Bộ trưởng Tài chính nêu lý do Luật Đầu tư phải sửa tới 16 lần

Sáng 2/11, giải trình trước Quốc hội về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết nhiều đại biểu Quốc hội đặt vấn đề vì sao phải sửa đổi, bổ sung nhiều lần.

Đến nay, luật đã trải qua 16 lần sửa đổi, bổ sung. Theo Bộ trưởng, trước đây, việc sửa đổi luật chủ yếu tập trung vào cắt giảm điều kiện, thủ tục đầu tư, kinh doanh. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, yêu cầu đặt ra không chỉ là tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh mà còn phải khơi thông các nguồn lực, huy động vốn đầu tư phục vụ mục tiêu tăng trưởng.

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu sáng nay

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh mục tiêu quan trọng của luật là thu hút vốn và khơi thông nguồn lực để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng trong từng thời kỳ. Đặc biệt, để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên trong giai đoạn tới, nhu cầu vốn đầu tư là rất lớn.

Theo tính toán được ông đưa ra, tổng vốn đầu tư toàn xã hội cần tăng khoảng 2,21 lần so với giai đoạn 2021-2025. Riêng về vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), Việt Nam cần thu hút bình quân khoảng 30-40 tỷ USD vốn giải ngân mỗi năm, không phải vốn đăng ký.

Đồng thời, ông nhìn nhận những lĩnh vực Việt Nam ưu đãi thì các quốc gia khác cũng ưu đãi. Do đó, muốn thu hút được các dự án lớn thì phải nâng cao sức cạnh tranh của môi trường đầu tư.

Một lý do khác là cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các quốc gia trong khu vực và trên thế giới đang diễn ra gay gắt. Ông Tuấn dẫn chứng Philippines, Malaysia cũng như nhiều quốc gia khác đang triển khai các cơ chế, chính sách ưu đãi nhằm thu hút đầu tư vào những lĩnh vực tương đồng với Việt Nam như điện tử, máy tính, điện thoại, chip bán dẫn và chuyển đổi số.

Ngoài khu vực, Ấn Độ cũng đang đẩy mạnh thu hút đầu tư với tham vọng trở thành trung tâm sản xuất điện thoại di động của thế giới thông qua các chính sách hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp sản xuất.

"Chúng ta cần thu hút FDI thì các quốc gia khác cũng cần. Những lĩnh vực chúng ta ưu đãi thì họ cũng ưu đãi" - ông chia sẻ và cho rằng Việt Nam phải tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, hoàn thiện chính sách ưu đãi để nâng cao năng lực cạnh tranh trong việc thu hút các dự án lớn, nhất là trong những ngành công nghệ cao.

Thu hồi ưu đãi nếu nhà đầu tư không đáp ứng cam kết

Liên quan đến chính sách ưu đãi đầu tư đặc biệt được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết dự thảo luật hướng đến thu hút đầu tư vào những ngành, nghề, lĩnh vực ưu tiên, nhất là đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ, chuyển đổi số và công nghệ cao.

Tuy nhiên, bên cạnh quy mô vốn, thời gian và lĩnh vực ưu đãi, yêu cầu rất quan trọng là phải nâng cao chất lượng thu hút đầu tư, gắn hoạt động của doanh nghiệp FDI với phát triển sản xuất trong nước.

Bộ trưởng Tài chính: Việc hỗ trợ đầu tư phải gắn với kết quả đầu ra

Theo Bộ trưởng, cần có những tiêu chí để thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị của doanh nghiệp nước ngoài, qua đó nâng cao giá trị gia tăng và tác động lan tỏa của các dự án đầu tư đối với nền kinh tế.

Cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục hoàn thiện các quy định theo hướng "việc hỗ trợ đầu tư phải gắn với kết quả đầu ra", có thể kiểm tra, giám sát và lượng hóa. Đặc biệt là phải quy định rõ các điều kiện chấm dứt ưu đãi, hỗ trợ trong trường hợp nhà đầu tư không đáp ứng yêu cầu, điều kiện hoặc không thực hiện đúng cam kết.

Bộ trưởng lưu ý đây là vấn đề cần được quy định chặt chẽ ngay trong quá trình xây dựng chính sách nhằm bảo đảm hiệu quả sử dụng nguồn lực hỗ trợ đầu tư, đồng thời hạn chế phát sinh tranh chấp, khiếu kiện. Bởi khi nhà đầu tư đã được hưởng ưu đãi nhưng không đáp ứng các điều kiện cam kết, nếu thiếu cơ chế xử lý rõ ràng thì sẽ rất khó khăn trong quá trình thực hiện. Đặc biệt, các tranh chấp đầu tư quốc tế thường hết sức phức tạp.

Do đó, cơ quan soạn thảo sẽ hoàn thiện quy định về điều kiện hưởng ưu đãi, tiêu chí đánh giá kết quả thực hiện, cơ chế kiểm tra, giám sát và chấm dứt, thu hồi ưu đãi đối với các trường hợp vi phạm cam kết.