Bước tiến hóa tiếp theo của điện thoại thông minh là kính thông minh?

Tháng 2 vừa qua, người đứng đầu tập đoàn Meta Mark Zuckerberg tuyên bố kính tích hợp AI cuối cùng sẽ thay thế điện thoại dẫn đến thay đổi lớn trong cách con người tương tác với công nghệ.

Ông tin vào viễn cảnh thiết bị đeo tái định hình giao tiếp, năng suất lao động lẫn cuộc sống hàng ngày. Những ai không sử dụng có thể khó bắt kịp với thế giới kỹ thuật số phát triển nhanh chóng.

Chuyên gia Jeff Fieldhack (công ty nghiên cứu thị trường Counterpoint Research) cũng xem kính thông minh như bước tiến hóa tự nhiên tiếp theo kế nhiệm điện thoại, dù vẫn cần thời gian dài để đạt đến mức đủ sức thay thế.

Nhận định trên trở thành chủ đề tranh luận sôi nổi trên mạng. Nhiều người cho rằng kính thông tin cùng lắm chỉ biến thành “cánh tay nối dài” đắc lực chứ không thay thế được điện thoại. Tuy nhiên có ý kiến khi với màn hình hiển thị trước mắt vô cùng tiện lợi thì điện thoại sẽ sớm trở nên thừa thải, điện thoại chuyển vai trò thành thiết bị điều khiển kính.

Kính thông minh nổi lên như ứng viên tiềm năng thay thế điện thoại thông minh - Ảnh: Even Realities

Mức độ quan trọng của điện thoại

Thiết bị thay thế điện thoại không chỉ hiển thị thông tin, mà phải xác thực danh tính, nhắn tin, thanh toán, khôi phục dữ liệu, chuyển đổi ứng dụng, làm việc lâu dài mà không cần liên tục chuyển sang thiết bị khác.

Yêu cầu trên khá cao khi vì điện thoại đã “ăn sâu” vào cuộc sống hàng ngày. Theo báo cáo của Trung tâm nghiên cứu Pew, 91% người trưởng thành ở Mỹ sở hữu điện thoại thông minh. Hiệp hội GSM cho biết tính đến đầu năm 2026 tỷ lệ này tính trên toàn cầu là khoảng 70% – tương đương 5,78 tỷ người.

Với mức độ phổ biến như vậy, người dùng khó lòng chịu từ bỏ điện thoại trừ phi giải pháp thay thế tốt hơn thấy rõ ở loạt tính năng quan trọng nhất.

Ở các tính năng dịch thuật, ghi chú nhanh, tương tác AI, kính thông minh hiện tại đủ sức đảm nhiệm, nhưng về độ thuận tiện khi thao tác, độ chính xác, mức độ hỗ trợ của ứng dụng vẫn còn rào cản.

Kính cũng yếu ở tính năng nhắn tin nội dung dài, tác vụ nặng vẫn phải phụ thuộc điện thoại. Thanh toán, quản lý mật khẩu, khôi phục tài khoản, lướt web và xem video toàn màn hình thì thao tác trên điện thoại tốt hơn.

Rào cản với kính thông minh

Đầu tiên phải kể đến pin. Công nghệ hiện tại không đủ sức hỗ trợ thực tế tăng cường (AR) hoạt động cả ngày trong một khung kính nhẹ. Pin thể rắn có thể đem đến bước ngoặt.

Phương thức nhập liệu là rào cản lớn chẳng kém. Việc chuyển đổi từ màn hình cảm ứng sang các phương thức khác rất khó khăn. Nhập liệu bằng giọng nói và cử chỉ đang được cải thiện, nhưng chúng thiếu tốc độ cùng tính riêng tư so với gõ trên màn hình.

Ngoài ra, muốn được sử dụng rộng rãi thì kính thông minh phải trông không khác gì kính thông thường đồng thời nhẹ hơn thiết bị đeo AR (chẳng hạn Apple Vision Pro).

Rào cản cuối cùng không dễ vượt qua: sự chấp nhận từ xã hội. Kính thông minh luôn đối mặt với tâm lý phản đối mạnh mẽ do lo ngại rủi ro bị ghi hình liên tục và vấn đề quyền riêng tư.

Tóm lại kính thông minh chỉ thực sự trở thành thiết bị thay thế khi chúng cho phép người dùng ra khỏi nhà mà chẳng cần đem điện thoại suốt nhiều ngày; chỉ đường, nhắn tin, xác thực danh tính, khôi phục tài khoản không phải thao tác liên tục trên điện thoại; dùng thoải mái cả ngày không lo hao pin, nóng kính hoặc quá nặng gây mỏi.

Kính thông minh hiện có thể đảm nhiệm vài tác vụ đơn giản - Ảnh: Even Realities

Viễn cảnh khó đến sớm

Với loạt rào cản nêu trên, viễn cảnh điện thông minh “tiến hóa” hoàn toàn thành kính thông minh khó được hiện thực hóa trong tương lai gần. Sẽ có quá trình chuyển đổi dần dần với năm 2030 là cột mốc quan trọng.

Giới chuyên gia dự đoán 2025 - 2028 sẽ đóng vai trò hình thành hệ sinh thái mà 2 thiết bị cùng tồn tại. Hàng loạt mẫu kính ra mắt, kết nối liền mạch với điện thoại. Kính xử lý tác vụ nhẹ đơn giản còn điện thoại vẫn phụ trách tác vụ nặng phức tạp.

Sang giai đoạn 2027 - 2030 bắt đầu xuất hiện vài mẫu kính tự tích hợp sim 4G/5G có thể tự thực hiện cuộc gọi.

Từ năm 2030, mức độ độc lập của kính tăng lên, bắt đầu thay thế điện thoại thực hiện nhiều nhiệm vụ chính trong công việc hoặc cuộc sống. Điện thoại chuyển từ vai trò thiết bị chính sang vai trò “trung tâm điều khiển” các thiết bị khác.

Trong quá trình chuyển đổi, loạt tính năng đơn giản, dựa trên văn bản, dễ thực hiện khi nhìn trực tiếp vào màn hình như hướng dẫn thao tác, chỉ đường, dịch thuật thời gian thực, thông báo, nhắc nhở, ghi chú, tóm tắt, đọc văn bản ngắn sẽ chuyển sang kính thông minh trước tiên. Sau đó mới đến tác vụ phức tạp, nếu công nghệ cho phép.