộng 64 kiến nghị của cử tri, trong đó 58 kiến nghị do Ủy ban Dân nguyện và Giám sát chuyển, 6 kiến nghị do Văn phòng Chính phủ chuyển.

Các kiến nghị tập trung vào quản lý, thẩm định, phê duyệt và thực hiện quy hoạch; phát triển đô thị, hạ tầng kỹ thuật, nhà ở, thị trường bất động sản; quản lý hoạt động xây dựng và kế hoạch đầu tư, bảo trì, sửa chữa các công trình hạ tầng giao thông…

Bộ trưởng khẳng định, Bộ Xây dựng luôn coi công tác tiếp nhận, giải quyết và trả lời kiến nghị của cử tri là nhiệm vụ trọng tâm. Ngay sau khi tiếp nhận, Bộ phân loại theo nhóm, lĩnh vực quản lý và chỉ đạo các cơ quan, đơn vị tham mưu giải quyết. Đây cũng là kênh thông tin giúp Bộ nắm bắt những tồn tại, hạn chế, đề xuất và nhu cầu chính đáng từ thực tiễn để xử lý, tháo gỡ vướng mắc.

Liên quan đến kiến nghị của đại biểu tỉnh Thanh Hóa về đời sống người dân vùng cao Hà Giang và đồng bào dân tộc thiểu số, Bộ trưởng cho biết, nội dung này nằm trong hai chương trình đó là Chương trình mục tiêu quốc gia và Chương trình xóa nhà dột nát, nhà tạm.

Đối với chương trình xóa nhà dột nát, nhà tạm, trong nhiệm kỳ vừa qua, các nguồn lực xã hội hóa và nguồn từ các chương trình mục tiêu quốc gia đã được huy động để hỗ trợ địa phương. Chương trình đến nay đã được tổng kết. Đối với những gia đình, hộ dân chưa được hỗ trợ xóa nhà dột nát, nhà tạm, trách nhiệm thuộc về chính quyền địa phương.

Về xây dựng hạ tầng đường sá, đây cũng là trách nhiệm của địa phương, đã được đưa vào các chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển giao thông, giao thông nông thôn mới. Tuy nhiên, tại vùng cao, dân cư sinh sống thưa thớt, phân tán. Dù địa phương đã có quy hoạch tái định cư nhưng người dân không di chuyển đến nơi ở mới, khiến việc đầu tư đường, điện và các công trình thiết yếu cần nguồn kinh phí rất lớn.

Bộ trưởng mong muốn các địa phương quan tâm, hỗ trợ những bản có người dân sinh sống ở lưng đồi, lưng núi, tập trung triển khai trong nhiệm kỳ này và thời gian tới để giúp người dân cải thiện điều kiện sống.

Đối với nước sạch, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, đây là nội dung thuộc trách nhiệm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Qua thực tiễn tại khu vực dân cư tập trung, việc bảo đảm nước sạch đã được thực hiện khá tốt thông qua xây dựng bể chứa, giếng và bồn chứa nước. 

Tuy nhiên, ở những khu vực dân cư phân tán, nhỏ lẻ, xa trung tâm, vấn đề này vẫn cần tiếp tục khắc phục. Bộ trưởng đề nghị các địa phương quan tâm triển khai bằng nguồn xã hội hóa hoặc nguồn vốn thuộc các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030.