Xây dựng cấp ủy vững mạnh - yếu tố then chốt

Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tổ chức Chương trình thời sự với nội dung chính có chủ đề “Đảng bộ số - cấp ủy vững mạnh - đảng viên gương mẫu”. Ảnh Viết Thành

Vai trò của cấp ủy và sự phát triển ở mỗi địa phương

Cứ đến mùa nước lũ, xã đảo Minh Châu bị chia cắt. Con đập tràn bắc qua bãi cạn ngày thường, nay biến thành dòng nước xiết, cuộn chảy không ngừng. Việc đi lại của người dân vì thế phải trông cậy vào những chuyến phà tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhất là trong những ngày mưa lũ kéo dài.

Sau nhiều năm chờ đợi, kiến nghị, mong mỏi ấy nay đã dần trở thành hiện thực. Ngôi trường trong mơ của người dân Minh Châu đã chính thức được triển khai, dự kiến đưa vào hoạt động từ tháng 9 tới, chào đón năm học 2026–2027. Khi đó, hàng trăm học sinh lớp 9 của xã đảo sẽ không còn phải lênh đênh qua sông mỗi ngày để tiếp tục con đường học tập của mình.

Làm cầu, xây trường… đó không chỉ là những công trình dân sinh, mà còn là những việc lớn, việc khó, đòi hỏi quyết tâm cao và cách làm đúng.

Thực tiễn tại Minh Châu cho thấy, những “bài toán khó” ấy chỉ có thể được tháo gỡ khi vai trò lãnh đạo của cấp ủy Đảng được đặt ở vị trí trung tâm. Khi cấp ủy, chính quyền xã Minh Châu trực tiếp vào cuộc, dám nhìn thẳng vào tồn tại, không né tránh những vấn đề kéo dài, phức tạp, thì những “điểm nghẽn” trong phát triển từng bước được khơi thông, hóa giải.

Trong quá trình vận hành chính quyền địa phương hai cấp, vai trò của cấp ủy, chính quyền cơ sở ngày càng quan trọng. Hà Nội đã sắp xếp 526 phường, xã, thị trấn còn 126 xã, phường. Mỗi xã, phường sau sắp xếp đơn vị hành chính không chỉ mở rộng về quy mô, mà còn gánh vác khối lượng công việc lớn hơn, với yêu cầu ngày càng cao hơn. Xã, phường chính là nơi trực tiếp đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước vào cuộc sống, đồng thời phải phát huy mạnh mẽ tinh thần chủ động, tự quyết, tự chịu trách nhiệm trong quản trị và phát triển.

Theo GS.TS Phùng Hữu Phú - nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương, đơn vị hành chính xã, phường sau sắp xếp đặt ra một yêu cầu mang tính quyết định là xây dựng các đảng bộ xã, phường trong sạch, vững mạnh, trong đó đội ngũ cấp ủy đóng vai trò trung tâm, tạo nền tảng và xung lực mới cho Thủ đô phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn tới.

Thực tiễn phát triển của Thủ đô khẳng định, cấp ủy giữ vai trò hạt nhân lãnh đạo toàn diện trong thực hiện các nhiệm vụ chính trị ở mỗi địa phương. Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cấp ủy và người đứng đầu không chỉ là trung tâm đoàn kết, mà còn là “đầu tàu” định hướng, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị ở địa phương.

Trao đổi tại Chương trình thời sự với nội dung chính có chủ đề “Đảng bộ số - cấp ủy vững mạnh - đảng viên gương mẫu” do Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện tối 7-4, PGS.TS Phạm Minh Anh, Hiệu trưởng Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong cho rằng, xây dựng cấp ủy vững mạnh không chỉ là yêu cầu về tổ chức, mà còn là điều kiện tiên quyết để nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của toàn hệ thống chính trị. Việc siết chặt kỷ luật, kỷ cương, xác định rõ trách nhiệm trong từng nhiệm vụ đang tạo ra những chuyển biến rõ nét trong tổ chức thực hiện.

Đảng viên thôn Thuận Quang, xã Gia Lâm chia sẻ kinh nghiệm sử dụng các phần mềm chuyển đổi số trong Đảng. Ảnh: PV

“Thực tế cho thấy, tại nhiều địa phương của Hà Nội, việc siết chặt kỷ luật, phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm đã tạo chuyển biến rõ rệt: Tiến độ xử lý hồ sơ nhanh hơn, tình trạng né tránh, đùn đẩy từng bước được khắc phục”, PGS.TS Phạm Minh Anh nhấn mạnh.

Trong khi đó, PGS.TS Vũ Văn Phúc, nguyên Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản cho rằng, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức thành phố Hà Nội đang chuyển động rất mạnh, thực hiện nhiệm vụ theo tinh thần “6 dám” nhưng bên cạnh đó, vẫn còn một bộ phận cán bộ có biểu hiện sợ trách nhiệm, đùn đẩy trách nhiệm, không dám làm.

Theo PGS.TS Vũ Văn Phúc, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này nhưng tập trung vào hai nguyên nhân chính.

Thứ nhất là từ phía các cơ quan tổ chức mà cán bộ, công chức đang làm việc, đang công tác, chưa có sự phân công, phân nhiệm một cách rõ ràng; chưa thực hiện nguyên tắc mỗi việc phân cho một người chịu trách nhiệm đến cùng và trong cơ quan tổ chức cũng chưa thực hiện nghiêm nguyên tắc “6 rõ”.

