Ukraine tái trang bị tên lửa không đối không R-60 cho tiêm kích MiG-29 nhằm chặn UAV Nga

Không quân Ukraine đang đưa dòng tên lửa không đối không R-60 được thiết kế từ những năm 1970 trở lại hoạt động trên các tiêm kích MiG-29. Động thái này nhằm bù đắp sự thiếu hụt các dòng tên lửa chủ lực trong nỗ lực đánh chặn thiết bị bay không người lái (UAV) và tên lửa hành trình của Nga.

Chiếc MiG-29 của Ukraine. Ảnh: Không quân Ukraine

Áp lực từ các mục tiêu bay tốc độ cao của Nga

Việc chuyển đổi sang các loại vũ khí cũ diễn ra trong bối cảnh các đợt tập kích của Nga ngày càng gia tăng với sự xuất hiện của các phương tiện bay có vận tốc lớn. Những mục tiêu này bao gồm các dòng UAV như Geran-3, Geran-4, Geran-5 cùng tên lửa hành trình Banderol.

Một số mẫu khí tài mới của Nga có khả năng đạt tốc độ lên tới 700 km/h. Vận tốc này khiến các hệ thống phòng không mặt đất thông thường hay UAV đánh chặn tầm chậm rất khó phản ứng kịp thời. Tỷ lệ đánh chặn UAV của Ukraine từng giảm xuống mức xấp xỉ 50% vào tháng 7, trước khi tăng trở lại khoảng 60% đến 70% trong thời gian gần đây. Tuy nhiên, hiệu suất này vẫn thấp hơn đáng kể so với mức khoảng 90% từng đạt được trước các mẫu UAV Geran-1 và Geran-2 có tốc độ chậm hơn.

Tình trạng khan hiếm tên lửa không đối không

Để bảo vệ không phận, quân đội Ukraine phải huy động máy bay chiến đấu gồm tiêm kích F-16 do phương Tây viện trợ và tiêm kích hạng nhẹ MiG-29 từ thời Liên Xô để truy lùng các mục tiêu đường không.

Theo thiết kế, MiG-29 có thể mang các loại tên lửa R-27, R-73 và R-60. Thông thường, tên lửa R-73 với độ linh hoạt cao là lựa chọn ưu tiên để tiêu diệt mục tiêu bay nhanh. Dù vậy, Ukraine đã phải điều chuyển một phần lớn kho đạn R-73 sang các nhiệm vụ khác:

Tích hợp vào các bệ phóng phòng không mặt đất nhằm thay thế nguồn đạn tên lửa Osa đã cạn kiệt.
Lắp đặt làm vũ khí phòng không trên các phương tiện mặt nước không người lái (USV).

Tình trạng thiếu hụt đạn dược khiến các đơn vị kỹ thuật phải lắp trở lại tên lửa R-60 cho MiG-29. Vào tháng 8, mảnh vỡ của tên lửa R-60 đã được ghi nhận trong vụ rơi máy bay tiêm kích MiG-29 của Ukraine. Video thực địa gần đây cũng ghi lại hình ảnh tiêm kích MiG-29 Ukraine sử dụng tên lửa R-60 ở độ cao rất thấp để bắn hạ một tên lửa Banderol của Nga.

Khó khăn đạn dược trên phi đội F-16

Không chỉ tiêm kích Liên Xô gặp thách thức, các máy bay chiến đấu F-16 của Ukraine cũng đối mặt với tình trạng thiếu hụt vũ khí trầm trọng. Tiêm kích F-16 chủ yếu sử dụng hai dòng tên lửa AIM-9 Sidewinder và AIM-120 AMRAAM để diệt mục tiêu đường không.

Nguồn cung cấp hai loại đạn này hiện bị giới hạn do phải san sẻ cho các hệ thống tên lửa phòng không mặt đất NASAMS. Do nguồn dự trữ đạn tên lửa bị thắt chặt, một số phi công F-16 thậm chí phải thực hiện nhiệm vụ tuần tra đánh chặn chỉ bằng pháo tự động tích hợp trên thân máy bay.