'Bong bóng' pin mặt trời Trung Quốc xì hơi, 5 ông lớn lỗ nặng trong 2 năm
TRUNG QUỐC - Chỉ trong thời gian ngắn, ngành công nghiệp pin mặt trời Trung Quốc từ đỉnh cao đã lao dốc nhanh, đẩy hàng loạt 'ông lớn' vào cảnh thua lỗ. Hàng loạt dự án bị bỏ hoang, dự án chậm tiến độ. Điều gì đang thực sự xảy ra?
Từ vị thế thống trị toàn cầu với tham vọng "thâu tóm" năng lượng xanh, giờ đây, các tập đoàn năng lượng mặt trời Trung Quốc đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng chưa từng có. Sự bùng nổ quá mức đã biến "giấc mơ năng lượng" thành một "cơn ác mộng" tài chính.
Năm 2025, ngành năng lượng mặt trời Trung Quốc vẫn ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng với công suất lắp đặt mới đạt 290 GW.
Tuy nhiên, bức tranh tổng thể đã xuất hiện dấu hiệu suy giảm mạnh. Chỉ trong quý I/2026, công suất lắp đặt mới đã giảm tới 31% so với cùng kỳ năm trước.
Hậu quả tất yếu là những báo cáo tài chính đỏ rực của các “ông lớn”. 5 tập đoàn hàng đầu quốc gia tỷ dân gồm Thông Uy (Tongwei), Long Cơ (Longi), Tỉnh Khoa (Jinko), Tỉnh Úc (JA Solar) và Thiên Hợp (Trina Solar) đều báo lỗ trong quý đầu năm.
Một góc tấm pin năng lượng mặt trời tại khu vực Tân Cương (Trung Quốc). Ảnh: The Guardian
Cụ thể, trong quý I/2026, Thông Uy lỗ 24,44 tỷ NDT (khoảng 3,4 tỷ USD), Long Cơ lỗ 19,20 tỷ NDT, Tỉnh Khoa lỗ 13,50 tỷ NDT.
Đây là lời cảnh báo cho thấy sức khỏe của các tập đoàn năng lượng lớn đang suy kiệt nhanh chóng. Sự thống trị toàn cầu của Trung Quốc trong lĩnh vực này đang bị lung lay bởi chính "cơn sốt" đầu tư ồ ạt trước đó.
Khi cơn sốt đầu tư trở thành ‘cơn ác mộng’
Nguyên nhân sâu xa của cuộc khủng hoảng này không đến từ yếu tố thị trường bên ngoài, mà từ chính sự lệch pha cung - cầu nghiêm trọng bên trong. Các số liệu thống kê cho thấy một bức tranh toàn cảnh đầy bất ổn.
Tính đến đầu năm 2026, công suất sản xuất silic - nguyên liệu chính để chế tạo tấm quang điện, đã lên tới 3,5 triệu tấn/năm, trong khi nhu cầu toàn cầu chỉ ở mức 1,2 triệu tấn.
Điều này cho thấy tình trạng dư cung đã xuất hiện ngay từ khâu nguyên liệu. Ở khâu hạ nguồn, tình hình còn nghiêm trọng hơn: tổng công suất sản xuất tấm pin đã vượt mốc 1.000 GW, cao gấp đôi nhu cầu thực tế của thế giới (chỉ khoảng 550-600 GW).
Hệ quả tất yếu là một cuộc chiến giá cả khốc liệt chưa từng có. Giá tấm pin TOPCon dành cho các dự án tập trung hiện chỉ dao động quanh mức 0,68-0,75 NDT/W (chưa đến 2.700 đồng/W), một mức giá được các chuyên gia đánh giá là nằm dưới cả chi phí sản xuất.
Không còn cách nào khác, các doanh nghiệp đang phải chấp nhận "cắt lỗ" để bán hàng, cố duy trì thị phần và dòng tiền.
Hậu quả là chỉ tính riêng 5 "ông lớn" gồm Thông Uy, Long Cơ, Tỉnh Khoa, Tỉnh Úc và Thiên Hợp đã ghi nhận lỗ lũy kế hơn 340 tỷ NDT (tương đương khoảng 47 tỷ USD) chỉ trong giai đoạn 2024-2025.
Tương lai nào cho ngành?
Trước tình hình "sức khỏe" các doanh nghiệp suy giảm và thị trường mất ổn định, chính phủ Trung Quốc buộc phải vào cuộc quyết liệt.
Trung Quốc thúc đẩy mạnh mẽ các dự án năng lượng tái tạo quy mô lớn tại vùng sa mạc, tuy nhiên, làn sóng cắt lỗ và lũy kế thua lỗ hơn 340 tỷ NDT của 5 ông lớn ngành pin mặt trời đang đặt ra bài toán khó cho chiến lược "xanh" của Bắc Kinh. Ảnh: Bloomberg
Các cơ quan quản lý như Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin (MIIT), Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia (NDRC) đã liên tiếp tổ chức các cuộc họp với doanh nghiệp.
Mục tiêu chính là "chống cạnh tranh nội bộ" (anti-involution). Các giải pháp được đưa ra bao gồm kiểm soát công suất, nâng cao tiêu chuẩn năng lượng và thúc đẩy sáp nhập các doanh nghiệp yếu kém.
