Bộ Y tế xây dựng 'ngôn ngữ chung' cho dữ liệu y tế

Dữ liệu y tế được hình thành từ nhiều lĩnh vực, với nhiều cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác nhau. Để tạo cơ sở tham chiếu và đồng bộ dữ liệu giữa các hệ thống, Bộ Y tế đang xây dựng các tiêu chuẩn cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế, trong đó xác định những nhóm dữ liệu ưu tiên cần chuẩn hóa.

Xây dựng các tiêu chuẩn dữ liệu ưu tiên

Trong quá trình chuyển đổi số, việc thống nhất cách mô tả dữ liệu có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng kết nối, đồng bộ giữa các cơ sở dữ liệu. Với ngành y tế, yêu cầu này đặt ra khi dữ liệu được hình thành ở nhiều lĩnh vực như nhân lực, dược, thiết bị y tế và thông tin sức khỏe của cá nhân.

Ngày 9/4/2026, tại Bộ Y tế diễn ra cuộc họp bàn về xây dựng kế hoạch, lộ trình thực hiện các tiêu chuẩn cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế.

Theo Bộ Y tế, các tiêu chuẩn được ưu tiên xây dựng nhằm mô tả dữ liệu chủ của cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế, theo quy định tại Điều 14 và Điều 15 Nghị định 102/2025/NĐ-CP.

Bốn tiêu chuẩn được ưu tiên gồm: mô tả cấu trúc thông điệp dữ liệu, thông tin về các cơ quan, tổ chức y tế hoạt động theo quy định của pháp luật; mô tả cấu trúc thông điệp dữ liệu về nhân lực y tế; mô tả cấu trúc thông điệp dữ liệu cơ bản về dược, thiết bị y tế; và mô tả cấu trúc thông điệp dữ liệu về thông tin sức khỏe của cá nhân.

Việc xây dựng các tiêu chuẩn này được Bộ Y tế thực hiện trên cơ sở các quy định của Luật Dữ liệu năm 2023, Luật Giao dịch điện tử năm 2023, Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 và Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật năm 2025.

Từ dữ liệu về nhân lực, dược, thiết bị y tế đến thông tin sức khỏe cá nhân, Bộ Y tế đang từng bước xây dựng các tiêu chuẩn chung để phục vụ kết nối, đồng bộ dữ liệu. (Ảnh Thành Long)

Thống nhất cách mô tả, đồng bộ dữ liệu  

Điểm đáng chú ý trong quá trình xây dựng tiêu chuẩn là yêu cầu bảo đảm sự thống nhất với các kiến trúc và cơ sở dữ liệu đang được triển khai trong ngành.

Theo Bộ Y tế, các ý kiến tại cuộc họp đề nghị dự thảo tiêu chuẩn bám sát Khung Kiến trúc Chuyển đổi số y tế và Khung Kiến trúc dữ liệu của Bộ Y tế đang được Trung tâm Thông tin Y tế Quốc gia hoàn thiện.

Cùng với đó, các đơn vị được đề nghị rà soát những cơ sở dữ liệu và mô hình quản lý chuyên môn liên quan đã có thay đổi; xác định các dữ liệu cốt lõi để tập trung xây dựng, hoàn thiện, bảo đảm tính kế thừa và phù hợp với các văn bản mới được ban hành trong năm 2026.

Như vậy, trọng tâm của việc xây dựng tiêu chuẩn không chỉ nằm ở việc xác định những loại dữ liệu cần thu thập, mà còn ở việc thống nhất cách mô tả và tổ chức dữ liệu để có thể sử dụng làm cơ sở tham chiếu giữa các hệ thống.

Đây cũng là lý do Bộ Y tế đặt việc xây dựng tiêu chuẩn dữ liệu trong mối liên hệ với các khung kiến trúc chuyển đổi số và dữ liệu của ngành, thay vì triển khai tách rời theo từng cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Tạo cơ sở để các hệ thống "nói cùng một ngôn ngữ"

Theo Bộ Y tế, thông qua việc mô tả dữ liệu chủ của cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành dưới dạng tiêu chuẩn dữ liệu, các tiêu chuẩn này sẽ làm cơ sở tham chiếu, đồng bộ dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu của Bộ Y tế với các bộ, ngành liên quan.

Để triển khai công việc, Bộ Y tế giao Cục Khoa học, Công nghệ và Đào tạo tham mưu xây dựng kế hoạch, phân khai nhiệm vụ và tiến độ đối với từng đơn vị. Các Cục, Vụ được yêu cầu căn cứ tình hình thực tế, đóng góp ý kiến cụ thể đối với các danh mục liên quan và những nhóm cơ sở dữ liệu đang vận hành.

Trung tâm Thông tin Y tế Quốc gia được giao nghiên cứu các trường thông tin dữ liệu, phương án chuẩn hóa và lồng ghép với Khung Kiến trúc Chuyển đổi số y tế, Khung Kiến trúc dữ liệu của Bộ Y tế theo quy định hiện hành.

Việc xác định các nhóm dữ liệu ưu tiên và xây dựng tiêu chuẩn chung vì vậy là một bước trong quá trình hoàn thiện nền tảng dữ liệu phục vụ chuyển đổi số của ngành y tế. Khi các nhóm dữ liệu được mô tả theo những tiêu chuẩn thống nhất, các cơ sở dữ liệu có thêm cơ sở để tham chiếu và đồng bộ trong quá trình kết nối, khai thác.

Từ những tiêu chuẩn được ưu tiên xây dựng, Bộ Y tế sẽ tiếp tục hoàn thiện kế hoạch, phân công nhiệm vụ và rà soát các cơ sở dữ liệu liên quan. Đây là quá trình cần được thực hiện đồng bộ giữa các đơn vị chuyên môn, nhằm bảo đảm các tiêu chuẩn dữ liệu được xây dựng phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành và yêu cầu quản lý, chuyển đổi số của ngành y tế.