Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc chia rẽ sâu sắc về tình hình Iran

Phát biểu mở đầu cuộc họp, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres kêu gọi chấm dứt ngay các hành động thù địch, nhấn mạnh khu vực và thế giới “cần một lối thoát ngay bây giờ”. Ông bày tỏ tiếc nuối khi cơ hội ngoại giao giữa Mỹ và Iran bị bỏ lỡ, đồng thời cảnh báo một cuộc xung đột rộng lớn hơn có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho dân thường và ổn định khu vực.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres. (Ảnh: AP)

“Các cuộc tấn công của Mỹ và Israel diễn ra sau vòng đàm phán gián tiếp thứ ba giữa Mỹ và Iran do Oman làm trung gian. Những chuẩn bị đã được thực hiện cho các cuộc đàm phán kỹ thuật tại Vienna vào tuần tới. Tôi rất tiếc khi cơ hội ngoại giao này đã bị bỏ lỡ. Khu vực và thế giới cần một lối thoát ngay bây giờ. Tôi kêu gọi giảm leo thang và chấm dứt ngay lập tức các hành động thù địch. Nếu không, một cuộc xung đột rộng lớn hơn có thể xảy ra, với hậu quả nghiêm trọng đối với dân thường và sự ổn định khu vực”, Ông Guterres nói.

Tại phiên họp, lập trường các nước thể hiện rõ sự đối lập. Đại sứ Mỹ Mike Waltz bảo vệ các hành động quân sự là “hợp pháp”, cho rằng Iran không thể được phép sở hữu vũ khí hạt nhân và coi đây là vấn đề an ninh toàn cầu. Đại diện Israel Danny Danon khẳng định chiến dịch nhằm ngăn chặn một “mối đe dọa hiện hữu” và sẽ tiếp tục nếu nguy cơ còn tồn tại.

Trong khi đó, Đại sứ Iran Amir-Saeid Iravani cáo buộc Mỹ và Israel tiến hành “hành động gây hấn”, khiến nhiều dân thường thiệt mạng, đồng thời viện dẫn Điều 51 Hiến chương Liên hợp quốc để khẳng định quyền tự vệ.

Nga và Trung Quốc bày tỏ quan ngại sâu sắc. Đại sứ Nga Vassily Nebenzia cảnh báo hành động quân sự có thể đẩy khu vực vào vòng xoáy leo thang ngoài tầm kiểm soát. Đại sứ Trung Quốc Phó Thông nhấn mạnh cần tôn trọng chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia và bảo vệ dân thường theo luật nhân đạo quốc tế.

“Trung Quốc nhấn mạnh rằng chủ quyền, an ninh và toàn vẹn lãnh thổ của Iran và các nước khác trong khu vực phải được tôn trọng. Việc vượt qua biên giới và sử dụng vũ lực bừa bãi là không thể chấp nhận được. Các bên cần thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo luật pháp quốc tế, bao gồm luật nhân đạo quốc tế, bảo đảm an toàn cho dân thường”, Đại sứ Trung Quốc nói.

Những tranh luận gay gắt tại Hội đồng Bảo an phản ánh thực tế môi trường an ninh toàn cầu đang ngày càng phức tạp, khi khác biệt lợi ích và cách tiếp cận giữa các cường quốc khiến cơ chế đa phương khó đạt được đồng thuận.

Trong bối cảnh thế giới chuyển dịch theo hướng đa cực, việc các cơ chế đa phương phát huy vai trò trung tâm càng trở nên quan trọng. Một trật tự quốc tế công bằng, dựa trên luật lệ, không thể được xây dựng bằng hành động đơn phương, mà phải dựa trên đối thoại, tôn trọng chủ quyền và cân bằng lợi ích.

Phiên họp khẩn kết thúc mà chưa đạt được giải pháp cụ thể, song các lời kêu gọi kiềm chế và trở lại con đường ngoại giao vẫn được nhấn mạnh, cho thấy cộng đồng quốc tế, dù còn khác biệt sâu sắc, đều nhận thức rằng leo thang quân sự không phải là lối thoát bền vững cho bất kỳ bên nào.

Hồng Nhung/VOV1 Tổng hợp