Bộ trưởng Tài chính Mỹ: Thế giới cần xem xét lại các điều khoản thương mại với Trung Quốc

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent phát biểu với báo chí tại Washington ngày 20/8. (Nguồn: Yahoo Finance)

Động thái này nằm trong nỗ lực giảm thiểu tình trạng mất cân bằng toàn cầu và gây sức ép buộc Bắc Kinh phải tái cân bằng nền kinh tế, chuyển trọng tâm từ xuất khẩu sang thúc đẩy tiêu dùng nội địa.

Phát biểu trước báo giới, ông Bessent nhận định làn sóng hàng xuất khẩu ồ ạt hiện nay từ Trung Quốc là không bền vững, mặc dù cán cân thương mại trực tiếp giữa Washington và Bắc Kinh đang “cải thiện nhanh chóng”.

“Thế giới không thể chấp nhận một Trung Quốc có thặng dư thương mại lên tới 1,2 nghìn tỷ USD. Nền kinh tế Trung Quốc đang trong trạng thái kém tích cực. Họ đang cố gắng thoát khỏi tình trạng này bằng cách đẩy mạnh xuất khẩu trong khi thực tế họ cần phải tái cân bằng nền kinh tế”, ông Bessent phân tích.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Bessent nhấn mạnh nước này đã dựng hàng rào thương mại nhằm ngăn chặn nhiều mặt hàng xuất khẩu của Trung Quốc thông qua các mức thuế quan và lệnh cấm hoàn toàn đối với một số sản phẩm (bao gồm cả ô tô), khiến Trung Quốc phải chuyển hướng xuất khẩu sang các thị trường khác, đặc biệt là châu Âu và Mỹ Latinh.

Ông cũng tuyên bố rằng “phần còn lại của thế giới sẽ phải xem xét lại các điều khoản thương mại với Trung Quốc”.

Trong khi đó, quan hệ thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc đang xuất hiện thêm nhiều điểm nóng, từ thuế quan, tình trạng dư thừa công suất sản xuất đến kiểm soát công nghệ và các biện pháp trừng phạt liên quan đến Iran...

Ngày 11/3, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) mở cuộc điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 đối với 16 nền kinh tế, trong đó có Trung Quốc, Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản và Hàn Quốc. Cuộc điều tra tập trung vào tình trạng dư thừa công suất trong ngành sản xuất. Washington cho rằng việc một số nền kinh tế sản xuất nhiều hơn nhu cầu trong nước có thể làm gia tăng xuất khẩu, gây sức ép lên doanh nghiệp Mỹ và cản trở hoạt động đầu tư vào ngành công nghiệp trong nước.

Bên cạnh thuế quan, căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh đang lan sang các lĩnh vực công nghệ và kiểm soát xuất khẩu. Ngày 5/8, Trung Quốc công bố các biện pháp đáp trả sau khi Mỹ mở rộng hạn chế đối với một số sản phẩm công nghệ và bổ sung hơn 40 tổ chức, doanh nghiệp Trung Quốc vào danh sách liên quan đến cáo buộc lao động cưỡng bức.

Theo Bộ Thương mại Trung Quốc, các biện pháp bao gồm siết kiểm soát xuất khẩu thiết bị bay không người lái cùng linh kiện và công nghệ liên quan sang Mỹ. Bắc Kinh cũng đưa 7 tổ chức, doanh nghiệp Mỹ vào danh sách bị áp dụng biện pháp đáp trả.

Giới phân tích bình luận, những bất đồng trên có nguy cơ phủ bóng lên cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Washington dự kiến diễn ra vào ngày 24/9 tới. Với thỏa thuận đình chiến thương mại dự kiến hết hiệu lực vào ngày 10/11, cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ-Trung Quốc có thể trở thành phép thử quan trọng đối với khả năng kiểm soát bất đồng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.