Bộ Xây dựng kiến nghị giảm thuế xăng dầu, giảm phí hàng không và cảng bến

Báo cáo gửi Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn, Bộ Xây dựng cho biết xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông đang khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh, kéo theo giá xăng dầu tăng và tác động trực tiếp đến chi phí vận tải cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh của nhiều ngành.

Trong lĩnh vực hàng không, nhiên liệu hiện chiếm khoảng 35 - 40% tổng chi phí vận hành của các hãng bay. Giá nhiên liệu hàng không Jet A-1 tại Singapore hiện giao dịch quanh mức 160,57 USD/thùng và được dự báo có thể tiếp tục tăng lên gần 170 USD/thùng trong tháng 3 do nguồn cung vẫn còn hạn chế.

Theo đánh giá của International Air Transport Association, khi giá nhiên liệu Jet A-1 tăng, chi phí khai thác của các hãng hàng không có thể tăng thêm khoảng 50 - 60%. Trong trường hợp giá nhiên liệu vượt ngưỡng 200 USD/thùng, tổng chi phí vận hành của doanh nghiệp hàng không có thể tăng trên 70%.

Ngoài yếu tố giá nhiên liệu, việc nhiều quốc gia tại Trung Đông đóng cửa hoặc hạn chế không phận cũng khiến các hãng hàng không phải điều chỉnh lộ trình bay. Điều này làm kéo dài hành trình, phát sinh thêm phí bay qua các hành lang thay thế, đồng thời làm tăng chi phí bảo hiểm rủi ro và nhiều khoản chi khác.

Ảnh minh họa

Đối với lĩnh vực hàng hải và vận tải đường thủy nội địa, nhiên liệu hiện chiếm khoảng 30 - 40% tổng chi phí vận hành. Khi giá nhiên liệu tăng khoảng 20%, giá cước vận tải biển có thể tăng khoảng 15%, còn vận tải đường thủy nội địa có thể tăng khoảng 18%.

Trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông, nhiều tuyến vận tải biển quốc tế buộc phải thay đổi lộ trình để tránh khu vực xung đột. Việc này khiến hành trình kéo dài thêm từ 14 đến 20 ngày và phát sinh phụ phí rủi ro chiến tranh khoảng 2.000 - 4.000 USD/container. Theo ghi nhận, giá cước vận tải biển quốc tế trên một số tuyến từ TP.HCM đi Trung Đông, Mỹ và châu Âu đã tăng khoảng 2 - 3 lần.

Trong khi đó, chi phí nhiên liệu trong vận tải đường bộ chiếm khoảng 30 - 40% giá thành vận tải ô tô. Khi giá xăng dầu tăng, nhiều doanh nghiệp buộc phải điều chỉnh tăng giá cước vận chuyển, làm gia tăng chi phí logistics và ảnh hưởng đến giá thành hàng hóa.

Theo thống kê của Bộ Xây dựng, giá cước vận tải đường bộ tại nhiều địa phương đã tăng từ 10% đến trên 30%.

Nhóm địa phương có mức tăng mạnh nhất, trên 30%, gồm Ninh Bình (tăng đến 50%), Quảng Ninh và Vĩnh Long (đến 33,3%), Tuyên Quang (khoảng 33%), Lào Cai (khoảng 33%), Huế (khoảng 31%) và Cà Mau (khoảng 30%).

Các tỉnh miền núi như Lai Châu, Điện Biên và Lào Cai ghi nhận mức tăng cước cao nhất, có tuyến tăng tới 50% do điều kiện địa hình phức tạp khiến mức tiêu hao nhiên liệu lớn.

Nhóm địa phương có mức tăng từ 10 - 30% gồm TP.HCM, Hải Phòng, Cần Thơ, Điện Biên, Cao Bằng, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Sơn La, Lai Châu, Thái Nguyên và Đồng Nai.

Riêng tại Hải Phòng và Quảng Ninh, giá cước vận chuyển hàng hóa và container tăng trung bình 10 - 24%, gây áp lực đáng kể lên chuỗi cung ứng logistics tại các khu vực cảng biển.

Đáng chú ý, tại TP.HCM, các hãng taxi sử dụng xe điện chiếm khoảng 83% thị phần taxi lại thực hiện giảm khoảng 10% giá cước nhằm hỗ trợ người dân.

Trước những tác động lan rộng của giá nhiên liệu tăng, Bộ Xây dựng kiến nghị Chính phủ tiếp tục triển khai các giải pháp ứng phó với biến động năng lượng theo Nghị quyết 36/NQ-CP.

Cụ thể, Bộ Xây dựng đề nghị Bộ Tài chính nghiên cứu, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét giảm thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu trong một khoảng thời gian phù hợp nhằm giảm bớt áp lực chi phí cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, cơ quan này cũng đề xuất một số chính sách hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp vận tải như giảm 50% phí cất hạ cánh và phí điều hành bay đối với ngành hàng không; miễn hoặc giảm lệ phí ra vào cảng, bến thủy nội địa đối với phương tiện thủy.

Ngoài ra, Bộ Xây dựng cũng kiến nghị xem xét bổ sung nhiên liệu phục vụ hoạt động vận tải vào danh mục hàng hóa được giảm thuế giá trị gia tăng từ mức 10% xuống mức thấp hơn trong giai đoạn phù hợp.

Song song với các giải pháp tài chính, Bộ Xây dựng đề xuất tiếp tục đa dạng hóa nguồn cung dầu thô cho các nhà máy lọc dầu trong nước nhằm đảm bảo nguồn cung xăng dầu ổn định, đồng thời tăng cường hợp tác với các quốc gia trong khu vực như Thái Lan và Trung Quốc để tạo điều kiện cho doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận nguồn nhiên liệu hàng không Jet A-1 trong thời gian tới.

Văn Tùng