Đại biểu Quốc hội: Chặn từ gốc hành vi hợp thức hóa dòng tiền bất hợp pháp, rửa tiền
Đại biểu Quốc hội cảnh báo tình trạng lợi dụng hoạt động đầu tư để che giấu chủ thể kiểm soát doanh nghiệp, hợp thức hóa dòng tiền bất hợp pháp, rửa tiền và thâu tóm tài sản, lĩnh vực nhạy cảm. Vì vậy, cần bổ sung cơ chế kiểm soát chặt chẽ, ngăn chặn vi phạm ngay từ gốc.
“Một luật cấm, một luật im lặng, đây là kẽ hở”
Sáng 2/11, phát biểu thảo luận về dự án Luật Đầu tư sửa đổi, đại biểu Nguyễn Trung Kiên (Đồng Nai) cho rằng, cần bổ sung cơ chế phòng ngừa, phát hiện và ngăn chặn tình trạng đầu tư núp bóng, đầu tư chui và lợi dụng hoạt động đầu tư để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội.
Theo ông, bên cạnh những nhà đầu tư chân chính, hoạt động đầu tư cũng có thể bị một số tổ chức, cá nhân lợi dụng để che giấu chủ thể thực sự kiểm soát doanh nghiệp, hợp thức hóa dòng tiền bất hợp pháp, thâu tóm tài sản, doanh nghiệp và quyền kiểm soát các lĩnh vực, địa bàn nhạy cảm.
Đại biểu Nguyễn Trung Kiên. (Ảnh: Như Ý)
Đại biểu lưu ý, việc lợi dụng đầu tư không chỉ dừng lại ở hành vi trốn tránh điều kiện đầu tư mà còn có thể phục vụ rửa tiền, buôn lậu, sản xuất và kinh doanh hàng giả, lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, chuyển giao công nghệ trái phép, thu thập thông tin và xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội.
Ông đề nghị bổ sung quy định rõ: Hoạt động đầu tư kinh doanh phải bảo đảm tính minh bạch về chủ thể đầu tư, chủ sở hữu hưởng lợi, nguồn vốn và mục đích đầu tư; không được lợi dụng hoạt động đầu tư để che giấu chủ thể thực sự kiểm soát hoạt động đầu tư, hợp thức hóa tài sản do phạm tội mà có, thực hiện hành vi vi phạm pháp luật hoặc xâm phạm quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội.
Theo đại biểu Phạm Trọng Nhân (TPHCM), có 2 đạo luật đang được xem xét tại kỳ họp có liên quan chặt chẽ đến nhau là Luật Đầu tư và Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Ông viện dẫn, với túi ngậm nicotine và shisha, dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá quy định nghiêm cấm sản xuất, kinh doanh hai sản phẩm này. Nhưng tại dự thảo Luật Đầu tư danh mục cấm chỉ ghi thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, còn túi ngậm và shisha chưa vào danh mục cấm.
"Một luật cấm, một luật im lặng, đây là kẽ hở để doanh nghiệp khiếu kiện và cơ quan thực thi lúng túng", ông nói.
Đại biểu đoàn TPHCM đề nghị sửa luật theo hướng “cấm kinh doanh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, túi ngậm nicotine, shisha và các sản phẩm thuốc lá khác, trừ thuốc lá điếu, xì gà, thuốc lá sợi, thuốc lào; loại trừ các thuốc thuộc phạm vi pháp luật về dược và mục đích nghiên cứu, kiểm nghiệm”.
Bộ trưởng nêu lý do đặc biệt
Cuối phiên thảo luận, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn đã giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu nêu.
Nhắc việc nhiều đại biểu băn khoăn về lý do phải sửa đổi luật, bộ trưởng cho biết, mục tiêu là nhằm không ngừng hoàn thiện môi trường đầu tư, thu hút vốn đầu tư và khơi thông nguồn lực để đạt mục tiêu tăng trưởng.
Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn. (Ảnh: Như Ý)
Bộ trưởng nêu rõ, hiện nay, chúng ta đặt mục tiêu tăng trưởng trên 10%, tổng vốn đầu tư toàn xã hội tăng cao, riêng mục tiêu thu hút vốn đầu tư nước ngoài bình quân 1 năm khoảng 30 - 40 tỷ USD. Vì thế, việc sửa đổi luật là để kịp thời thể chế hoá các nghị quyết chiến lược của Đảng thời gian qua.
Một lý do đặc biệt, theo bộ trưởng, là trước sự cạnh tranh vô cùng khắc nghiệt giữa các quốc gia trong khu vực và trên thế giới trong thu hút FDI. “Chúng ta cần thì họ cũng cần và lĩnh vực, địa bàn chúng ta ưu đãi thì họ cũng có ưu đãi”, bộ trưởng nói.
Bộ trưởng nêu ví dụ, một số nước trong khu vực như Philippines, Malaysia đã thiết lập nhiều hành lang đối với thu hút đầu tư lĩnh vực điện tử, máy tính, điện thoại, chip bán dẫn.
Ở trên thế giới, ví dụ như Ấn Độ cũng có tham vọng trở thành trung tâm sản xuất điện thoại di động của thế giới. Vì thế, cách đây 5 năm, họ đã ra chính sách rất trực tiếp, mỗi chiếc điện thoại di động sản xuất ở Ấn Độ được hỗ trợ từ 150 - 180 USD.
“Để cạnh tranh, thu hút được cái này buộc chúng ta cũng phải sửa đổi môi trường đầu tư, cũng phải đưa ra các chính sách ưu đãi đầu tư”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nói.
Vì thế, theo ông Tuấn, trong dự án luật đã có quy định về chính sách ưu đãi đầu tư đặc biệt, nhằm thu hút vào ngành nghề, lĩnh vực ưu tiên, đặc biệt là đổi mới sáng tạo, chuyển giao khoa học công nghệ, chuyển đổi số.