Bộ Y tế cảnh báo khẩn bệnh não mô cầu bùng phát

Sự trở lại của bệnh não mô cầu đang khiến ngành y tế phát đi cảnh báo khẩn trên toàn quốc khi số ca mắc có xu hướng gia tăng, trong đó trẻ em là nhóm bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Với tốc độ diễn tiến nhanh, khả năng gây biến chứng nặng và tử vong cao, căn bệnh này được ví như “sát thủ vô hình” nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.

Diễn biến dịch tễ đáng lo ngại của bệnh não mô cầu

Theo thống kê từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước đã ghi nhận 24 ca mắc bệnh não mô cầu, trong đó có 4 trường hợp tử vong. So với cùng kỳ năm 2025, số ca bệnh đã tăng rõ rệt, cho thấy xu hướng dịch tễ phức tạp và tiềm ẩn nguy cơ bùng phát.

Bộ Y tế phát cảnh báo khẩn về bệnh não mô cầu gia tăng nhanh, nguy cơ tử vong cao nếu phát hiện muộn - Ảnh: minh họa

Đáng chú ý, gần một nửa số ca mắc thuộc nhóm trẻ em dưới 15 tuổi – đối tượng có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện. Các ca bệnh hiện xuất hiện rải rác tại nhiều địa phương, chưa hình thành ổ dịch lớn, nhưng chính sự phân tán này lại khiến việc kiểm soát trở nên khó khăn hơn.

Giới chuyên môn cảnh báo, nếu không có biện pháp phòng ngừa chủ động, bệnh hoàn toàn có thể gia tăng nhanh trong cộng đồng, đặc biệt tại các khu vực đông dân cư, trường học hoặc nơi có điều kiện sinh hoạt tập trung.

Về bản chất, bệnh não mô cầu là một bệnh nhiễm khuẩn cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Loại vi khuẩn này lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp, thông qua các giọt bắn từ mũi họng khi tiếp xúc gần.

Điểm nguy hiểm nằm ở chỗ, không chỉ người bệnh mới có khả năng lây nhiễm. Những người mang vi khuẩn nhưng không có triệu chứng vẫn có thể âm thầm phát tán mầm bệnh ra cộng đồng.

Sau khi xâm nhập cơ thể, vi khuẩn có thể gây ra hai thể bệnh đặc biệt nguy hiểm là viêm màng não mủ và nhiễm khuẩn huyết. Cả hai đều có thể tiến triển rất nhanh, chỉ trong vài giờ đến vài ngày, đẩy người bệnh vào tình trạng nguy kịch.

Không chỉ dừng lại ở nhiễm trùng cấp tính, bệnh não mô cầu còn để lại nhiều di chứng nghiêm trọng nếu người bệnh may mắn qua khỏi. Các biến chứng có thể bao gồm mất thính lực, liệt chi, tổn thương não, chậm phát triển trí tuệ ở trẻ nhỏ.

Trong nhiều trường hợp, bệnh diễn tiến quá nhanh khiến việc can thiệp y tế không kịp thời, dẫn đến tử vong. Đây chính là lý do bệnh được xếp vào nhóm truyền nhiễm nguy hiểm cần giám sát chặt chẽ.

Các chuyên gia nhấn mạnh, “thời gian vàng” trong điều trị bệnh não mô cầu là cực kỳ ngắn. Việc chậm trễ dù chỉ vài giờ cũng có thể làm giảm đáng kể cơ hội sống của bệnh nhân.

Chủ động phòng bệnh từ cộng đồng

Một trong những thách thức lớn nhất của bệnh não mô cầu là triệu chứng ban đầu dễ nhầm lẫn với các bệnh thông thường như cảm cúm. Tuy nhiên, bệnh có thể nhanh chóng chuyển sang giai đoạn nặng với các dấu hiệu đặc trưng.

Người bệnh thường xuất hiện sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, buồn nôn hoặc nôn, cổ cứng, nhạy cảm với ánh sáng. Một dấu hiệu cảnh báo quan trọng là các ban xuất huyết dưới da – biểu hiện cho thấy bệnh đã tiến triển nghiêm trọng.

Ngay khi xuất hiện những triệu chứng nghi ngờ, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế gần nhất để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Việc tự điều trị tại nhà có thể làm mất “cơ hội vàng” cứu sống.

Trước nguy cơ gia tăng của bệnh não mô cầu, Bộ Y tế khuyến cáo người dân cần nâng cao ý thức phòng bệnh, đặc biệt trong bối cảnh bệnh lây lan qua đường hô hấp.

Các biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả bao gồm duy trì vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, súc miệng bằng dung dịch sát khuẩn, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người và hạn chế tiếp xúc gần với người có dấu hiệu bệnh.

Bên cạnh đó, việc giữ môi trường sống thông thoáng, sạch sẽ, tăng cường thông khí trong nhà ở, trường học và nơi làm việc cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế lây lan vi khuẩn.

Đối với trẻ em – nhóm nguy cơ cao, phụ huynh cần đặc biệt chú ý theo dõi sức khỏe, đảm bảo chế độ dinh dưỡng đầy đủ và đưa trẻ đi khám ngay khi có dấu hiệu bất thường.

Bệnh não mô cầu không chỉ là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm mà còn là cuộc chạy đua khốc liệt với thời gian. Mỗi phút chậm trễ trong phát hiện và điều trị đều có thể phải trả giá bằng tính mạng hoặc di chứng suốt đời.

Trong bối cảnh số ca mắc có xu hướng gia tăng, việc nâng cao nhận thức cộng đồng, phát hiện sớm triệu chứng và chủ động phòng ngừa chính là “lá chắn” quan trọng nhất.

Các chuyên gia y tế nhấn mạnh, chỉ khi người dân hiểu đúng về mức độ nguy hiểm của bệnh và hành động kịp thời, mới có thể ngăn chặn “sát thủ vô hình” này lan rộng trong cộng đồng.