Bộ trưởng Bộ Tư pháp nêu giải pháp ngăn thông đồng, dìm giá, xử lý hành vi bỏ cọc

Các đại biểu nhấn mạnh sự cần thiết phải sửa đổi Luật Đấu giá tài sản hiện hành. Hiện nay thực tiễn vẫn phát sinh một số khó khăn, vướng mắc như tình trạng thông đồng, dìm giá, trả giá cao rồi không thực hiện nghĩa vụ, lợi dụng đấu giá để trục lợi; cơ chế xử lý hành vi “bỏ cọc” chưa đủ mạnh; đấu giá trực tuyến chưa được thực hiện toàn trình... Bên cạnh đó, yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số, quản lý đất đai, tài sản công và phát triển kinh tế tư nhân đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện pháp luật về đấu giá tài sản.

Giải trình, làm rõ ý kiến của các đại biểu, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, việc sửa đổi luật nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về đổi mới tư pháp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính; đồng thời khắc phục những bất cập trong thực tiễn đấu giá tài sản.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng làm rõ nhiều nội dung đại biểu quan tâm về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Ảnh: TRỌNG HẢI 

Theo Bộ trưởng, tình trạng thông đồng, dìm giá, nâng giá diễn biến phức tạp, tinh vi, cùng với hành vi trả giá cao rồi bỏ cọc thời gian qua đòi hỏi phải tăng chế tài, xử lý vi phạm nghiêm khắc, đủ sức răn đe.

Làm rõ các giải pháp khắc phục tình trạng thông đồng, dìm giá, bỏ cọc, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo luật đề xuất thắt chặt đối tượng tham gia đấu giá, ngăn ngừa thông đồng, lợi ích.

Theo đó, dự thảo bổ sung quy định không cho phép những người có quan hệ gia đình như cha mẹ, vợ chồng, con, anh chị em ruột hoặc có quan hệ chi phối doanh nghiệp, công ty mẹ, công ty con, nhóm doanh nghiệp cùng chi phối đăng ký tham gia đấu giá một tài sản.

Giải pháp thứ hai là nâng tỷ lệ tiền đặt trước và siết chặt xử lý tài chính. Dự thảo luật đề xuất nâng tỷ lệ tiền đặt trước đối với đấu giá quyền sử dụng đất ở cho cá nhân lên 20-50% giá khởi điểm. Người nộp hồ sơ hợp lệ và tiền đặt trước theo quy định được xác định đã đồng ý trả giá ít nhất bằng giá khởi điểm, nhằm triệt tiêu hiện tượng cò mồi, đăng ký ảo.

Đối với người trúng đấu giá vi phạm nghĩa vụ thanh toán dẫn đến kết quả đấu giá bị hủy, dự thảo quy định không được nhận lại tiền đặt trước.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung chế tài cấm tham gia đấu giá trên phạm vi toàn quốc đối với người trúng đấu giá từ chối ký biên bản, từ chối kết quả hoặc từ chối thanh toán. Bên cạnh đó, việc triển khai đấu giá trực tuyến toàn trình cũng được đề xuất nhằm hạn chế sự can thiệp trực tiếp vào quá trình đấu giá.

 Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng) phát biểu thảo luận. Ảnh: TRỌNG HẢI

Làm rõ về đề xuất nâng tiền đặt trước đối với đấu giá quyền sử dụng đất ở lên 20-50% giá khởi điểm, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, quy định này xuất phát từ thực tiễn triển khai các giải pháp xử lý tình trạng bỏ cọc.

Trước băn khoăn về việc mức tiền đặt trước cao có thể tạo rào cản tài chính đối với người tham gia đấu giá, Bộ trưởng cho rằng, người có nhu cầu nhận đất ở khi đăng ký tham gia đã có sự chuẩn bị về khả năng tài chính để hoàn thành nghĩa vụ thanh toán nếu trúng đấu giá.

Trường hợp không trúng đấu giá, tiền đặt trước được hoàn trả trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày kết thúc phiên đấu giá theo dự thảo luật.

Bộ trưởng cũng lưu ý, mức tiền đặt trước không cố định ở 50% mà nằm trong khung từ 20-50% giá khởi điểm. Cơ quan có thẩm quyền quyết định đấu giá sẽ căn cứ tình hình thực tiễn tại địa phương để quyết định mức cụ thể.

Theo đó, địa phương có thể quy định mức 20%, 30% hoặc nâng lên 50% trong trường hợp xảy ra nhiều vi phạm. Đây là cơ chế linh hoạt để các cơ quan có thẩm quyền áp dụng phù hợp với thực tiễn.