Mục đích cuối cùng là để ngành công nghiệp này phát triển lành mạnh hơn thay vì chạy theo quy mô bằng mọi giá.
Các chuyên gia nhận định, mặc dù bong bóng của ngành năng lượng mặt trời đang "xì hơi" có kiểm soát, đây không hẳn là một “thảm họa” mà là một cuộc "thanh lọc" cần thiết.
Thị trường đang loại bỏ những nhà máy sản xuất kém hiệu quả và những "tay chơi" yếu thế. Về lâu dài, điều này có thể giúp cho ngành công nghiệp năng lượng xanh của Trung Quốc khỏe mạnh và bền vững hơn.
Tuy nhiên, trong ngắn hạn, làn sóng hủy bỏ các dự án cũ, "vỡ mộng" đầu tư của các tập đoàn lớn chắc chắn sẽ còn tiếp diễn.
Theo Tân Hoa Xã, Nhật báo Kinh doanh Trung Quốc
Tin nóng
Tỷ phú Elon Musk gây chấn động thế giới với thương vụ IPO thế kỷ hơn 2.000 tỷ USD của SpaceX và việc trở thành người đầu tiên sở hữu khối tài sản vượt 1.000 tỷ USD.
Bộ Chính trị đặt mục tiêu đến năm 2045 khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài chiếm khoảng 25% tổng vốn đầu tư toàn xã hội, đóng góp khoảng 30% GDP của đất nước, đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao.
Thị trường chứng khoán Mỹ khép lại tuần giao dịch với mức tăng ấn tượng khi cả ba chỉ số chủ chốt đều tăng khoảng 7%, được hỗ trợ bởi triển vọng đạt thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran cùng sự hứng khởi của giới đầu tư trước màn chào sàn bùng nổ của SpaceX.
Sau 20 năm hoạt động tại Việt Nam, tập đoàn Intel đã đầu tư hơn 4,1 tỷ USD vào nước ta. Tính đến nay, Nhà máy Intel Việt Nam (IPV) đã xuất xưởng hơn 4 tỷ đơn vị sản phẩm và đóng góp kim ngạch xuất khẩu hơn 110 tỷ USD.
Ngày 13/6, tại Hải Phòng, Công ty Đóng tàu Bạch Đằng phối hợp chủ tàu Mercury Line, Năng lượng An Phát tổ chức đặt ky (tổng đoạn chuẩn) đóng mới tàu dầu/hóa chất dung tích 14.000 m³, ký hiệu thiết kế M75-02. Đây là tàu thứ 2 trong series 3 tàu dầu/hóa chất do Công ty Đóng tàu Bạch Đằng đóng mới cho Mercury Line.
Trong một bản ghi nội bộ, Giám đốc điều hành (CEO) Meta Mark Zuckerberg thừa nhận công ty đã mắc sai lầm trong quá trình chuyển đổi lực lượng lao động theo hướng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Tin mới
Chiều 13/6, Ban Quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng tổ chức hội thảo Khu thương mại tự do (FTZ) và kết nối đầu tư, trao quyết định về chấp thuận chủ trương đầu tư vào các khu chức năng.
Giá gạo xuất khẩu của Ấn Độ giảm trong tuần này do nhu cầu yếu và đồng rupee mất giá, trong khi Bangladesh đề xuất cắt giảm thuế khấu trừ đối với mặt hàng gạo.
Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến đối với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, trong đó đề xuất nhiều quy định mới nhằm giảm gánh nặng chi phí và tăng cường bảo vệ quyền lợi của người lao động tham gia thị trường lao động ngoài nước.
Chiều 13-6, tại TP Đồng Nai, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã chủ trì buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai về thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và mục tiêu tăng trưởng 'hai con số'; giải ngân vốn đầu tư công; vận hành chính quyền địa phương hai cấp; việc thực hiện Nghị quyết 57; cũng như tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của địa phương.
Từ những ý tưởng khởi nghiệp công nghệ đến các mô hình sản xuất, kinh doanh trên nền tảng số, thanh niên Nghệ An đang khẳng định vai trò tiên phong trong đổi mới sáng tạo, góp phần tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Phú Thọ đang bước vào giai đoạn phát triển mới với không gian kinh tế rộng lớn hơn, nguồn lực đa dạng hơn và yêu cầu ngày càng cao về chất lượng tăng trưởng. Trong bối cảnh đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh được xác định là những động lực quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo dư địa phát triển và giải quyết những vấn đề thực tiễn từ cơ sở. Điều đáng ghi nhận là phong trào thi đua trong lĩnh vực này không còn dừng ở những chương trình phát động mà đang từng bước đi vào đời sống sản xuất, kinh doanh, tạo ra những chuyển biến rõ nét trên nhiều lĩnh vực.
Ủng hộ giảm giờ làm để có thêm thời gian nghỉ ngơi, chăm sóc gia đình và kéo dài tuổi nghề, nhiều công nhân ngành xây dựng vẫn không khỏi trăn trở trước nguy cơ thu nhập bị ảnh hưởng nếu doanh nghiệp phải gánh thêm chi phí lao động.