Bước lùi của ngoại giao

Một địa điểm ở thủ đô Tehran bị Israel tấn công (ẢNH: TELEGRAM

Đây là một hành động leo thang hết sức nguy hiểm chống lại độc lập, chủ quyền của một quốc gia là thành viên của Liên hợp quốc, vi phạm Hiến chương Liên hợp quốc, các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, phá hoại các cuộc đàm phán đang diễn ra trong bầu không khí tích cực giữa Mỹ và Iran tại Geneva, Thụy Sĩ. Cuộc tấn công này đã gây căng thẳng và làm mất ổn định ở khu vực Trung Đông.

Điều nghịch lý là Israel và Mỹ tuyên bố đây là “cuộc tấn công phủ đầu”, trong khi theo truyền thông những ngày gần đây, Iran luôn chủ trương giải quyết cuộc khủng hoảng hạt nhân bằng đàm phán hòa bình, cam kết không có kế hoạch chế tạo vũ khí hạt nhân và chương trình hạt nhân của mình chỉ phục vụ cho mục đích hòa bình. Đặc biệt, chính quyền Tel Aviv và Washington phát động cuộc tấn công trước thời hạn tối hậu thư của Tổng thống Donald Trump kết thúc ngày 6-3-2026 và ngay sau khi kết thúc vòng đàm phán thứ 3 giữa Mỹ và Iran tại Geneva dưới sự trung gian hòa giải của Oman, vốn được đánh giá đạt được tiến bộ lớn.

Ngoại trưởng Oman Badr Al-Busaidi, người đóng vai trò trung gian hòa giải cho biết, các cuộc đàm phán đã đạt được “tiến bộ lớn, quan trọng và chưa từng có” có thể tạo cơ sở cho một thỏa thuận công bằng và bền vững đảm bảo tính chất hòa bình của chương trình hạt nhân của Iran. Trong cuộc gặp Ngoại trưởng Badr Al-Busaidi, Phó Tổng thống Mỹ JD. Vance cũng đã đánh giá cao vai trò của Vương quốc Oman trong hòa giải, ca ngợi những nỗ lực của Oman để tăng cường cơ hội hiểu biết lẫn nhau và giải quyết các vấn đề khu vực thông qua ngoại giao. Hai bên đã trao đổi các dự thảo văn bản cho thỏa thuận cuối cùng, đồng thời lập các nhóm kỹ thuật để xem xét các vấn đề cụ thể. Ngoại trưởng Abbas Aragchi và Đặc phái viên Steve Wifkoff, hai trưởng đoàn đã thỏa thuận thời điểm cho vòng đàm phán thứ 4 trong tuần tới.

Israel và Mỹ không kích Iran trong khi những người Hồi giáo đang trong tháng lễ Ramadan và ngay sau khi Tổng thống Donald Trump khai trương Hội đồng Hòa bình với sự có mặt của nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ hơn 20 nước tại Washington. Cuộc tấn công này đang gây ra hậu quả nặng nề không thể lường trước được cho khu vực và cho chính Israel và Mỹ. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tuyên bố khởi động Chiến dịch “True Promise 4” để đáp trả cuộc tấn công của Mỹ-Israel. Một loạt tên lửa của Iran đã được phóng dữ dội vào Israel và các căn cứ quân sự của Mỹ ở Qatar, Kuwait, Bahrain và UAE. Phó chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia trong quốc hội Iran Ibrahim Azizi tuyên bố, “người Mỹ và người Israel chắc chắn sẽ bị trừng phạt, chúng tôi sẽ là người kết thúc cuộc tấn công này”. Ngày 28-2, trong cuộc điện đàm với các ngoại trưởng Saudi Arabia, UAE, Qatar, Kuwait, Bahrain và Iraq, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định, xung đột hiện nay không chỉ ảnh hưởng đến người dân Iran mà còn tác động tới các quốc gia khác trong khu vực.

Tình hình đang leo thang hết sức căng thẳng và nguy hiểm. Các bên cần kiềm chế, ngừng bắn ngay lập tức và quay trở lại bàn đàm phán, tiếp tục các nỗ lực ngoại giao để đạt được thỏa thuận đảm bảo được lợi ích chính đáng của tất cả các bên liên quan.

ĐẠI SỨ NGUYỄN QUANG KHAI