Bức tranh lợi nhuận doanh nghiệp sáng lên trong quý đầu năm

Lợi nhuận doanh nghiệp duy trì đà tăng

Quý I/2026 khép lại trong bối cảnh các doanh nghiệp niêm yết đồng loạt bước vào mùa đại hội đồng cổ đông thường niên, qua đó công bố kết quả kinh doanh năm 2025, cập nhật diễn biến hoạt động trong quý đầu năm và trình bày kế hoạch sản xuất kinh doanh cho cả năm 2026. Diễn biến này diễn ra song song với xu hướng ổn định và duy trì đà tăng trưởng của nền kinh tế, tạo nền tảng để bức tranh lợi nhuận của khối doanh nghiệp niêm yết ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực ngay từ những tháng đầu năm.

Theo đánh giá của các chuyên gia, kết quả kinh doanh quý I/2026 được kỳ vọng xuất hiện nhiều điểm sáng, dù môi trường vĩ mô toàn cầu vẫn tiềm ẩn không ít yếu tố bất định. Mặt bằng lợi nhuận bình quân của doanh nghiệp trong quý đầu năm được dự báo có thể duy trì mức tăng trưởng hai con số, phản ánh sự cải thiện nhất định trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, xu hướng tăng trưởng này không diễn ra đồng đều giữa các nhóm ngành, khi dòng tiền và mức độ quan tâm của nhà đầu tư tiếp tục tập trung vào một số lĩnh vực chủ chốt như ngân hàng, doanh nghiệp quốc doanh và nhóm năng lượng, đặc biệt là ngành khí.

Ở góc độ tổng thể, dù chịu tác động từ các yếu tố bên ngoài như căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông hay những gián đoạn trong chuỗi thương mại toàn cầu, nền tảng trong nước vẫn đang được hỗ trợ bởi các chính sách điều hành kinh tế vĩ mô theo hướng ổn định và thúc đẩy tăng trưởng. Điều này góp phần duy trì triển vọng tích cực cho kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp niêm yết trong năm 2026.

Theo các dự báo hiện nay, tăng trưởng lợi nhuận toàn thị trường trong năm nay có thể dao động trong khoảng 18 - 20%, được xem là mức tương đối cao so với mặt bằng các năm trước. Dù vậy, trong bối cảnh Việt Nam là nền kinh tế có độ mở lớn, các rủi ro từ bên ngoài vẫn có khả năng lan tỏa và tạo áp lực nhất định, đặt ra yêu cầu đối với doanh nghiệp trong việc chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó và nâng cao năng lực quản trị rủi ro.

Cụ thể hơn, theo bà Đỗ Minh Trang - Giám đốc Trung tâm Phân tích của Chứng khoán ACB (ACBS), dù thời điểm hiện tại mới kết thúc quý I và các doanh nghiệp vẫn còn thời gian công bố báo cáo tài chính theo quy định, nhiều thông tin quan trọng về hoạt động kinh doanh đã dần được phản ánh ra thị trường. Trên cơ sở đó, bức tranh lợi nhuận quý I/2026 được nhìn nhận vẫn duy trì xu hướng tương đối tích cực, với mức tăng trưởng toàn thị trường ước đạt xấp xỉ 20% so với cùng kỳ năm trước. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ nhóm ngân hàng, bán lẻ cùng một số lĩnh vực khác, tạo nên sự lan tỏa nhất định giữa các ngành, dù mức độ đóng góp vẫn có sự khác biệt.

Bước sang tháng 4, thị trường bước vào giai đoạn cao điểm công bố báo cáo tài chính đã kiểm toán năm 2025, đồng thời các doanh nghiệp cũng công bố tài liệu phục vụ đại hội đồng cổ đông. Một điểm đáng chú ý là phần lớn doanh nghiệp đang xây dựng kế hoạch kinh doanh năm 2026 theo hướng tăng trưởng. Trong đó, nhóm ngân hàng đặt mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận phổ biến trong khoảng 15 - 35%, trong khi nhiều doanh nghiệp thuộc lĩnh vực sản xuất, xây dựng cũng đưa ra kế hoạch tăng trưởng quanh mức 30%. Những con số này phần nào phản ánh kỳ vọng tích cực của doanh nghiệp đối với triển vọng hoạt động trong năm nay.

Phân hóa lợi nhuận, ngân hàng dẫn dắt

Xét theo từng nhóm ngành, bà Trang cho biết, ngân hàng tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt trong bức tranh lợi nhuận chung của thị trường khi đóng góp hơn 50% tổng lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết. Dù chưa có số liệu chính thức cho quý I, ACBS ước tính tăng trưởng tín dụng toàn ngành có thể đạt khoảng 3%. Trong bối cảnh lãi suất huy động có xu hướng tăng nhưng lãi suất cho vay tăng với tốc độ cao hơn, biên lãi ròng được kỳ vọng cải thiện, qua đó hỗ trợ lợi nhuận của phần lớn ngân hàng duy trì đà tăng trưởng.

Bên cạnh đó, ngành chứng khoán được đánh giá là điểm sáng nổi bật trong quý đầu năm nhờ hưởng lợi từ sự gia tăng thanh khoản thị trường và hoạt động cho vay ký quỹ. Theo chuyên gia từ ACBS, thanh khoản thị trường tăng khoảng 20% so với quý trước và tăng khoảng 40% so với cùng kỳ năm trước, trong khi dư nợ cho vay ký quỹ tiếp tục mở rộng. Trong bối cảnh này, các công ty chứng khoán không phụ thuộc lớn vào hoạt động tự doanh được dự báo ghi nhận kết quả kinh doanh khả quan, với mức tăng trưởng bình quân khoảng 30 - 50%.

Ngoài các nhóm ngành trên, bà Trang cho biết, một số lĩnh vực khác cũng được kỳ vọng duy trì đà tăng trưởng tích cực. Ngành bán lẻ được dự báo có thể ghi nhận mức tăng trưởng trên 30% trong quý I, trong khi các ngành sản xuất, vật liệu xây dựng và những lĩnh vực liên quan đến đầu tư công được kỳ vọng tăng trưởng trên 20%, nhờ tiến độ giải ngân đầu tư công tiếp tục được thúc đẩy.

Đối với ngành dầu khí, triển vọng lợi nhuận có sự phân hóa giữa các phân khúc trong chuỗi giá trị. Nhóm thượng nguồn, bao gồm các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây lắp, khoan và dịch vụ hạ tầng dầu khí, được đánh giá duy trì ổn định, trong khi nhóm hạ nguồn như lọc hóa dầu, thương mại và bán lẻ xăng dầu có khả năng ghi nhận kết quả tích cực hơn. Bên cạnh đó, một số ngành liên quan như phân bón cũng có thể được hưởng lợi từ xu hướng tăng của giá sản phẩm trên thị trường.

Tổng thể, dù thị trường và môi trường kinh doanh vẫn chịu tác động từ nhiều yếu tố bên ngoài, các chỉ số về lợi nhuận và kế hoạch kinh doanh cho thấy bức tranh chung của doanh nghiệp niêm yết trong năm 2026 tiếp tục duy trì sắc thái tích cực, với sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm ngành nhưng vẫn được nâng đỡ bởi nền tảng tăng trưởng trong nước.