Bước đi tất yếu trong tiến trình tinh gọn bộ máy

Tuy nhiên, đến thời điểm hiện nay vẫn còn nhiều thôn, tổ dân phố chưa bảo đảm tiêu chí theo quy định. Bên cạnh đó, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã năm 2025, bình quân số lượng thôn, tổ dân phố trên mỗi đơn vị hành chính cấp xã tăng, tạo áp lực quản lý lớn đối với chính quyền địa phương ở cơ sở. Bởi vậy, mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã có Chỉ thị 21/CT-TTg trong đó yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố khẩn trương tổ chức rà soát toàn bộ thôn, tổ dân phố trên địa bàn; xây dựng phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố…

Theo đó, việc sắp xếp thôn, tổ dân phố phải bảo đảm phù hợp với tiêu chí, điều kiện theo quy định của Chính phủ và yêu cầu quản lý của địa phương khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Xem xét đầy đủ các yếu tố đặc thù về lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán, điều kiện địa lý, quốc phòng, an ninh và sự gắn kết tự nhiên của cộng đồng dân cư, gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả quản trị ở cơ sở, thúc đẩy chuyển đổi số, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, mục tiêu tăng trưởng “2 con số” và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.

Quá trình triển khai thực hiện phải giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội. Chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh, không để xảy ra điểm nóng, vụ việc phức tạp ở cơ sở; giữ gìn và phát huy truyền thống đoàn kết cộng đồng và củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước.

Bên cạnh đó, việc bố trí, sử dụng người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố phải bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan, đúng quy định gắn với quá trình triển khai thực hiện sắp xếp thôn, tổ dân phố ở địa phương; thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách, bảo đảm ổn định tư tưởng và quyền lợi của người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố trong quá trình sắp xếp, kiện toàn tổ chức… Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận của Nhân dân. Bảo đảm người dân được thông tin đầy đủ, tham gia góp ý, giám sát việc sắp xếp thôn, tổ dân phố theo đúng quy định của pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Nhận định về chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố, nhiều ý kiến cho rằng, bản chất của việc sáp nhập thôn, tổ dân phố không phải là phép cộng cơ học về địa giới hay số hộ mà là quá trình “sáp nhập” về văn hóa và xã hội. Do đó, để bảo đảm sự đồng nhất và hoạt động hiệu quả, các địa phương cần đặc biệt lưu ý đến các yếu tố nền tảng như lịch sử, văn hóa, phong tục tập quán; yếu tố địa lý, hạ tầng kết nối sinh hoạt và phát huy dân chủ trực tiếp tại cơ sở.

Nhìn nhận ở góc độ rộng hơn, đây là bước đi tất yếu trong tiến trình tinh gọn bộ máy và tái cấu trúc thể chế của cả nước. Việc nâng quy mô thôn, tổ dân dân phố giúp giảm số lượng đầu mối quản lý, khắc phục tình trạng quản lý manh mún, cồng kềnh, giảm áp lực quản lý sau khi các địa phương thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính. Việc sắp xếp cũng sẽ tối ưu hóa nguồn lực công và nâng cao hiệu năng ngân sách. Nguồn lực này sẽ tập trung tái đầu tư vào cơ sở hạ tầng thiết yếu và các thiết chế văn hóa, an sinh xã hội, trực tiếp phục vụ đời sống nhân dân. Đồng thời tạo động lực mạnh mẽ cho chuyển đổi số và quản trị địa bàn hiện đại.

Chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố là đúng và cần thiết nhằm tổ chức lại không gian quản trị cơ sở, tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản lý. Tuy nhiên, cùng với việc bảo đảm hoàn thành trước ngày 30/6, điều quan trọng là cách làm phải thận trọng, dân chủ, có lộ trình, có giải thích, đối thoại và có phương án xử lý hài hòa các vấn đề phát sinh.