Bước tiến của thiết bị bay không người lái trong Logistics và Giám sát

Các số liệu thống kê cho thấy việc ứng dụng giải pháp công nghệ này giúp người nông dân giảm được khoảng 30% chi phí đầu vào, tiết kiệm 90% lượng nước tiêu thụ trong quá trình canh tác, đồng thời bảo vệ trực tiếp sức khỏe người lao động khỏi sự phơi nhiễm hóa chất độc hại.

Nối tiếp những thành tựu từ mặt ruộng, công nghệ bay tự hành đang bước vào một giai đoạn mở rộng không gian ứng dụng đầy hứa hẹn.

TP.HCM đã khai trương tuyến UAV giao hàng vượt biển Cần Giờ hồi giữa tháng 2

Các doanh nghiệp công nghệ trong nước đang từng bước đưa thiết bị này thâm nhập sâu vào các chuỗi cung ứng logistics phức tạp và hệ thống giám sát hạ tầng quy mô lớn.

Sự chuyển dịch này đánh dấu một bước tiến về mặt công năng, đưa thiết bị bay vươn lên thành một công cụ kỹ thuật giải quyết các bài toán vận hành mang tính cốt lõi của nhiều ngành công nghiệp mũi nhọn, đồng thời mở ra khái niệm về nền kinh tế không gian tầm thấp tại Việt Nam.

Ông Võ Xuân Hoài - Phó giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia, Bộ Tài chính nhận định: Việt Nam với thế mạnh truyền thống về nông nghiệp đã tạo ra một môi trường thử nghiệm hoàn hảo cho các giải pháp bay tự hành. Sự chín muồi về mặt kỹ thuật, độ bền bỉ và khả năng vận hành tự động thu được từ quá trình phục vụ nông nghiệp thông minh đang tạo đà vững chắc để các doanh nghiệp trong nước tự tin mở rộng hoạt động sang mảng giao vận và kiểm tra công trình công cộng.

Việc áp dụng linh hoạt thiết bị kỹ thuật cao vào các lĩnh vực khác nhau đang thúc đẩy năng lực số hóa của nền kinh tế một cách đồng bộ và toàn diện.

Thiết bị bay không người lái là lời giải cho bài toán giao vận và chặng cuối

Hoạt động vận tải hàng hóa chặng cuối luôn được xem là khâu tốn kém, tiêu hao nhiều thời gian và phức tạp nhất trong toàn bộ chuỗi cung ứng logistics hiện đại. Tại các trung tâm kinh tế có mật độ dân cư cao, phương tiện giao thông truyền thống thường xuyên phải đối mặt với tình trạng tắc nghẽn, dẫn đến sự chậm trễ trong thời gian giao nhận và gia tăng áp lực môi trường.

Ở chiều ngược lại, khu vực đồi núi, hải đảo hay những vùng có địa hình chia cắt lại gây ra những trở ngại lớn về mặt cơ sở hạ tầng đường bộ, khiến chi phí chuyển phát bị đội lên gấp nhiều lần. Sự tham gia của thiết bị bay không người lái đang cung cấp một phương thức tiếp cận khác biệt để từng bước giải quyết những thách thức vận hành này.

Một minh chứng mang tính thời sự và sinh động cho xu hướng này chính là sự kiện TP.HCM khai trương tuyến giao hàng bưu chính vượt biển bằng thiết bị bay không người lái vào trung tuần tháng 2 vừa qua. Đây là dự án phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước và các doanh nghiệp viễn thông, logistics lớn nhằm thiết lập hành lang bay kết nối trực tiếp từ bến phà Cần Giờ đến khu vực phường Vũng Tàu.

Với tổng chiều dài hành trình hơn 12 km qua vùng cửa biển có điều kiện thời tiết phức tạp, thiết bị bay tự hành mang theo kiện hàng nặng 2 kg đã hoàn thành chặng bay chỉ trong khoảng 15 phút. So với phương thức vận chuyển bằng đường bộ hoặc phà biển truyền thống vốn mất nhiều giờ đồng hồ, giải pháp không người lái mang lại sự tối ưu vượt trội về tốc độ.

Theo định hướng từ các đơn vị vận hành, khi tuyến bay này đi vào khai thác ổn định trong giai đoạn tới, hệ thống dự kiến sẽ đáp ứng năng lực luân chuyển từ 3.000 đến 5.000 bưu gửi gói nhỏ dưới 2 kg mỗi ngày. Hướng đi này không chỉ giới hạn ở các bưu phẩm thương mại điện tử thông thường mà còn được kỳ vọng sẽ ứng dụng để vận chuyển vật tư y tế, máu và sinh phẩm từ đất liền ra tận các khu vực hải đảo như Côn Đảo trong các tình huống khẩn cấp.

Bên cạnh các tuyến giao hàng vượt biển, tại môi trường đô thị thông minh, việc đưa thiết bị bay vào hoạt động cũng đang được các doanh nghiệp nghiên cứu nghiêm túc. Các trạm giao nhận tự động được thiết kế trên tầng thượng của các tòa nhà cao tầng hứa hẹn sẽ giúp kiện hàng đi theo đường chim bay từ trung tâm phân phối đến tay người dùng, bỏ qua hoàn toàn mạng lưới giao thông kẹt cứng bên dưới.

