Bước đi đột phá trong chuyển đổi số ở Lạng Sơn: Đưa trí tuệ nhân tạo vào quản lý và giáo dục mầm non
Nhắc đến Trí tuệ nhân tạo (AI), người ta thường nghĩ đến những trung tâm công nghệ cao, các tập đoàn lớn hay môi trường nghiên cứu học thuật sâu rộng. Thế nhưng, sáng ngày 26/8, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lạng Sơn đã mang một làn gió công nghệ hoàn toàn mới đến với bậc học nền tảng nhất: Giáo dục mầm non.
Sự kiện quy tụ hơn 130 cán bộ quản lý và giáo viên cốt cán để tập huấn về AI không chỉ là một mẩu tin thời sự thông thường, mà là một lăng kính phản chiếu tư duy đổi mới, hướng tới một nền giáo dục số thiết thực, an toàn và đầy tính nhân văn.
Nhắm đúng "điểm nghẽn" để giải phóng sức lao động
Lâu nay, một trong những áp lực vô hình nhưng nặng nề nhất đối với các cô giáo và ban giám hiệu bậc mầm non chính là khối lượng công việc hành chính, sổ sách, thống kê và đối chiếu dữ liệu. Thay vì hô hào những khẩu hiệu chuyển đổi số vĩ mô, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lạng Sơn đã chọn cách đi thẳng vào thực tế.

Lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lạng Sơn phát biểu tại buổi tập huấn - Ảnh: HV.
Các chuyên đề được thiết kế trong khóa học tập trung mạnh vào việc ứng dụng AI trong kiểm tra, đối chiếu và xử lý dữ liệu thống kê giáo dục, cũng như thu thập, tổng hợp thông tin phục vụ quản lý.
Nhờ có "trợ lý ảo", những bảng biểu phức tạp, những báo cáo đòi hỏi sự tổng hợp từ nhiều nguồn dữ liệu nay có thể được xử lý với độ chính xác cao và thời gian được rút ngắn đáng kể. Khi gánh nặng giấy tờ được trút bỏ, những người làm công tác giáo dục sẽ có thêm không gian và tâm trí để tập trung vào giá trị quan trọng nhất: trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và yêu thương con trẻ.
Nâng tầm tư duy sư phạm với kỹ năng "tương tác số"
Điểm sáng mang tính đột phá của chương trình chính là việc đưa nội dung "Kỹ thuật tương tác với AI để xây dựng kế hoạch giáo dục mầm non" vào giảng dạy. Trong kỷ nguyên công nghệ hiện nay, việc sở hữu công cụ không quan trọng bằng cách thức chúng ta ra lệnh và khai thác nó.

Các học viên là cán bộ công tác tại trường mầm non trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn tham gia lớp tập huấn - Ảnh: HV.
Bằng việc hướng dẫn kỹ năng tương tác (prompting) cho hơn 130 cán bộ, giáo viên cốt cán, tỉnh Lạng Sơn đang muốn tạo ra những "hạt giống số" có khả năng biến AI thành người đồng cấp sáng tạo.
Các giáo viên có thể dùng AI để gợi ý thiết kế các chủ đề học tập sinh động, kịch bản trò chơi tương tác, hay các phương pháp tiếp cận mới mẻ phù hợp với tâm lý trẻ thơ. Lực lượng cốt cán này sau khi hoàn thành khóa học sẽ trở thành những ngọn lửa truyền cảm hứng, lan tỏa kỹ năng thiết thực này đến hàng ngàn giáo viên khác trên toàn tỉnh, tạo ra sự thay đổi đồng bộ và rộng khắp.
Thiết lập "hành lang an toàn" Máy móc không thể thay thế con người
Sự chuyên nghiệp và cẩn trọng của ngành giáo dục tỉnh Lạng Sơn còn thể hiện ở việc họ đặt ra giới hạn an toàn rất rõ ràng cho công nghệ. Đặc thù của giáo dục mầm non là đối tượng thụ hưởng còn rất nhỏ, tâm lý và nhận thức đang trong giai đoạn định hình. Mọi thông tin, hình ảnh và phương pháp đưa vào giảng dạy đều đòi hỏi sự chuẩn mực tuyệt đối.

Giảng viên hướng dẫn tại lớp tập huấn - Ảnh: HV.
Vì vậy, mục tiêu tối quan trọng của lớp bồi dưỡng không chỉ là dạy cách dùng, mà là rèn luyện tư duy kiểm chứng. Đội ngũ giáo viên được yêu cầu nâng cao khả năng kiểm tra, đối chiếu và đánh giá nghiêm ngặt các thông tin do AI cung cấp trước khi đưa vào sử dụng thực tế.
Trí tuệ nhân tạo có thể là một kho dữ liệu khổng lồ với tốc độ truy xuất tính bằng giây, nhưng nó hoàn toàn không có cảm xúc, không có tình yêu thương và thiếu vắng bộ lọc đạo đức. Phán quyết cuối cùng để một nội dung được xuất hiện trong lớp học mầm non bắt buộc phải đi qua lăng kính của tư duy sư phạm và trái tim người thầy.
Lớp tập huấn, bồi dưỡng khai thác, sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong các hoạt động quản lý, nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non năm 2026 tại Lạng Sơn là một ví dụ điển hình về việc hiện thực hóa khát vọng ứng dụng công nghệ trong giáo dục một cách thiết thực, an toàn và hiệu quả.
Không chạy theo phong trào, không máy móc giáo điều, chuyển đổi số ở Lạng Sơn đang bắt đầu từ những việc làm cụ thể nhất: dùng công nghệ để phục vụ con người, giúp công việc của những giáo viên mầm non bớt nhọc nhằn và những bài giảng thêm phần tươi sáng.

