Bước chuyển mình từ những lớp học số

Học sinh tham gia tương tác bài học trên bảng.

Cách làm khoa học, phù hợp thực tiễn đã giúp đổi mới phương pháp dạy học, góp phần hình thành năng lực số, năng lực công nghệ cho học sinh trong bối cảnh giáo dục hiện đại.

Đổi mới phương pháp dạy học từ AI

Khi việc ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục trở thành xu thế tất yếu, ngành Giáo dục từng bước xây dựng nền tảng cho mô hình trường học thông minh, hướng tới đổi mới phương pháp dạy học, phát triển năng lực số cho học sinh.

Thời gian qua, Trường Tiểu học Nguyễn Bá Ngọc (phường Đông Hà) chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin và AI trong giảng dạy, góp phần tạo môi trường học tập sinh động, trực quan.

Cô Dương Hoài Phương - dạy môn Tiếng Anh - một trong những giáo viên tích cực ứng dụng AI. Theo đó, bài dạy được cô thiết kế theo hướng tích hợp nội dung khoa học với ngoại ngữ, đồng thời khai thác hiệu quả các công cụ công nghệ và AI hỗ trợ giảng dạy. Nhờ vậy, học sinh vừa tiếp cận kiến thức khoa học vừa rèn luyện khả năng sử dụng tiếng Anh trong học tập.

Đặc biệt, việc ứng dụng AI giúp bài giảng trở nên trực quan, sinh động hơn thông qua hình ảnh minh họa, trò chơi học tập và các công cụ hỗ trợ tương tác. Hơn nữa, bài học đảm bảo tính khoa học, chính xác, gắn với thực tiễn và tạo điều kiện để học sinh chủ động tham gia vào quá trình học tập. Các em được khuyến khích giao tiếp bằng tiếng Anh, thảo luận và trình bày ý tưởng, từ đó phát huy sự sáng tạo và tự tin trong môi trường học tập song ngữ.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Tình - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nguyễn Bá Ngọc, AI đang trở thành công cụ hỗ trợ hiệu quả cho giáo viên trong quá trình thiết kế bài giảng và tổ chức hoạt động học tập.

“Việc ứng dụng AI giúp giáo viên thiết kế bài giảng nhanh hơn, tạo các trò chơi học tập sinh động, theo dõi mức độ tiếp thu của từng học sinh. Nhờ đó, học sinh được tiếp cận môi trường học tập mới mẻ, hứng thú hơn với bài học, đồng thời nâng cao khả năng tiếp thu kiến thức một cách chính xác và hiệu quả. Tuy nhiên, công nghệ không thể thay thế giáo viên mà chỉ hỗ trợ đổi mới phương pháp, tăng tính tương tác và cá thể hóa việc học”, bà Tình cho biết.

Để phục vụ cho việc đổi mới dạy học, nhà trường đầu tư hạ tầng công nghệ khá đồng bộ. Cán bộ, giáo viên thường xuyên ứng dụng công nghệ số trong giảng dạy và quản lý. Các phòng học và phòng bộ môn được trang bị thiết bị dạy học thông minh.

Tại Trường Tiểu học Cam Lộ (xã Cam Lộ), việc ứng dụng công nghệ trong dạy học cũng triển khai mạnh mẽ. Các phòng học được trang bị màn hình tương tác, kết nối Internet tốc độ cao. Trong các giờ học, giáo viên sử dụng bảng tương tác để trình chiếu bài giảng với hình ảnh động, âm thanh và giọng đọc chuẩn bản ngữ. Học sinh có thể trực tiếp lên bảng, chạm vào biểu tượng để luyện phát âm và thực hành từ vựng.

Học sinh Trường Tiểu học Nguyễn Bá Ngọc học tập với bài dạy được thiết kế sinh động, có ứng dụng AI.

Lớp học thông minh

Không chỉ ở cấp tiểu học, việc ứng dụng công nghệ số và AI trong giáo dục còn được triển khai mạnh mẽ tại Trường Tiểu học, THCS và THPT Trưng Vương (phường Nam Đông Hà). Nhiều năm qua, nhà trường được xem là đơn vị tiên phong trong xây dựng mô hình trường học thông minh tại Quảng Trị.