Phương thức giám sát hạ tầng và bảo vệ tài nguyên

Sức mạnh của thiết bị bay không người lái còn được thể hiện qua công tác giám sát quy mô lớn, đặc biệt là trong những môi trường làm việc khắc nghiệt và luôn tiềm ẩn rủi ro đối với sự an toàn của con người.

Trong lĩnh vực lâm nghiệp, công tác tuần tra rừng truyền thống đòi hỏi lực lượng kiểm lâm phải di chuyển liên tục qua những diện tích đồi núi hiểm trở, tốn nhiều sức lực và bị hạn chế nghiêm trọng về tầm nhìn mặt đất.

Hiện nay, những chiếc máy bay không người lái chuyên dụng được trang bị hệ thống camera ảnh nhiệt hồng ngoại đang đảm nhận xuất sắc vai trò của những đôi mắt quan sát từ trên không. Thiết bị có khả năng quét qua hàng ngàn ha rừng trong thời gian rất ngắn, lập tức phát hiện những điểm phát nhiệt bất thường dù là nhỏ nhất, từ đó cảnh báo sớm nguy cơ hỏa hoạn để lực lượng chức năng kịp thời đưa ra phương án dập lửa chủ động.

Lĩnh vực bảo vệ và bảo trì hạ tầng công nghiệp cũng đang chứng kiến sự thay đổi phương thức làm việc nhờ công nghệ bay. Hệ thống lưới điện cao thế trải dài qua các khu vực địa lý vắng vẻ luôn đòi hỏi một quy trình kiểm tra định kỳ hết sức nghiêm ngặt. Thay vì điều động công nhân trèo lên các cột điện cao hàng chục mét đầy nguy hiểm, các đơn vị quản lý hiện nay sử dụng máy bay không người lái bay dọc theo tuyến đường dây.

Thiết bị sẽ chụp ảnh với độ phân giải siêu nét, rà quét cấu trúc bề mặt của từng sứ cách điện, bu-lông và dây dẫn để tìm kiếm các dấu hiệu ăn mòn, rạn nứt cấu trúc hay hiện tượng phóng điện. Tương tự, đối với mạng lưới giao thông phức tạp như đường cao tốc, cầu vượt hay các công trình xây dựng quy mô lớn, thiết bị bay được triển khai để ghi nhận tình trạng bê tông, đo đạc địa hình thực tế và đánh giá tiến độ thi công.

Sự thay thế sức lao động bằng phương tiện tự hành giúp đảm bảo an toàn tuyệt đối, đồng thời thu về nguồn dữ liệu đánh giá mang tính chính xác cao.

Năng lực xử lý dữ liệu và truyền tin theo thời gian thực

Khả năng thực hiện những nhiệm vụ phức tạp của thiết bị bay không người lái thế hệ mới bắt nguồn từ sự tích hợp sâu sắc giữa phần cứng cơ học và nền tảng phần mềm trí tuệ nhân tạo. Bộ não của các thiết bị này được cấu thành từ hệ thống vi xử lý tinh vi, cho phép chúng áp dụng công nghệ điện toán biên để phân tích dữ liệu thị giác ngay trên không trung thay vì phải gửi toàn bộ hình ảnh thô về máy chủ trung tâm để chờ con người xử lý.

Trí tuệ nhân tạo được huấn luyện để tự động nhận diện các vật thể, phân loại chướng ngại vật tĩnh và động trên đường bay, từ đó tự chủ đưa ra quyết định thay đổi quỹ đạo bay để đảm bảo an toàn. Khi tuần tra một công trình kiến trúc, thuật toán có thể phân tích tức thì hình ảnh thu được, tự động khoanh vùng các khu vực có dấu hiệu hư hỏng nhỏ tính bằng milimet và báo cáo mã lỗi kỹ thuật một cách tự động hóa.

Khả năng kết nối không dây tốc độ cao đóng vai trò như một hệ thần kinh truyền tải thông tin xuyên suốt giữa thiết bị và trung tâm điều hành. Các dòng sản phẩm hiện đại sử dụng công nghệ viễn thông tiên tiến để gửi đoạn phim sắc nét và các thông số đo đạc môi trường về căn cứ theo thời gian thực. Băng thông ổn định giúp cho người điều khiển hoặc hệ thống quản lý có cái nhìn bao quát về tình trạng hiện trường ngay lúc sự kiện đang diễn ra.

Từ một phòng điều hành cách xa hiện trường hàng trăm km, các nhà quản lý có thể giám sát toàn bộ tiến trình của một chuyến giao hàng trên biển, đánh giá mức độ nghiêm trọng của một sự cố sạt lở chia cắt giao thông, hoặc ra lệnh điều hướng thiết bị bay đến một tọa độ cụ thể để hỗ trợ tìm kiếm cứu nạn.

Sự kết hợp chặt chẽ giữa năng lực phần cứng và nền tảng phần mềm đang đưa công nghệ bay tiến xa hơn giới hạn của một thiết bị điều khiển từ xa thông thường, từng bước khẳng định vị trí của một giải pháp công nghệ toàn diện phục vụ tiến trình hiện đại hóa của quốc gia.