Bộ Xây dựng chỉ ra nút thắt chuyển đổi từ xe xăng sang phương tiện điện

Một trụ sạc dành cho xe điện dưới hầm chung cư tại thành phố Hà Nội. (Ảnh: Việt Hùng/Vietnam+)

Để thúc đẩy giao thông-đô thị xanh, Bộ Xây dựng sẽ rà soát quy hoạch đô thị theo hướng thúc đẩy hạ tầng giao thông xanh, đồng thời hướng tới xây dựng bộ tiêu chí đô thị xanh-thông minh.

Xây dựng bộ tiêu chí giao thông xanh

Tham luận tại buổi họp báo quý 2 của Bộ Xây dựng vào chiều 18/6, nhấn mạnh với việc thực hiện đồng bộ các giải pháp, cùng sự vào cuộc của các Bộ, ngành và địa phương, ông Trần Hữu Minh, Phó Vụ trưởng Vụ Vận tải và An toàn giao thông (Bộ Xây dựng) đánh giá việc chuyển đổi phương tiện giao thông cơ giới đường bộ thời gian qua đã có những chuyển biến rõ rệt; số lượng xe ôtô điện, xe môtô, xe gắn máy điện tăng nhanh từ năm 2022 đến nay góp phần đáng kể trong việc giảm phát thải khí nhà kính, giảm ô nhiễm môi trường không khí.

Thống kê từ Bộ Xây dựng cho thấy, tính đến hết tháng 5/2026, cả nước có tổng số 374.816 xe điện; trong đó 1.571 xe buýt điện; 369.849 xe ôtô con điện và 3.396 xe tải điện.

Để thúc đẩy giao thông xanh, theo ông Minh, giai đoạn trước mắt (từ nay đến năm 2030) tập trung vào các lĩnh vực có tiềm năng (đường sắt, đường bộ) nhằm góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường không khí tại các đô thị.

Bộ Xây dựng sẽ giao các cục quản lý chuyên ngành xây dựng Bộ tiêu chí về trạm dừng nghỉ xanh, nhà ga đường sắt xanh, cảng biển xanh, cảng đường thủy nội địa xanh và cảng hàng không xanh; đề xuất cơ chế chính sách thúc đẩy thực hiện các bộ tiêu chí này tại các trạm dừng nghỉ, nhà ga đường sắt, cảng biển, cảng đường thủy nội địa và cảng hàng không, dự kiến lộ trình hoàn thành trong năm 2026, triển khai thí điểm và đẩy mạnh áp dụng từ năm 2027.

Đối với việc chuyển đổi phương tiện cơ giới đường bộ sang sử dụng điện (ôtô điện, xe môtô, xe máy điện), ông Minh cho rằng một trong những nút thắt lớn hiện nay theo phản ánh của các doanh nghiệp và người dân đó là hạ tầng sạc điện và thời gian sạc, chi phí đầu tư, chi phí khai thác sử dụng đối với phương tiện điện.

Ông Trần Hữu Minh, Phó Vụ trưởng Vụ Vận tải và An toàn giao thông (Bộ Xây dựng) tham luận tại Họp báo quý 2 vào chiều 18/6. (Ảnh: Việt Hùng/Vietnam+)

Tới đây, để góp phần thúc đẩy việc chuyển đổi phương tiện giao thông xanh, Bộ xây dựng sẽ tập trung nghiên cứu rà soát, sửa đổi Quyết định 876/QĐ-TTg, ngày 22/7/2022 của Thủ tướng Chính phủ; phối hợp với Ủy ban nhân dân các tỉnh thành phố trực thuộc Trung ương, rà soát quy hoạch đô thị, theo hướng thúc đẩy hạ tầng giao thông xanh (bao gồm hệ thống trạm sạc cho phương tiện điện; hạ tầng cho giao thông phi cơ giới); tiếp theo việc ban hành bộ tiêu chí đô thị thông minh, có thể hướng tới xây dựng bộ tiêu chí đô thị xanh-thông minh để các địa phương có căn cứ phấn đấu, triển khai thực hiện.

Về phát triển mạng lưới đường sắt đô thị, ông Minh cho biết thực hiện Luật đường sắt sửa đổi mới được Quốc hội khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 9 và thực hiện Nghị quyết số 188/2025/QH15 của Quốc hội, Bộ Xây dựng tiếp tục phối hợp với các địa phương rà soát quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị theo hướng, phát triển các tuyến đường sắt đô thị theo mô hình TOD (mô hình phát triển đô thị lấy hệ thống giao thông công cộng như tàu điện, metro, xe buýt nhanh BRT làm trung tâm); đẩy nhanh công tác chuẩn bị, đầu tư xây dựng các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Thúc đẩy phát triển vận tải đa phương thức

Nhằm thúc đẩy phát triển vận tải đa phương thức, tái cơ cấu vận tải, giảm dần phụ thuộc vào đường bộ, Bộ Xây dựng nghiên cứu, xây dựng hoàn thiện Đề án “Chiến lược phát triển dịch vụ vận tải đến năm 2035, định hướng đến năm 2050”, góp phần thúc đẩy tái cơ cấu vận tải, giảm chi phí logistics; xây dựng hoàn thiện Đề án nâng cao năng lực vận tải container trên tuyến đường thủy nội địa Hải Phòng-Việt Trì và Đề án tối ưu hóa kết nối giao thông và khai thác các bến cảng khu vực nhóm cảng biển số 4.

Song song đó, Bộ Xây dựng cũng ưu tiên dự án đầu tư kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại trên các hành lang kết nối các phương thức để làm cơ sở tái cơ cấu vận tải theo hướng giảm thị phần vận tải đường bộ, tăng thị phần vận tải đường thủy, đường sắt và hàng hải.

Bộ Xây dựng sẽ thúc đẩy phát triển vận tải đa phương thức nhằm chia sẻ gánh nặng với đường bộ. (Ảnh: Việt Hùng/Vietnam+)

Cơ quan này sẽ nghiên cứu cơ chế, chính sách mang tính đột phá nhằm phát triển vận tải đường sắt theo hướng hiện đại, hiệu quả; tăng cường kết nối đồng bộ giữa đường sắt với các phương thức vận tải khác; phát huy lợi thế của vận tải đường sắt trong vận tải hàng hóa khối lượng lớn cự ly trung bình và dài, vận tải hành khách cự ly trung bình; nâng cao năng lực cạnh tranh, từng bước gia tăng thị phần vận tải đường sắt trong cơ cấu vận tải toàn ngành; nghiên cứu cơ chế, chính sách phát triển vận tải container bằng đường sắt; giải pháp kết nối ga hàng hóa với cảng biển, cảng cạn (ICD), khu công nghiệp…, nâng cao hiệu quả khai thác vận tải liên vận quốc tế.

Mặt khác, Bộ Xây dựng nghiên cứu cơ chế ưu đãi đầu tư để phát triển đội tàu biển, phương tiện thủy nội địa vận chuyển container có sức chở lớn, tốc độ vận chuyển nhanh; cơ chế hợp tác giữa doanh nghiệp cảng biển, hãng tàu, doanh nghiệp vận tải thủy với các cảng cạn, bến thủy nội địa; cơ chế ưu đãi đầu tư phát triển đội tàu bay hiện đại để cung cấp dịch vụ vận tải quốc tế./.