Thứ hai, còn một số cán bộ công chức là chưa thực sự giữ kỷ cương, nêu gương và tinh thần trách nhiệm.

PGS.TS Vũ Văn Phúc đề xuất, thành phố tiếp tục có thêm những quy định, quy chế thúc đẩy tinh thần trách nhiệm, siết kỷ luật, kỷ cương làm việc đối với đội ngũ cán bộ, công chức. "Mỗi người có một vị trí việc làm gắn với KPI cụ thể và phải thực hiện đúng chức năng nhiệm vụ được giao”, PGS.TS Vũ Văn Phúc nói.

Công tác đào tạo cán bộ phải được đặt lên hàng đầu

Trao đổi về việc đổi mới công tác đào tạo, kiểm tra, giám sát để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, PGS. TS Phạm Minh Anh cho rằng, đây là một chủ đề đang được quan tâm. Chúng ta không có cách nào khác là nâng cao năng lực cán bộ để thích ứng với tình hình mới, đặc biệt là trong đổi mới sáng tạo, công tác đào tạo cán bộ được đặt lên hàng đầu. Việc này rất phù hợp với chủ trương của Trung ương và Thành ủy Hà Nội.

Buổi sinh hoạt chuyên đề về chuyển đổi số trong Đảng của Chi bộ 4 (Đảng bộ phường Tây Hồ). Ảnh: Quang Thái

Theo PGS. TS Phạm Minh Anh, trong bối cảnh mới cần hướng đến một số nhiệm vụ sau: Thứ nhất, đổi mới việc đào tạo là gắn với thực tiễn, trong đó, thực tiễn mới của Thủ đô cần được đưa vào các bài giảng. Ở trong môi trường đó, học viên thao tác trên chính mô hình thực tiễn là công việc thực tế của mình. Thứ hai, là đào tạo kỹ năng số.

"Chủ đề hôm nay rất hay, đó là xây dựng Đảng bộ số. Bên cạnh tiêu chí là kỷ cương, nêu gương, trách nhiệm, tôi thấy rằng, một trong những đặc thù của Đảng bộ số chính là tính minh bạch và tốc độ. Nội dung này cần được đưa vào chương trình học tập", PGS.TS Phạm Minh Anh nhận định.

Thứ ba, phải chú ý đến việc kiểm tra, giám sát dựa trên dữ liệu. Câu chuyện về dữ liệu và xử lý trên thời gian thực là bắt buộc, không có lựa chọn nào khác. Đây chính là "hồn cốt" của câu chuyện chuyển đổi số và làm việc trong môi trường số.

"Chúng ta cần ứng dụng công nghệ số để theo dõi tiến độ công việc theo đúng thời gian thực. Giám sát ở đây không chỉ là hậu kiểm, mà là giám sát theo thời gian thực để chúng ta có những điều chỉnh kịp thời", PGS.TS Phạm Minh Anh nêu quan điểm. Cuối cùng, đưa tiêu chí sự hài lòng của nhân dân thành một trong những “chỉ số cứng” để xếp loại cán bộ hằng năm.

Chia sẻ về cơ chế để kiểm soát quyền lực và nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, PGS.TS Vũ Văn Phúc cho rằng, quy chế, quy định là công cụ rất quan trọng trong kiểm soát quyền lực, nhưng yếu tố quyết định vẫn là con người. Vì thế, chúng ta cần làm thế nào để việc giám sát, kiểm soát quyền lực trở thành nét văn hóa tự thân của mỗi cán bộ, đảng viên - đó mới là điều cốt lõi.

Theo PGS.TS Vũ Văn Phúc, để làm được điều đó chúng ta cần tập trung vào một số giải pháp trọng tâm. Thứ nhất, xây dựng nền công vụ chuyên nghiệp. Trong đó, thành phố tiếp tục ban hành hệ thống quy định, quy chế rõ ràng về chức năng, nhiệm vụ của từng vị trí việc làm, đồng thời gắn với trách nhiệm giải trình cụ thể.

Thứ hai, gắn quyền lực với trách nhiệm cá nhân. Cụ thể, quyền lực càng cao thì trách nhiệm càng lớn, không thể tồn tại tình trạng “quyền nhiều, trách nhiệm ít”.

Thứ ba, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền nhưng phải đi đôi với kiểm tra, giám sát chặt chẽ, bảo đảm quyền lực được thực thi đúng quy định.

Thứ tư, siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính. Trong đó, việc phát huy năng lực, tính chủ động, sáng tạo của cán bộ phải đặt trong khuôn khổ kỷ luật nghiêm minh, không đồng nghĩa với sự tùy tiện hay “tự do tuyệt đối”.

Thứ năm, thực hiện đồng bộ cơ chế khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, trên cơ sở tuân thủ nghiêm các nguyên tắc, quy định.

“Khi rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, mỗi cá nhân mới thực sự chịu trách nhiệm với công việc được giao, khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy, qua đó góp phần kiểm soát hiệu quả quyền lực trong thực thi công vụ", PGS.TS Vũ Văn Phúc nhấn mạnh.