Bộ Y tế đề xuất hỗ trợ 2 triệu đồng/người khi sinh con thứ 2: Ý nghĩa không nằm ở con số

Nhiều ý kiến cho rằng, mức hỗ trợ này (nếu được thông qua và áp dụng) chỉ như “muối bỏ biển” so với giá cả, nhu cầu chi tiêu sinh hoạt hiện nay. Tuy nhiên, chuyên gia lại cho rằng, không nên nhìn nhận, đánh giá đề xuất này dưới góc độ số tiền hỗ trợ đơn thuần bởi đây là một bước ngoặt lớn về chính sách dân số của Đảng, Nhà nước ta.

Bộ Y tế đề xuất phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ cư trú tại địa phương có mức sinh dưới mức sinh thay thế (nơi cư trú được xác định theo Luật Cư trú về thường trú và tạm trú); phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi (gồm: sinh lần 1 mà sinh đôi trở lên hoặc sinh lần thứ 2 trở lên, bao gồm cả sinh đôi, sinh ba) được hỗ trợ kinh phí.

Về nguồn kinh phí thực hiện, Bộ Y tế đề xuất kinh phí hỗ trợ tài chính khi sinh con do ngân sách nhà nước địa phương bảo đảm.

Bộ Y tế cũng đề xuất phụ nữ sinh con thứ 2 được nghỉ thai sản 7 tháng, chồng được nghỉ 10 ngày làm việc.

Bộ Y tế đề xuất hỗ trợ 2 triệu đồng/người/lần sinh đối với 3 nhóm đối tượng khi sinh con thứ 2. Ảnh: LINH AN

Chị Trần Thị Kim Khuyên ở phường Bình Thủy, TP Cần Thơ chia sẻ về đề xuất này: “Mặc dù mới chỉ là đề xuất, nhưng tôi vẫn cảm thấy rất vui. Tuy nhiên, tôi cho rằng, mức hỗ trợ này rất khó tạo động lực để các gia đình quyết định sinh thêm con. Nếu muốn khuyến sinh thật sự thì cần thực hiện tốt những chính sách dài hạn và thực chất hơn như: Giảm chi phí giáo dục, nhà ở, nhà trẻ, phúc lợi cho gia đình trẻ…”.

Còn chị Nguyễn Hồng Hạnh ở xã Gia Lâm, TP Hà Nội bày tỏ: “Theo tôi thì mức hỗ trợ 2 triệu là khá ít so với việc sinh nở và chăm sóc trẻ, không thực sự hấp dẫn để kích thích tăng trưởng dân số. Tôi kiến nghị, đã khuyến khích sinh sản thì không nên giới hạn tuổi 35, bao nhiêu tuổi cũng được, miễn là sinh đủ 2 con thì được hưởng”.

Trao đổi với phóng viên Báo Quân đội nhân dân, Giáo sư Nguyễn Đình Cử, nguyên Viện trưởng Viện Dân số và các vấn đề xã hội (Đại học Kinh tế Quốc dân) cho rằng, đề xuất này đánh dấu sự thay đổi chính sách dân số rất lớn của Đảng và Nhà nước ta. Bởi sau nhiều thập kỷ thực hiện chính sách giảm sinh, Đảng, Nhà nước ta đã thay đổi quan điểm và lần đầu tiên khuyến khích sinh bằng cách hỗ trợ tiền cho phụ nữ sinh con. Vì thế, không nên đơn thuần nhìn nhận đề xuất chính sách này ở mức tiền hỗ trợ.

Giáo sư Nguyễn Đình Cử cho biết thêm: “Chúng ta cần nhìn nhận đề xuất này trong tổng thể hệ thống chính sách khuyến khích phát triển dân số như: Miễn học phí đối với học sinh từ mầm non đến hết trung học phổ thông công lập bắt đầu từ năm học 2025-2026; ưu tiên thuê, mua nhà ở xã hội đối với các cặp vợ chồng sinh đủ 2 con… Hơn nữa, chỉ với 2 triệu đồng, nhưng cũng phải đến hàng trăm nghìn ca sinh được hỗ trợ hằng năm nên số tiền hỗ trợ rất lớn hằng năm đối với ngân sách nhà nước, chưa kể địa phương nào có khả năng tốt hơn thì có thể hỗ trợ nhiều hơn. Nếu chính sách được thông qua và áp dụng, chúng ta cũng cần chờ vài năm để đánh giá tác động, hiệu quả chứ không thể vội vàng xem xét”.

Cần thực hiện đồng bộ, hiệu quả các chính sách để khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ 2 con trở lên. Ảnh: LINH AN

Cũng theo Giáo sư Nguyễn Đình Cử, để khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ 2 con trở lên thì Đảng, Nhà nước ta cần tiếp tục thực hiện hiệu quả và có thêm chính sách giảm nhẹ chi phí nuôi, dạy con cho các gia đình nuôi con nhỏ. Bởi đứa trẻ lớn lên không chỉ mang lại lợi ích, hạnh phúc cho gia đình mà còn trở thành chiến sĩ bảo vệ Tổ quốc, lao động cho doanh nghiệp, xây dựng đất nước. Vì vậy, việc Nhà nước, cộng đồng có trách nhiệm “chia sẻ” chi phí nuôi, dạy con không chỉ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc mà còn hợp lý xét trên phương diện chi phí và lợi ích.

Giáo sư Nguyễn Đình Cử đề xuất: “Chúng ta đã thực hiện miễn học phí, bảo hiểm y tế cho trẻ em, có chính sách hỗ trợ về nhà ở thì cũng nên tiếp tục xem xét miễn, giảm thuế thu nhập cá nhân; miễn/giảm đóng góp trong cộng đồng dân cư... Ngoài ra, cần phát triển hệ thống dịch vụ gia đình, trẻ em, như: Hệ thống nhà trẻ, giáo dục, chế biến thức ăn, vui chơi, giải trí... để làm sao bố mẹ các cháu có thể yên tâm đi làm. Chẳng hạn như có chính sách hỗ trợ trực tiếp cho việc đón sớm, trả muộn để công nhân yên tâm làm việc. Cùng với đó là phát triển kỹ thuật điều trị vô sinh, hiếm muộn và hỗ trợ kinh phí cho các cặp vợ chồng điều trị vô sinh, hiếm muộn. Đồng thời, đẩy mạnh truyền thông để các cặp vợ chồng thấy rằng, sinh đủ 2 con trở lên không chỉ có ý nghĩa với từng cá nhân, gia đình, dòng họ mà còn với cả xã hội, đất nước”.