Bóc tách nang tụy lớn 7cm, bảo tồn tụy và lách

Phát hiện nang tụy lớn 7cm “cứng như đá”

Bệnh nhân P.T.D. (33 tuổi) đến BVĐK Hồng Ngọc thăm khám trong tình trạng sốt cao 39 độ C, đau bụng quanh rốn kéo dài, các cơn đau tăng dần. Kết quả chụp cắt lớp vi tính phát hiện tổn thương dạng nang kích thước 81x54mm, nằm sát thân và đuôi tụy, thành nang có vôi hóa.

“Không phải mọi tổn thương dạng nang vùng tụy đều là nang giả tụy lành tính. Một số khối u nang của tụy có nguy cơ tiến triển ác tính, vì vậy việc đánh giá chính xác bản chất tổn thương đóng vai trò đặc biệt quan trọng trước khi đưa ra chiến lược điều trị”, TS.BS Đỗ Tuấn Anh, chuyên gia Ngoại khoa Gan Mật Tụy, BVĐK Hồng Ngọc với hơn 40 năm kinh nghiệm, bác sĩ trực tiếp điều trị cho bệnh nhân D. cho biết.

Hình ảnh chụp MRI khối nang tụy.

Vì khối nang lớn chèn ép dạ dày khiến người bệnh ăn uống kém, đồng thời cần làm rõ bản chất tổn thương, ê-kíp Ngoại Gan Mật Tụy phối hợp với khoa Nội Tiêu hóa thực hiện dẫn lưu nang dưới hướng dẫn siêu âm, hút ra khoảng 25ml dịch nâu sẫm. Tuy nhiên, các lần dẫn lưu tiếp theo cho lượng dịch rất ít, khối nang gần như không giảm kích thước và triệu chứng vẫn kéo dài.

Do dẫn lưu không hiệu quả, trong khi chưa thể loại trừ nguy cơ tổn thương tiến triển, ê-kíp bác sĩ hội chẩn và quyết định phẫu thuật mổ mở nhằm loại bỏ hoàn toàn khối tổn thương, đồng thời đánh giá trực tiếp để có hướng xử trí tối ưu.

Bóc tách khối nang tụy, bảo tồn nguyên vẹn tụy và lách

Trước mổ, bệnh nhân tiếp tục được hội chẩn lần 2. Ê-kíp xây dựng và chuẩn bị sẵn nhiều phương án phẫu thuật, chủ động ứng phó với các tình huống có thể phát sinh và linh hoạt xử trí theo tình trạng thực tế khi mở ổ bụng.

“Nếu khối u xuất phát từ thân và đuôi tụy với nguy cơ ác tính cao, người bệnh sẽ phải phẫu thuật cắt thân và đuôi tụy. Trong một số trường hợp, nếu không thể bảo tồn được hệ thống mạch máu nuôi lách, các bác sĩ có thể phải cắt lách kèm theo.

Ngược lại, nếu tổn thương được xác định là nang giả tụy và không xâm lấn nhu mô tụy, các bác sĩ có thể chỉ cần bóc tách, cắt bỏ khối tổn thương mà không phải cắt phần tụy lành”, TS.BS Đỗ Tuấn Anh phân tích.

Thực tế, trong quá trình phẫu thuật, ê-kíp ghi nhận khối tổn thương kích thước khoảng 6x7cm, nằm sát thân và đuôi tụy, chưa xâm lấn nhu mô tụy hoặc các cơ quan lân cận. Thành nang vôi hóa nhiều, xơ cứng; bên trong gần như không còn dịch do đã được dẫn lưu trước đó.

TS.BS Đỗ Tuấn Anh và ê-kíp phẫu thuật bóc tách khối nang tụy cho người bệnh.

Từ đánh giá trực tiếp trong mổ, các bác sĩ xác định có thể bóc tách riêng khối tổn thương thay vì cắt thân và đuôi tụy hoặc cắt lách. Ê-kíp nhanh chóng tiến hành giải phóng khối nang tụy khỏi các cấu trúc xung quanh, đồng thời bảo tồn phần tụy lành, hệ thống ống tụy và các mạch máu nuôi lách.

Sau 90 phút, toàn bộ khối tổn thương được lấy bỏ hoàn toàn. Kiểm tra trong mổ không ghi nhận tổn thương nhu mô hoặc hệ thống ống tụy. Tụy và lách được bảo tồn nguyên vẹn.

Khối tổn thương tiếp tục được gửi giải phẫu bệnh để xác định bản chất. Kết quả cho thấy đây là nang giả tụy, không ghi nhận dấu hiệu ác tính, phù hợp với đánh giá tổn thương khu trú, không xâm lấn các tạng xung quanh được ghi nhận trong phẫu thuật.

Với những trường hợp phẫu thuật như chị D., BVĐK Hồng Ngọc áp dụng thường quy chương trình phục hồi sớm (ERAS) được xây dựng xuyên suốt từ trước, trong đến sau mổ. Đặc biệt sau phẫu thuật, người bệnh được kiểm soát đau đa mô thức, kết hợp dinh dưỡng và vận động sớm dưới sự theo dõi sát của đội ngũ y tế.

Nhờ đó, chị D. ít đau, sớm vận động và ăn uống trở lại, sức khỏe ổn định và được ra viện sau một tuần.

“Ngay từ đầu, các bác sĩ đã giải thích rất kỹ từng phương án điều trị nên tôi hoàn toàn yên tâm và tin tưởng. Đến bây giờ thì sức khỏe của tôi đã tốt hơn rất nhiều, không còn đau hay khó chịu gì nữa”, bệnh nhân D. chia sẻ.

Sức khỏe của bệnh nhân D. hồi phục tốt vào ngày tái khám.

Theo TS.BS Đỗ Tuấn Anh, các tổn thương ở tụy, đặc biệt vùng thân và đuôi tụy, có thể diễn tiến âm thầm và không gây triệu chứng rõ ràng trong thời gian dài. Một số trường hợp chỉ được phát hiện khi khám sức khỏe hoặc khi xuất hiện triệu chứng.

“Người bệnh có các biểu hiện như đau bụng kéo dài, sốt không rõ nguyên nhân, sụt cân, chán ăn hoặc rối loạn tiêu hóa kéo dài nên đi khám để được đánh giá. Khi phát hiện tổn thương tại tụy, cần xác định chính xác bản chất và mức độ ảnh hưởng để có hướng theo dõi hoặc điều trị phù hợp”, bác sĩ Đỗ Tuấn Anh khuyến cáo.