Bốn nước ASEAN tham gia sáng kiến dự trữ dầu mỏ khu vực
Philippines, Singapore, Indonesia và Malaysia đã nhất trí tham gia sáng kiến dự trữ dầu mỏ chung của khu vực nhằm giảm thiểu ảnh hưởng từ những gián đoạn nguồn cung toàn cầu.

Bộ trưởng Thương mại Philippines Cristina Roque. (Ảnh: AP)
Bộ trưởng Thương mại Philippines Cristina Roque ngày 17/11/2026 cho biết bốn quốc gia Đông Nam Á gồm Philippines, Singapore, Indonesia và Malaysia đã nhất trí tham gia sáng kiến dự trữ dầu mỏ khu vực. UAE, dù không phải thành viên ASEAN, cũng bày tỏ quan tâm đến việc tham gia cơ chế này.
Sáng kiến do Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. thúc đẩy trong năm Philippines đảm nhiệm cương vị Chủ tịch ASEAN 2026, nhằm giúp các quốc gia tham gia tiếp cận nguồn dầu được lưu trữ ngay trong khu vực, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nhập khẩu từ những thị trường xa.
Theo bà Roque, cơ chế này không chỉ giúp các nước tiếp cận nguồn dầu nhanh hơn khi cần thiết mà còn giảm chi phí vận chuyển, logistics và hỗ trợ chính phủ ứng phó kịp thời với tình trạng thiếu hụt hoặc gián đoạn nguồn cung.
Tuy nhiên, cơ chế dự trữ chung hiện vẫn trong giai đoạn nghiên cứu, chưa có thời điểm triển khai cụ thể. Viện Nghiên cứu Kinh tế ASEAN và Đông Á (ERIA), đơn vị thực hiện nghiên cứu về sáng kiến, sẽ trình bày kết quả và khuyến nghị lên Tổng thống Philippines cùng các nước thành viên ASEAN để xem xét.
Bà Roque cho biết Philippines hiện chưa thể tiếp cận ngay lượng dầu dự trữ tại Indonesia do các nước vẫn cần thảo luận và thống nhất phương án triển khai dựa trên nghiên cứu của ERIA.
Thúc đẩy hợp tác bảo đảm an ninh năng lượng khu vực
Sáng kiến được đưa ra trong bối cảnh các nền kinh tế Đông Nam Á tìm cách giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung dầu quốc tế, đặc biệt trước những bất ổn tại Trung Đông và rủi ro đối với các tuyến vận tải biển toàn cầu.
Theo ERIA, Philippines hiện nhập khẩu khoảng 99% nhu cầu dầu thô. Năm 2025, nước này nhập khẩu nhiên liệu khoáng và dầu nhờn trị giá 16,71 tỷ USD, theo Cơ quan Thống kê Philippines.
Ngày 14/11, ERIA và Hội đồng Doanh nghiệp Indonesia đã công bố các thư bày tỏ ý định hợp tác với những doanh nghiệp năng lượng nhằm nghiên cứu khả năng cung cấp dầu khẩn cấp cho Philippines thông qua các cơ sở lưu trữ hiện có tại Indonesia và Thái Lan.
Nghiên cứu của ERIA xem xét nhiều phương án dự trữ chung, bao gồm dự trữ quốc gia, kho dự trữ dùng chung và cơ chế cho phép một nước có quyền mua một lượng nhiên liệu nhất định đang được lưu trữ tại quốc gia khác.
Theo một báo cáo riêng của Nikkei, ASEAN có thể triển khai cơ chế dự trữ chung các sản phẩm dầu mỏ sớm nhất vào năm 2027, với các cơ sở lưu trữ dự kiến đặt tại Indonesia và Thái Lan.
Trong giai đoạn đầu, Philippines có thể được phép mua dầu diesel và xăng khi xảy ra tình huống khẩn cấp thông qua cơ chế ticketing. Theo đó, bên mua trả phí để có quyền tiếp cận một lượng nhiên liệu xác định đang được các đơn vị vận hành kho lưu trữ nắm giữ.
Philippines cũng đang nghiên cứu khả năng trở thành trung tâm lưu trữ dầu mỏ của khu vực, cho phép các quốc gia khác gửi và duy trì lượng dự trữ nhiên liệu tại các cơ sở trong nước.
Các nghiên cứu và chương trình thí điểm sẽ là cơ sở để xác định lượng dầu cần dự trữ, địa điểm lưu trữ, phương thức tiếp cận nguồn hàng cũng như cách thức phân chia chi phí giữa các nước tham gia.
Theo Bộ trưởng Cristina Roque, sáng kiến có thể bắt đầu với những quốc gia tự nguyện tham gia, thay vì yêu cầu toàn bộ thành viên ASEAN cùng triển khai ngay từ đầu.
Cơ chế dự trữ dầu chung hiện vẫn cần được các nước tiếp tục xem xét và thông qua trước khi có thể chính thức vận hành. Đây được kỳ vọng sẽ là bước tiến quan trọng trong nỗ lực tăng cường an ninh năng lượng ASEAN, nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng và hạn chế tác động từ những cú sốc năng lượng toàn cầu đối với doanh nghiệp và người tiêu dùng.



