Bước tiến mới trong phân loại rác tại nguồn và tái chế bền vững tại Thành phố Hồ Chí Minh

Các đại biểu cắt băng khánh thành Trạm Thu hồi vật liệu tái chế tại phường Tân Mỹ, TP Hồ Chí Minh.

Trạm Thu hồi vật liệu tái chế (MRF) là một trong những sáng kiến trọng điểm thuộc dự án “Phân loại rác tại nguồn và tái chế rác thải nhựa dựa vào cộng đồng” của Unilever Việt Nam phối hợp cùng Ủy ban nhân dân, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Tân Mỹ thực hiện, hướng đến xây dựng một mô hình quản lý rác thải thống nhất giữa chính quyền địa phương, doanh nghiệp và người dân.

Sáng kiến được phát triển theo hướng kết hợp công nghệ với sự tham gia của cộng đồng, qua đó góp phần thực hiện Nghị quyết 57/NQ-TW của Bộ Chính trị về thúc đẩy khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Điểm nổi bật của Trạm MRF phường Tân Mỹ là mô hình thu hồi vật liệu được vận hành trên nền tảng số, kết hợp hạ tầng thu gom tại địa phương với công nghệ để theo dõi và quản lý dòng vật liệu tái chế theo thời gian thực. Toàn bộ quá trình từ phân loại tại hộ gia đình, thu gom tại trạm đến chuyển giao cho đơn vị tái chế đều được ghi nhận và báo cáo qua ứng dụng Grac, qua đó hỗ trợ theo dõi chính xác khối lượng và hành trình vật liệu; truy xuất nguồn gốc; đối soát giữa các khâu trong chuỗi.

Người dân trải nghiệm Trạm Thu hồi vật liệu tái chế phường Tân Mỹ.

Nhờ dữ liệu được chuẩn hóa và minh bạch, Trạm MRF không chỉ thực hiện chức năng thu hồi vật liệu mà còn trở thành mắt xích số hóa giúp tối ưu chuỗi phân loại - thu gom - tái chế. Việc số hóa này nâng cao hiệu quả vận hành và đáp ứng tốt hơn các yêu cầu ngày càng cao về chuyển đổi số và tiêu chuẩn ESG.

Mô hình cũng đặt cộng đồng vào vị trí trung tâm, khi người dân là “điểm chạm” đầu tiên thực hiện phân loại tại nguồn. Việc phân loại đúng ngay từ hộ gia đình giúp trạm MRF tiếp nhận vật liệu sạch, thuận lợi cho quá trình ghi nhận dữ liệu và kết nối các mắt xích tiếp theo trong chuỗi thu gom - trung chuyển - tái chế. Nhờ đó, thói quen phân loại rác được củng cố bền vững, đồng thời tạo nền tảng để hệ thống thu hồi - tái chế vận hành ổn định và mở rộng theo định hướng kinh tế tuần hoàn của Việt Nam.

Bà Nguyễn Thị Bé Ngoan - Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Tân Mỹ phát biểu tại sự kiện.

Phát biểu tại Lễ ra mắt Trạm MRF sáng 3/4, bà Nguyễn Thị Bé Ngoan, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Tân Mỹ cho biết: Dự án “Phân loại rác tại nguồn và tái chế rác thải nhựa dựa vào cộng đồng” không chỉ là một hoạt động mang tính cấp thiết mà còn là bước đi cụ thể, thiết thực nhằm thực hiện mục tiêu phát triển bền vững, xây dựng phường Tân Mỹ “xanh - sạch - đẹp - văn minh - hiện đại”.

Dự án là kết quả của sự hợp tác, phối hợp chặt chẽ và rất có ý nghĩa giữa chính quyền địa phương, doanh nghiệp và cư dân địa bàn phường, thể hiện tinh thần trách nhiệm chung tay vì cộng đồng và bảo vệ, xây dựng môi trường sống bền vững.

“Sẽ không có kinh tế tuần hoàn nếu không có phân loại rác tại nguồn” - bà Nguyễn Thị Bích Vân - Tổng Giám đốc Quốc gia, Unilever Việt Nam nhấn mạnh tại sự kiện. “Trạm MRF không chỉ là một công trình, mà còn là minh chứng cho quyết tâm của chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng trong việc chung tay xây dựng thói quen văn minh, cộng đồng xanh nơi những đứa trẻ được lớn lên khỏe mạnh, vui tươi, biết bảo vệ môi trường.”

Bà Nguyễn Thị Bích Vân - Tổng Giám đốc Quốc gia, Unilever Việt Nam phát biểu tại sự kiện.

Sau lễ ra mắt, Unilever Việt Nam cùng các đối tác và chính quyền địa phương sẽ triển khai các chương trình truyền thông và tập huấn nhằm thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng - yếu tố khởi đầu của toàn bộ chuỗi thu hồi tái chế.

Cụ thể, từ tháng 4 đến tháng 6 năm 2026, các chương trình đào tạo và truyền thông sẽ được tổ chức cho các đoàn thể địa phương, ban điều hành khu phố, ban quản trị chung cư, lực lượng thu gom rác dân lập, học sinh và người dân trên địa bàn.

Song song đó, từ tháng 4 đến tháng 12 năm 2026, Trạm MRF sẽ được vận hành để tiếp nhận và chuyển giao các vật liệu tái chế tới các nhà máy tái chế, góp phần xây dựng hệ thống thu hồi và tái chế hiệu quả hơn tại địa phương.

Các hoạt động thu gom và phân loại rác thải nhựa do Unilever triển khai trong giai đoạn 2023-2024.

Trước đó, trong giai đoạn 2023-2024, Unilever Việt Nam đã phối hợp cùng Ủy ban nhân dân Quận 7 triển khai các hoạt động phân loại và thu gom rác thải nhựa tại cộng đồng, thu gom hơn 4,5 tấn rác thải nhựa và tiếp cận gần 20 nghìn hộ gia đình.

Những kết quả này tạo nền tảng thực tiễn để phát triển mô hình hoàn chỉnh hơn, khi sự tham gia của cộng đồng, hạ tầng thu hồi tại địa phương và nền tảng công nghệ được kết nối thành một quy trình vận hành đồng bộ.