Bộ Y tế đề xuất 8 nhóm chính sách sửa đổi Luật Hiến, ghép mô, tạng: Mở rộng cơ hội hồi sinh cho người bệnh

Chiều 3/8, Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia tổ chức Hội nghị đẩy mạnh thông tin về hiến, ghép mô tạng.

Tại hội nghị, TS Nguyễn Hoàng Phúc - Phó giám đốc Trung tâm Điều phối Ghép tạng quốc gia cho biết Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

TS Nguyễn Hoàng Phúc - Phó giám đốc Trung tâm Điều phối Ghép tạng quốc gia chia sẻ tại Hội nghị. Ảnh: Thái Bình

Ông Phúc cho hay trong 3 năm trở lại đây, số ca hiến tạng từ người chết não tại Việt Nam ghi nhận nhiều thay đổi tích cực.

Báo cáo của trung tâm cho thấy phong trào hiến mô, tạng từ người cho chết não tại Việt Nam ngày càng được mở rộng, nhờ đó số người được ghép mô, tạng hồi sinh sự sống ngày càng tăng. Nếu như năm 2024 cả nước có 41 ca chết não hiến tạng thì năm 2025 đã tăng lên 66 ca và 7 tháng đầu năm 2026 là 46 ca.

Riêng tháng 7 có 8 ca chết não hiến tạng, con số cao nhất được ghi nhận trong một tháng từ trước đến nay. Đây là một dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt, thể hiện bước chuyển biến tích cực trong nhận thức của cộng đồng về hiến tặng mô, tạng sau khi qua đời.

Từ 8 người hiến tạng ấy, đã cứu giúp được nhiều bệnh nhân suy mô tạng, nhiều trái tim đã tiếp tục đập, nhiều lá gan, quả thận, lá phổi, giác mạc và nhiều mô, tạng khác đã được ghép thành công, mang lại cơ hội hồi sinh cho rất nhiều bệnh nhân trên cả nước.

Đây không chỉ là những con số thống kê mà là minh chứng sinh động cho sự lan tỏa mạnh mẽ của tinh thần nhân ái, là kết quả của sự nỗ lực bền bỉ của nhiều lực lượng; đó là sự vào cuộc của các bệnh viện đã chủ động phát hiện, tư vấn và vận động hiến tạng; của đội ngũ y bác sĩ không quản ngày đêm thực hiện công tác hồi sức, đánh giá, lấy, vận chuyển và ghép tạng trong thời gian ngắn nhất. Bên cạnh đó là vai trò điều phối công bằng, minh bạch và hiệu quả của Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia cùng mạng lưới điều phối trên toàn quốc.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay cả nước vẫn có hàng chục nghìn người mắc các bệnh lý liên quan có chỉ định ghép tạng, trong khi nguồn tạng hiến lại rất khan hiếm. Điều đó đòi hỏi các cơ quan liên quan tiếp tục có những giải pháp phù hợp từ truyền thông, tư vấn vận động đến điều chỉnh các chính sách về pháp luật liên quan.

Vì vậy, Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác với nhiều nội dung cụ thể.

Đến thời điểm hiện tại, Bộ Y tế đã trình Chính phủ 8 chính sách sửa đổi liên quan đến Luật Hiến, ghép mô, tạng.

"8 chính sách sửa đổi sẽ là nền tảng để hoàn thiện hệ thống pháp luật về hiến, ghép mô, tạng. Trong đó, có những nội dung sẽ được quy định trong luật, một số nội dung sẽ được cụ thể hóa bằng nghị định hoặc thông tư của Bộ Y tế"- TS Phúc cho biết.

Một trong 8 chính sách sửa đổi là quản lý, sử dụng mô, bộ phận cơ thể người. Trong đó, thứ tự ưu tiên ghép mô, bộ phận cơ thể người được đề xuất theo thứ tự: trường hợp cấp cứu; trẻ em; người đã hiến mô, tạng khi có chỉ định ghép; người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người đã hiến tạng và người có thời gian chờ ghép lâu nhất trong danh sách chờ ghép quốc gia.

Tiến sĩ Phạm Gia Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia chia sẻ về lịch sử hình thành và phát triển ghép tạng tại Việt Nam. Ảnh: Thái Bình

Nguyên tắc điều phối ghép tạng, TS Phúc nhấn mạnh phải đảm bảo hòa hợp giữa người hiến và người được ghép, công bằng, minh bạch, khách quan. Ưu tiên theo mức độ khẩn cấp, mức độ tương thích khoa học và hiệu quả điều trị. Đồng thời, tuân thủ danh sách chờ ghép quốc gia và quy trình điều phối quốc gia.

Việc điều phối cũng phải bảo đảm hài hòa giữa hiệu quả điều phối quốc gia và việc khuyến khích cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phát hiện, vận động, hồi sức và duy trì người hiến sau chết não, chết tuần hoàn.

"Việc sửa đổi các quy định này được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nhiều rào cản đang tồn tại, đặc biệt là các đề xuất liên quan đến độ tuổi người hiến tạng, điều kiện hiến tạng từ người chết não, quản lý, sử dụng mô tạng và bổ sung quy định về hiến tạng từ người chết tuần hoàn (còn gọi chết tim)"- TS Phúc nói.