Căn bệnh chết người rình rập những người chăm thể thao

Tập gym cường độ cao liên tục để cải thiện thể lực, nam thanh niên 31 tuổi ở Hà Nội bị tiêu cơ vân và phải nhập viện. Ảnh minh họa: Văn Hiền.

ThS.BS Nguyễn Thị Hoa, khoa Thận tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện E, cho biết người bệnh nhập viện trong tình trạng đau nhức dữ dội vùng cơ hai cánh tay, sưng nề, đỏ rát kèm buồn nôn.

Qua thăm khám lâm sàng và thực hiện các xét nghiệm cần thiết, các bác sĩ xác định bệnh nhân mắc hội chứng tiêu cơ vân do vận động quá sức.

Theo chia sẻ của người bệnh, anh là kỹ sư xây dựng, thường xuyên làm việc tại các công trình với cường độ lao động cao. Sau giờ làm, anh vẫn dành 1-2 giờ mỗi ngày để tập gym.

Các bài tập chủ yếu tập trung vào nhóm cơ tay, vai và ngực với mức tạ từ 5-10 kg. Tuy nhiên, toàn bộ quá trình tập luyện đều dựa trên kinh nghiệm cá nhân, không được đánh giá thể trạng hay xây dựng giáo án bởi huấn luyện viên hoặc chuyên gia y học thể thao. Anh cũng thường xuyên duy trì cường độ tập cao trong nhiều ngày liên tiếp mà ít dành thời gian để cơ bắp phục hồi.

Ban đầu, người bệnh chỉ cảm thấy đau nhức cơ nhiều hơn bình thường sau các buổi tập và cho rằng đây là phản ứng tự nhiên của cơ thể nên vẫn tiếp tục luyện tập.

Sau đó, hai cánh tay bắt đầu sưng nề, đỏ rát và đau tăng dần. Những sinh hoạt đơn giản như mặc quần áo, nâng đồ vật hay cử động tay đều trở nên khó khăn. Lo ngại tình trạng sức khỏe, gia đình đã đưa anh đến cấp cứu tại Bệnh viện E.

Theo ThS.BS Nguyễn Thị Hoa, tiêu cơ vân là tình trạng các tế bào cơ bị tổn thương và phá hủy, khiến các thành phần bên trong tế bào cơ giải phóng vào máu.

Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân 31 tuổi. Ảnh: BVCC.

Bệnh có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như chấn thương, sử dụng thuốc, nhiễm trùng hoặc vận động quá sức. Trong trường hợp này, việc tập luyện cường độ cao kéo dài, không có thời gian nghỉ ngơi hợp lý đã khiến các nhóm cơ chịu áp lực quá mức và dẫn đến tổn thương.

"May mắn là người bệnh được phát hiện và điều trị ở giai đoạn sớm. Khi nhập viện, bệnh nhân đau nhức cơ nhiều, sưng nề và đỏ rát hai cánh tay nhưng chưa ghi nhận tổn thương thận hay các biến chứng nghiêm trọng khác. Sau quá trình điều trị tích cực, tình trạng lâm sàng cải thiện rõ rệt, các chỉ số xét nghiệm dần trở về mức ổn định", bác sĩ Hoa cho biết.

Theo các bác sĩ, những năm gần đây, các môn thể thao như gym, pickleball, chạy bộ, đạp xe hay các môn sức bền ngày càng phổ biến. Đây là tín hiệu tích cực khi người dân quan tâm hơn đến việc rèn luyện sức khỏe.

Tuy nhiên, không ít người tập luyện theo phong trào hoặc đặt mục tiêu tăng cơ, giảm cân trong thời gian ngắn. Điều này khiến họ liên tục tăng cường độ, thời gian và khối lượng vận động vượt quá khả năng thích nghi của cơ thể, trong khi bỏ qua yếu tố nghỉ ngơi và phục hồi.

Các bác sĩ cho biết hội chứng tiêu cơ vân ngày càng được ghi nhận ở những người trẻ, vốn có sức khỏe tốt nhưng tập luyện quá sức hoặc sai phương pháp.

Ngoài vận động cường độ cao, các yếu tố như mất nước, làm việc kéo dài trong môi trường nắng nóng, thiếu ngủ, chế độ dinh dưỡng không hợp lý hoặc sử dụng các sản phẩm hỗ trợ tập luyện không phù hợp cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Ở trường hợp trên, công việc kỹ sư xây dựng vốn tiêu tốn nhiều thể lực, kết hợp với lịch tập gym nặng kéo dài nhiều ngày liên tiếp mà không có thời gian phục hồi đã khiến cơ thể rơi vào trạng thái quá tải, dẫn đến tổn thương cơ và hội chứng tiêu cơ vân.

Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, tiêu cơ vân có thể gây suy thận cấp do các chất từ cơ bị phá hủy đi vào máu, rối loạn điện giải, đặc biệt là tăng kali máu dẫn đến rối loạn nhịp tim, thậm chí đe dọa tính mạng. Một số trường hợp nặng còn có thể gặp hội chứng chèn ép khoang, gây tổn thương mạch máu, thần kinh và ảnh hưởng đến chức năng vận động của chi.

ThS.BS Nguyễn Thị Hoa khuyến cáo khi xuất hiện các dấu hiệu như đau cơ dữ dội kéo dài, sưng nề cơ bất thường, yếu cơ, khó vận động, mệt mỏi nhiều, buồn nôn hoặc nước tiểu sẫm màu như nước trà đặc, người dân cần ngừng tập luyện và đến cơ sở y tế để được thăm khám sớm.