“Bừng sáng” những ngôi trường vùng cao

Nghị quyết số 71: Nhìn từ những chuyển động thực tiễn (Bài 1)

Học sinh tại điểm trường Nà Ón, Trường TH&THCS Trung Lý, xã Trung Lý.

Công nghệ mở lối lớp học giữa đại ngàn

Một năm sau khi Nghị quyết số 71 được ban hành, tỉnh Thanh Hóa đã triển khai hiệu quả Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đẩy mạnh chuyển đổi số, giáo dục STEM/STEAM ứng dụng AI trong giảng dạy, ưu tiên đầu tư xây dựng kiên cố hóa, hiện đại hóa trường, lớp học, bảo đảm đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị đạt chuẩn... Tại khu vực miền núi, từ nhiều chương trình, dự án hỗ trợ của Trung ương, của tỉnh, nhiều trường học vùng cao được đầu tư ti vi, máy tính, internet... nhờ đó các lớp học giữa núi rừng từng bước tiến gần hơn vào không gian số.

Tại các điểm trường lẻ vùng cao xa xôi, nếu trước đây công nghệ số còn khá lạ lẫm thì nay đã trở thành người bạn đồng hành cùng học sinh. Điểm trường Pù Ngùa, Trường Phổ thông dân tộc (PTDT) bán trú TH&THCS Pù Nhi (xã Pù Nhi) hiện có 132 học sinh, 100% là dân tộc Mông. Để nâng cao chất lượng dạy và học, nhà trường đã từng bước đưa công nghệ vào phục vụ công tác dạy và học thông qua việc sử dụng hệ thống ti vi màn hình lớn có kết nối internet ở tất cả các phòng học. Bên cạnh việc sử dụng các phần mềm trong quá trình giảng dạy, một số giáo viên đã chủ động tìm hiểu, nghiên cứu và thử nghiệm các công cụ AI để hỗ trợ soạn giáo án, thiết kế bài giảng trực quan, sinh động.

Từ khi ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý, giảng dạy, những tiết học của thầy và trò tại Trường PTDT nội trú THCS Thường Xuân (xã Thường Xuân) trở nên sôi nổi nhiều hơn so với trước đây. Nhà trường hiện có hai đường truyền tốc độ cao của VNPT, phủ sóng wifi toàn bộ các phòng học, mỗi phòng đều có ti vi, sẵn sàng cho lớp học thông minh, góp phần giúp thầy cô sáng tạo hơn, học sinh hứng thú hơn trong từng môn học. Cô Cầm Thị Hoàn, hiệu trưởng nhà trường cho biết, hiện nay toàn bộ hồ sơ giáo viên, học sinh, điểm số và kết quả học tập đều được số hóa trên hệ thống cơ sở dữ liệu của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Điều này giúp đổi mới quản trị, giảm tải thủ tục hành chính...

Đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất trường, lớp

Thực hiện nhiệm vụ, giải pháp đặt ra tại Nghị quyết số 71 có nội dung yêu cầu tập trung nguồn lực đầu tư xây dựng kiên cố hóa, hiện đại hóa trường, lớp học; bảo đảm đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị đạt chuẩn..., đến nay tỷ lệ phòng học được kiên cố hóa trên địa bàn tỉnh ước đạt 92,5%. Hết năm 2025, toàn tỉnh có 1.719/1.979 trường đạt chuẩn quốc gia (đạt 86,9%), dự kiến hết năm 2026, tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia đạt 87,2%. Đối với trang thiết bị dạy học, Sở Giáo dục và Đào tạo đang phối hợp Sở Tài chính trình UBND tỉnh phê duyệt kế hoạch mua sắm, bổ sung thiết bị dạy học tối thiểu phục vụ Chương trình giáo dục phổ thông 2018, giai đoạn 2026-2030, tổng kinh phí dự kiến 436 tỷ đồng. Bên cạnh đó, ngoài việc triển khai đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp cho 16 xã biên giới, tỉnh Thanh Hóa cũng đã rà soát, xác định nhu cầu đầu tư, cải tạo, nâng cấp, xây mới các hạng mục công trình trường học tại các xã miền núi theo Kết luận số 91-KL/TU ngày 05/12/2025 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy.

Sau khi đi vào hoạt động, Trường nội trú liên cấp TH&THCS Yên Khương (xã Yên Khương) đáp ứng nhu cầu học tập của hơn 800 học sinh.

Những ngày này, tại các xã biên giới, nhiều ngôi trường nội trú liên cấp đã được hoàn thiện, không chỉ tạo điểm nhấn kiến trúc giữa núi rừng mà còn mang theo kỳ vọng về một môi trường học tập tốt hơn cho trẻ em. Thầy giáo Hoàng Khắc Hạnh, Hiệu trưởng Trường nội trú liên cấp TH&THCS Yên Khương (xã Yên Khương) cho biết: “Công trình hoàn thành đáp ứng nhu cầu học tập, ăn ở, rèn luyện của hơn 800 học sinh trên địa bàn. Đây là niềm vui vô cùng to lớn đối với giáo viên và học sinh. Có trường mới, điều kiện dạy và học tốt hơn, các em sẽ không còn phải học trong phòng tạm, xuống cấp”.

Sau khi sắp xếp mạng lưới trường, lớp học, xã Cẩm Thạch hiện có 5 trường. Cùng với nâng cao chất lượng dạy và học, việc đầu tư cơ sở vật chất theo hướng chuẩn hóa, từng bước hiện đại hóa được cấp ủy, chính quyền quan tâm. Trong năm học vừa qua, xã đã được đầu tư xây dựng, cải tạo cơ sở vật chất, trang thiết bị cho các cơ sở giáo dục... với tổng mức đầu tư 65,9 tỷ đồng. Cùng với đó, chuyển đổi số từng bước đi vào quản lý và dạy học, 100% lớp học có kết nối internet, 100% cơ sở giáo dục cập nhật dữ liệu trên hệ thống cơ sở dữ liệu ngành.

Còn tại xã Thạch Quảng, nhiều dự án xây dựng công trình, lắp đặt trang thiết bị dạy học, bổ sung các hạng mục thiết yếu cũng đang được gấp rút hoàn thiện. Đáng kể như: cải tạo Trường THCS Thạch Quảng (trên 14,8 tỷ đồng); xây dựng, lắp đặt thiết bị cho các trường mầm non, tiểu học, THCS Thạch Quảng (1,3 tỷ đồng)... Theo bà Nguyễn Thị Loan, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội, UBND xã, với việc cơ sở vật chất được đầu tư đồng bộ sẽ tạo thuận lợi rất lớn cho việc tổ chức dạy học. Giáo viên cũng giảm bớt áp lực công việc, nâng cao chất lượng chăm sóc - giáo dục trẻ và dễ dàng đổi mới phương pháp giảng dạy.

“Trong bối cảnh mạng lưới trường lớp được sắp xếp theo mô hình mới, những ngôi trường khang trang, hiện đại đã và đang được đầu tư xây dựng thời gian qua không chỉ là những công trình bằng bê tông, sắt thép. Đó còn là sự cụ thể hóa của một chủ trương lớn, là niềm tin của Nhân dân nhằm hướng đến nền giáo dục hiện đại, góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận giáo dục giữa các vùng, miền”, ông Nguyễn Văn Dĩnh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Thanh Hóa, nhấn mạnh.