Bước chuyển mới về năng lực tác chiến dưới biển của Israel

Tàu ngầm INS Drakon trong lễ đặt tên tại Đức, tháng 11/2024. Ảnh: IDF

Được xem là cầu nối giữa hai thế hệ tàu ngầm, Drakon đồng thời phản ánh quá trình chuyển đổi công nghệ của lực lượng bí mật nhất trong quân đội Israel.

Trong hơn 3 thập niên, lực lượng tàu ngầm Israel đã phát triển từ lớp Dolphin ban đầu sang các tàu Dolphin II lớn hơn, hiện đại hơn và nay tiến tới thế hệ mới với INS Drakon. Đây là tàu ngầm thứ sáu của Israel, dự kiến cập cảng Haifa trong vài tuần tới.

Drakon được chế tạo tại Đức với Tập đoàn ThyssenKrupp Marine Systems (TKMS), theo cấu hình riêng dành cho Israel. Quân đội Israel cho biết tàu được trang bị các công nghệ tiên tiến, nhằm tăng tính linh hoạt tác chiến của Hải quân trong nhiều năm tới.

Nền móng của hạm đội tàu ngầm Israel được đặt từ 3 tàu lớp Dolphin đầu tiên, gồm INS Dolphin, INS Leviathan và INS Tekumah, được Đức bàn giao trong giai đoạn 1999-2000. Đây là các tàu ngầm diesel-điện được thiết kế và tùy biến theo yêu cầu của Israel.

Sau đó, Israel đưa vào biên chế hai tàu Dolphin II là INS Tanin và INS Rahav, lần lượt vào năm 2014 và 2016. Đây được xem là những tài sản quân sự đắt giá nhất của Israel.

Drakon dù chính thức thuộc dòng Dolphin II nhưng có nhiều điểm khác biệt đáng chú ý. Theo các nguồn tin nước ngoài, tàu dài khoảng 73 m, dài hơn khoảng 4,5 m so với các tàu Dolphin II trước đó.

Hình ảnh được công bố cho thấy thân tàu dài hơn và phần tháp chỉ huy được mở rộng đáng kể.

TKMS xác nhận Drakon là một phiên bản phát triển tiếp của dòng Dolphin, nhưng Israel và Đức chưa công bố cấu hình kỹ thuật chi tiết. Kích thước lớn hơn của phần tháp có thể tạo thêm không gian cho các hệ thống nhiệm vụ mới, cảm biến tiên tiến, phương tiện không người lái dưới nước hoặc thậm chí hệ thống phóng tên lửa thẳng đứng (VLS). Tuy nhiên, đây vẫn chỉ là những suy đoán dựa trên hình dáng bên ngoài.

Hệ thống động lực của Drakon vẫn là diesel-điện kết hợp AIP sử dụng pin nhiên liệu, trong khi bố trí ống phóng ngư lôi được cho là không thay đổi đáng kể. Theo Janes, tàu có sáu ống phóng cỡ 533 mm và bốn ống cỡ 650 mm, có khả năng mang tới 16 ngư lôi và 5 tên lửa.

Vai trò của tàu ngầm Israel từ lâu không chỉ giới hạn ở tác chiến chống hạm. Các nhiệm vụ được công khai ở mức hạn chế chủ yếu gồm thu thập tình báo, tuần tra bí mật và hỗ trợ lực lượng đặc nhiệm.

Các tàu ngầm Israel được cho là có khả năng hoạt động trong thời gian dài tại Địa Trung Hải, tiến xuống Biển Đỏ và có thể vươn tới những khu vực xa hơn. Việc Drakon được thiết kế với khả năng hoạt động tầm xa và bí mật hơn sẽ giúp Israel tăng khả năng thu thập thông tin, triển khai lực lượng đặc nhiệm và thực hiện các nhiệm vụ chiến lược mà không cần duy trì sự hiện diện công khai.

Tại lễ đặt tên Drakon ở Đức vào tháng 11/2024, giới chức Hải quân Israel mô tả con tàu là một “hệ số nhân sức mạnh”, giúp Israel duy trì hoạt động trong những khu vực xa xôi và bí mật trong thời gian dài.

Trong khi Drakon đánh dấu bước phát triển mới của dòng Dolphin, Israel đã bắt đầu tiến sang chương trình tàu ngầm Dakar, gồm 3 tàu thuộc thế hệ tiếp theo.

TKMS hiện đang chế tạo các tàu Dakar cho Hải quân Israel. Giám đốc điều hành TKMS Oliver Burkhard cho biết chương trình Dakar sẽ tiếp tục mối quan hệ hợp tác lâu dài giữa Đức và Israel, đồng thời được phát triển để đáp ứng những yêu cầu ngày càng thay đổi của môi trường hàng hải.

Hồi tháng 2, Tập đoàn Elbit Systems cũng thông báo bắt đầu hợp tác với TKMS tại Israel để sản xuất các “cấu kiện kết cấu” cho tàu ngầm tương lai. Elbit cho biết sẽ xây dựng một cơ sở sản xuất mới dành cho các linh kiện bằng vật liệu GRP (polyester gia cường sợi thủy tinh) sử dụng trên tàu ngầm.

Sự xuất hiện của Drakon vì thế mang ý nghĩa lớn hơn một tàu ngầm mới. Nó được xem là cầu nối giữa hạm đội Dolphin hiện tại và thế hệ Dakar tương lai. Nếu Dolphin đặt nền móng, Dolphin II mở rộng tầm hoạt động, thì Drakon có thể đang thử nghiệm những công nghệ và phương thức tác chiến mới trước khi chúng được hoàn thiện trên dòng Dakar.

Trong bối cảnh các tuyến hàng hải ngày càng trở thành khu vực cạnh tranh chiến lược và nhu cầu tình báo ngày càng tăng, lực lượng tàu ngầm đang giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong chiến lược an ninh dài hạn của Israel là âm thầm hoạt động ở khoảng cách xa nhưng có khả năng tạo ảnh hưởng chiến lược rất lớn.