Bơi lội ngày nắng nóng: Cách phòng sốc lạnh khi xuống nước
Những ngày nắng nóng, bơi lội là cách giải nhiệt hiệu quả và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, việc lao ngay xuống nước lạnh khi cơ thể đang nóng có thể gây sốc lạnh, khiến hệ tim mạch chịu áp lực lớn, thậm chí dẫn đến ngất hoặc đuối nước ở một số trường hợp.
1. Vì sao xuống nước quá nhanh có thể gây sốc lạnh?
Khi thời tiết nắng nóng, bơi lội là một trong những cách giải nhiệt được nhiều người lựa chọn. Tuy nhiên, khi nhiệt độ môi trường lên tới 30°C hoặc cao hơn, nhiệt độ cơ thể và da thường tăng lên do tiếp xúc lâu với ánh nắng. Nếu ngay lập tức lao xuống nước có nhiệt độ thấp hơn nhiều, cơ thể sẽ phản ứng bằng cơ chế bảo vệ tự nhiên gọi là phản xạ sốc lạnh.
Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột khiến các mạch máu ở da co lại nhanh chóng nhằm hạn chế mất nhiệt. Hậu quả là huyết áp tăng lên trong thời gian ngắn, tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu đi khắp cơ thể. Đồng thời, nhiều người còn xuất hiện phản xạ hít vào đột ngột, thở gấp hoặc khó kiểm soát nhịp thở khi vừa chạm nước lạnh.
Ở người khỏe mạnh, những thay đổi này thường chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, với người cao tuổi hoặc người mắc bệnh tim mạch, tăng huyết áp, bệnh mạch vành hoặc rối loạn nhịp tim, phản ứng này có thể làm tăng nguy cơ đau thắt ngực, rối loạn nhịp tim, ngất hoặc bất tỉnh. Nếu tình trạng xảy ra khi đang ở dưới nước, nguy cơ đuối nước sẽ tăng lên đáng kể.
Vì vậy, khi bơi lội trong thời tiết nắng nóng, người đi bơi không nên lao ngay xuống nước khi cơ thể còn quá nóng mà cần dành thời gian để hệ tuần hoàn thích nghi dần với sự thay đổi nhiệt độ.

Khi thời tiết nắng nóng, bơi lội là một trong những cách giải nhiệt được nhiều người lựa chọn.
2. Cách bảo vệ cơ thể khi bơi lội trong ngày nắng nóng?
Để giảm nguy cơ sốc lạnh và bảo vệ hệ tuần hoàn khi bơi trong thời tiết nắng nóng, tốt nhất người tập nên thực hiện:
- Làm mát cơ thể từ từ trước khi xuống nước:Nên tắm tráng hoặc dùng nước làm ướt bàn tay, cánh tay, chân, gáy và vùng ngực trước khi bơi. Sau đó, bước xuống nước từng bậc thay vì nhảy hoặc lao xuống đột ngột để cơ thể có thời gian thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ.
- Khởi động nhẹ trước khi bơi: Dành vài phút vận động nhẹ giúp hệ tim mạch, hô hấp và cơ bắp chuẩn bị tốt hơn cho hoạt động dưới nước.
- Không ngâm mình trong nước quá lâu: Điều này đặc biệt quan trọng khi nhiệt độ nước thấp hơn nhiều so với nhiệt độ môi trường, vì có thể làm tăng nguy cơ hạ thân nhiệt và gây áp lực lên hệ tuần hoàn.
- Làm ấm cơ thể sau khi lên bờ: Lau khô người, thay quần áo khô nếu cần và giữ ấm để hạn chế mất nhiệt. Đồng thời, nên uống đủ nước, ăn nhẹ để bù lượng nước, điện giải và năng lượng đã tiêu hao.
- Không bơi một mình nếu thuộc nhóm nguy cơ cao: Trẻ em, người cao tuổi và người mắc bệnh tim mạch hoặc các bệnh mạn tính nên bơi ở khu vực có nhân viên cứu hộ hoặc người giám sát, tránh bơi đơn độc để kịp thời được hỗ trợ nếu xảy ra sự cố.

Lau khô người, thay quần áo khô nếu cần và giữ ấm để hạn chế mất nhiệt.
3. Những ai có nguy cơ sốc lạnh?
Nguy cơ sốc lạnh không chỉ xảy ra với người xuống nước để bơi. Những người tham gia các hoạt động như chèo ván đứng (SUP), chèo thuyền kayak, đi thuyền hoặc câu cá cũng có thể gặp tình trạng này nếu vô tình rơi xuống nước.
Khi đó, sự chênh lệch nhiệt độ lớn giữa cơ thể và nước có thể gây phản xạ hít mạnh, mất kiểm soát nhịp thở hoặc co cứng cơ tạm thời, khiến việc nổi trên mặt nước và tự bơi vào bờ trở nên khó khăn hơn.
Vì vậy, mặc áo phao khi tham gia các hoạt động trên sông, hồ hoặc vùng nước tự nhiên là biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ đuối nước nếu xảy ra sự cố.
4. Lưu ý khi bơi
Một điều dễ bị bỏ qua là nhiệt độ nước ngoài trời không đồng đều. Dù lớp nước bề mặt đã được ánh nắng làm ấm, lớp nước sâu hơn vẫn có thể lạnh hơn rất nhiều.
Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột khi bơi ra vùng nước sâu hoặc lặn xuống dưới có thể tiếp tục kích hoạt phản xạ sốc lạnh, đặc biệt ở hồ tự nhiên, sông hoặc hồ chứa nước. Do đó, người bơi không nên chủ quan chỉ vì cảm thấy lớp nước phía trên khá ấm.
Bơi lội là môn thể thao lý tưởng trong mùa hè, giúp cải thiện sức khỏe tim mạch, tăng sức bền và giải nhiệt hiệu quả. Tuy nhiên, để tận hưởng những lợi ích này một cách an toàn, mỗi người cần cho cơ thể thời gian thích nghi với nhiệt độ nước, tránh lao xuống nước ngay khi đang nóng và luôn tuân thủ các nguyên tắc an toàn khi bơi. Chỉ một vài phút chuẩn bị đúng cách cũng có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ sốc lạnh và các tai nạn nguy hiểm dưới nước.














