Bộ Xây dựng đề xuất miễn giấy phép xây nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng

Theo dự thảo, nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 7 tầng và tổng diện tích sàn dưới 500 m² sẽ được miễn giấy phép xây dựng nếu không nằm trong các khu vực có yêu cầu quản lý đặc thù về quy hoạch và kiến trúc.

Cụ thể, các công trình này không thuộc khu chức năng, khu vực phát triển đô thị theo quy hoạch chung thành phố; khu dân cư nông thôn hoặc khu vực phát triển đô thị trong quy hoạch chung đô thị cấp tỉnh; khu kinh tế, khu du lịch quốc gia; hay khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc và quy hoạch chung cấp xã.

Ngoài nhà ở riêng lẻ, Bộ Xây dựng cũng đề xuất mở rộng diện miễn giấy phép đối với nhiều loại công trình khác như công trình xây dựng đặc thù, công trình trên đất quốc phòng - an ninh, công trình thuộc lĩnh vực điện lực theo quy định của Luật Điện lực, cảng hàng không và các hạng mục phục vụ hoạt động bảo đảm bay.

Đáng chú ý, các công trình đã được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi cũng được đề xuất miễn giấy phép xây dựng nhằm tránh chồng chéo giữa các thủ tục quản lý.

Tuy nhiên, Bộ Xây dựng vẫn kiến nghị duy trì yêu cầu cấp phép đối với một số công trình thuộc dự án không do cơ quan chuyên môn thẩm định, chủ yếu là công trình cấp III và cấp IV có quy mô nhỏ và kỹ thuật đơn giản.

Bộ Xây dựng đề xuất miễn giấy phép xây nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng. Ảnh: Minh Hòa

Dù thuộc diện miễn giấy phép, chủ đầu tư vẫn phải gửi thông báo khởi công tới cơ quan quản lý xây dựng địa phương trước khi triển khai thi công. Hồ sơ gửi kèm cơ bản tương tự hồ sơ xin cấp phép hiện nay nhưng không bao gồm đơn đề nghị cấp giấy phép xây dựng.

Theo Bộ Xây dựng, việc quản lý trật tự xây dựng sẽ được thực hiện ngay từ giai đoạn tiếp nhận thông báo khởi công nhằm bảo đảm công tác giám sát không bị buông lỏng.

Song song với việc mở rộng diện miễn giấy phép, dự thảo nghị định cũng đưa ra nhiều giải pháp cải cách thủ tục hành chính và đẩy mạnh số hóa quy trình quản lý xây dựng.

Theo đó, các thủ tục đủ điều kiện sẽ được thực hiện trực tuyến toàn trình. Người dân và doanh nghiệp chỉ cần nộp một bộ hồ sơ điện tử thay vì hai bộ hồ sơ giấy như hiện nay.

Cơ quan quản lý cũng sẽ không yêu cầu cung cấp lại các giấy tờ đã được tích hợp trên cơ sở dữ liệu quốc gia, trong đó có thông tin liên quan đến quyền sử dụng đất.

Ngoài ra, Bộ Xây dựng còn đề xuất cắt giảm nhiều thủ tục trong hoạt động đầu tư xây dựng như giảm đối tượng phải thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, đơn giản hóa hồ sơ trình thẩm định và rút ngắn thời gian xử lý.

Một nội dung đáng chú ý khác là đề xuất bãi bỏ thủ tục thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở. Đồng thời, thủ tục cấp chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng cho tổ chức cũng được kiến nghị chuyển sang cơ chế doanh nghiệp tự công bố năng lực.

Theo định hướng cải cách mới, thời gian giải quyết thủ tục cấp giấy phép xây dựng sẽ được cắt giảm khoảng 50% so với hiện nay. Nếu được thông qua, thời gian cấp phép đối với nhà ở riêng lẻ sẽ giảm xuống còn khoảng 7 ngày làm việc, còn các công trình khác tối đa khoảng 10 ngày làm việc.

Bộ Xây dựng cho biết các nội dung cải cách được xây dựng trên cơ sở thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng tại Công điện 78 ban hành tháng 5/2025 và sẽ được cụ thể hóa trong Luật Xây dựng năm 2025, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Theo cơ quan soạn thảo, mục tiêu xuyên suốt của đợt cải cách lần này là mỗi công trình hoặc dự án chỉ phải thực hiện một thủ tục hành chính xuyên suốt từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư đến khi khởi công nhằm giảm tối đa chi phí và thời gian cho người dân, doanh nghiệp.