Bom phản lực GBU-75 JDAM-LR tầm xa... 555 km bắt đầu tham chiến tại Ukraine

Bom dẫn đường chính xác JDAM-LR (GBU-75) chỉ mới được Tập đoàn Boeing sản xuất cho Hải quân Mỹ, nhưng chúng đã có mặt trên chiến trường Ukraine, nhiều khả năng là để thử nghiệm thực chiến.

Trang Military Informant cho biết, một phiên bản mới của bom hàng không GBU-75 JDAM-LR chạy bằng động cơ phản lực đã được sử dụng trong cuộc tấn công vào Donetsk, cùng với tên lửa hành trình SCALP-EG (còn được gọi là Storm Shadows).

Việc sản xuất hàng loạt loại bom này bắt đầu vào đầu tháng 8 năm nay. Loại đạn hàng không nói trên sử dụng cùng một bộ cánh gập để tăng tầm xa, vũ khí này được phát triển bởi công ty Ferra Aerospace của Australia và bắt đầu được Hải quân Mỹ đặt hàng.

Theo dữ liệu sơ bộ, bom GBU-75 được trang bị hệ thống dẫn đường quán tính - vệ tinh với khả năng hiệu chỉnh GPS, đảm bảo độ chính xác cao ngay cả ở tầm tác chiến cực xa.

Bom dẫn đường GBU-75 JDAM-LR đã được thử nghiệm vào tháng 4/2026, bắn trúng mục tiêu ở cự ly lên tới 370 km. Nhà sản xuất tuyên bố tầm bắn tối đa tiềm năng lên tới 555 km.

Những đặc tính này đạt được nhờ việc sử dụng động cơ phản lực turbo Kratos Spartan J85 nhỏ gọn, khiến cho một quả bom rơi tự do thông thường sau khi nâng cấp có tầm xa còn hơn nhiều loại tên lửa hành trình.

Việc sử dụng loại đạn dẫn đường này trong điều kiện chiến đấu thực tế sẽ giải thích được tầm bắn xa bất thường, khi đối tượng bị tấn công nằm xa tiền tuyến.

Sự hiện diện của các mảnh vỡ không điển hình đối với tên lửa hành trình Storm Shadow cũng như mã CAGE trên chúng - một mã nhận dạng duy nhất của nhà sản xuất, cho thấy khả năng có sự tham gia của vũ khí do Ferra Aerospace chế tạo.

Lực lượng vũ trang Ukraine cũng sở hữu những máy bay chiến đấu tiềm năng - không chỉ là F-16, mà còn cả MiG-29 và Su-27 thế hệ cũ của Liên Xô đủ khả năng mang loại bom nói trên.

Trước tình hình này, giới chức Nga đã đưa ra lời chỉ trích về việc "người Mỹ lại giả tạo nói về hòa bình, nhưng đồng thời cung cấp vũ khí cho các cuộc tấn công khủng bố nhằm vào mục tiêu dân thường".

Tuy nhiên cần nhấn mạnh, loại bom lượn tầm xa nói trên vẫn tồn tại một số điểm cần lưu ý, ví dụ như tầm xa tối đa 555 km chỉ đạt được khi chiến đấu cơ thả bom cùng bộ kit từ độ cao rất lớn.

Để đảm bảo an toàn một cách tương đối cho máy bay, việc phóng bom phải được thực hiện từ cự ly cách xa đáng kể so với tiền tuyến, để quân Nga không thể bắn trả bằng tên lửa phòng không hoặc tên lửa không đối không.

Điều này nghĩa là tầm bắn thực tế của bom JDAM LR, nếu tính từ tiền tuyến đến mục tiêu sẽ không lớn lắm, ước chừng vào khoảng 200 km mà thôi.

Bên cạnh đó, bom JDAM bị nhận xét dễ bị tổn thương trước hệ thống tác chiến điện tử, điều này ảnh hưởng tiêu cực đến độ chính xác.

Ngoài ra thời gian để bom JDAM LR bay tới mục tiêu càng lâu thì các hệ thống tác chiến điện tử của Nga càng có nhiều thời gian để tác động lên nó, làm mất độ chính xác và tránh phải lãng phí tên lửa đánh chặn đắt tiền.