Nhà trường đầu tư xây dựng 4 phòng học thông minh. Các phòng học được trang bị màn hình tương tác thông minh 75 inch, cho phép giáo viên và học sinh trực tiếp thao tác trên màn hình thay cho bảng viết truyền thống. Hệ thống phòng học còn được hỗ trợ bởi máy tính cấu hình cao, mạng wifi tốc độ cao riêng biệt và hệ thống bàn học được thiết kế phù hợp cho việc sử dụng laptop hoặc máy tính bảng trong giờ học.

Đặc biệt, các phần mềm dạy học được nhà trường đầu tư mua bản quyền cho phép giáo viên sử dụng mô hình 3D minh họa trực quan cho nhiều môn học. Các phần mềm thí nghiệm ảo cũng được đưa vào sử dụng, giúp mô phỏng các thí nghiệm khoa học thay cho phòng thí nghiệm truyền thống.

Ở môn Toán, học sinh có thể quan sát các mô hình 3D toán học và các phép biến đổi hình học trực tiếp trên màn hình. Trong môn Sinh học, các mô hình giải phẫu cơ thể người giúp học sinh nhìn rõ cấu trúc các cơ quan bên trong. Môn Hóa học và Vật lí được hỗ trợ bởi các thí nghiệm mô phỏng, giúp học sinh hiểu rõ phản ứng và nguyên lý hoạt động mà mắt thường khó quan sát.

Trường Tiểu học, THCS và THPT Trưng Vương học tập qua mô hình giải phẫu cơ thể người.

Đối với môn Địa lí, các mô hình 3D mô tả cấu trúc địa chất, sự phun trào núi lửa hay sóng thần mang đến trải nghiệm học tập trực quan, sinh động. Ngay cả môn Âm nhạc cũng được hỗ trợ bởi các mô phỏng chi tiết về cấu tạo và nguyên lý hoạt động của các nhạc cụ.

Nhờ được tập huấn bài bản, đội ngũ giáo viên của nhà trường đã sử dụng thành thạo các chức năng thông minh trong quá trình giảng dạy.

Theo ông Phạm Xuân Thế - Phó Hiệu trưởng nhà trường, phòng học thông minh được sử dụng cho hầu hết các môn học như Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh, Vật lí, Sinh học… với công suất có thể đạt tới 90% số tiết trong tuần.

“Việc triển khai phòng học thông minh và ứng dụng công nghệ số đã góp phần thay đổi cách dạy - cách học, đưa học sinh vào môi trường học tập tích cực, trực quan và sáng tạo. Đây là bước đi quan trọng trong hành trình xây dựng trường học thông minh đầu tiên tại Quảng Trị”, ông Thế cho biết.

Ông Lê Văn Tính - Trưởng phòng Giáo dục phổ thông, Sở GD&ĐT, cho biết mục tiêu của ngành là từng bước hình thành cho học sinh các năng lực cốt lõi như: Năng lực số, công nghệ, AI, toán học và giải quyết vấn đề.

Tuy nhiên, AI chỉ là công cụ hỗ trợ nâng cao chất lượng dạy học và hiệu quả quản trị nhà trường. Việc ứng dụng công nghệ phải gắn với thực tiễn, phù hợp điều kiện từng cơ sở giáo dục và không thay thế vai trò của giáo viên. Ngành Giáo dục Quảng Trị xác định đây là nhiệm vụ lâu dài, cần triển khai từng bước, trong đó ưu tiên nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên; bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và giữ vững mục tiêu giáo dục toàn diện.

Trong hành trình chuyển đổi số giáo dục, những lớp học thông minh đang dần mở ra không gian học tập mới - nơi công nghệ trở thành trợ thủ đắc lực để khơi dậy sự sáng tạo, chủ động và khả năng thích ứng của học sinh.

Đăng Đức