Bước vào 'lãnh địa tưởng tượng' của Tạ Huy Long

Ở đó, ngôn ngữ hội họa dẫn dắt người xem bước vào thế giới sáng tạo được bồi đắp suốt hơn hai thập niên của một họa sĩ gắn bó bền bỉ với văn học, lịch sử và văn hóa Việt.

Tham quan không gian “Zootopia của tôi” của họa sĩ Tạ Huy Long. Ảnh: Manzi

Một “lãnh địa sáng tạo” sống động

Mở cửa từ ngày 28-12-2025 đến 1-3-2026, xuyên suốt Tết Dương lịch và Tết Nguyên đán, “Zootopia của tôi” không phải là một triển lãm theo nghĩa thông thường mà là một cuộc “dời xưởng” hiếm hoi đến không gian Manzi Art Space của Tạ Huy Long - họa sĩ minh họa nổi tiếng với nhiều tác phẩm truyện kể bằng tranh, đặc biệt là ở các cuốn “Dế Mèn phiêu lưu ký”, “Lĩnh Nam chích quái”, “Nam Hải dị nhân” và gần đây nhất là “Yersin - Khúc hát Cá Ông”. Trong tiết trời rét ngọt cuối đông Hà Nội, không gian Manzi Art Space được “biến hình” thành một thế giới kỳ ảo, cổng vòm cam rực như lối dẫn vào truyện cổ, những mảng tường phủ đầy tranh vẽ sống động, hộp kính màu lơ lửng gợi liên tưởng đến huyền thoại, cùng những rương hòm, tủ kệ mang dáng dấp các con vật dế, cá, ngựa, cóc... quen thuộc trong minh họa của tác giả. Tất cả tạo nên một Zootopia - thế giới của muôn loài, của trí tưởng tượng với những câu chuyện được kể bằng hình ảnh.

Họa sĩ Tạ Huy Long chia sẻ, đây là lần đầu tiên anh đặt toàn bộ “kho địa tầng sáng tạo” của mình vào cùng một không gian. Lần đầu tiên loạt tranh vẽ khổ lớn đa chất liệu, các minh họa màu nước, bản phác thảo gốc của những đầu sách từng xuất bản được đặt cạnh những món đồ nội thất thủ công, từ phiên bản mộc mạc thử nghiệm đầu tiên cho đến các phiên bản hoàn thiện sau này. Không chỉ vậy, cả không gian làm việc cá nhân với ghế ngồi, đèn rọi, bàn làm việc, các ngăn chứa đầy đồ nghề, sách vở, những chiếc hòm cất phác thảo ở nhà xuất bản... cũng được họa sĩ giới thiệu với công chúng tại đây.

Nghệ sĩ, giám tuyển Nguyễn Thế Sơn nhận xét, không gian nghệ thuật Manzi trong những ngày này đã biến hóa thật bất ngờ. Zootopia của Tạ Huy Long vừa hấp dẫn ở chiều sâu mỹ thuật, vừa cho thấy một quá trình lao động sáng tạo kỳ công, nghiêm cẩn. Đây cũng là cảm nhận chung của nhiều khán giả khi bước vào không gian mở xưởng, vừa được phiêu lưu trong một thế giới không có ranh giới giữa tranh, đồ vật và câu chuyện.

Với công chúng yêu văn chương và hội họa, “Zootopia của tôi” còn mang đến cơ hội hiếm hoi để nhìn lại hành trình hơn 20 năm sáng tác của Tạ Huy Long - cây cọ luôn âm thầm tìm những lối đi mới cho hội họa kể chuyện.

Hội họa trở thành ngôn ngữ kể chuyện trọn vẹn

Điểm đặc biệt thu hút công chúng tại “Zootopia của tôi” là nơi trưng bày gắn với cuốn sách mới “Yersin - Khúc hát Cá Ông” (NXB Kim Đồng), vừa ra mắt cuối năm 2025. Cuốn tiểu thuyết bằng tranh này đánh dấu một cột mốc quan trọng trong sáng tác của Tạ Huy Long, khi ông đồng thời là tác giả và họa sĩ, để kể trọn vẹn câu chuyện.

Với hơn 200 bức tranh được thực hiện công phu, “Yersin - Khúc hát Cá Ông” tái hiện cuộc đời bác sĩ Alexandre Yersin - người đã chọn Việt Nam làm quê hương thứ hai, trong sự hòa quyện giữa mộng và thực. Ngôn ngữ hình ảnh của họa sĩ Tạ Huy Long vừa tạo nên sức hút nổi bật, vừa thổi một làn gió mới cho những trang tiểu sử đã quá quen thuộc về huyền thoại Yersin.

Trong “Zootopia của tôi”, người xem có thể bắt gặp những bản phác thảo, những tranh hoàn chỉnh của cuốn sách “Yersin - Khúc hát Cá Ông”, đặt cạnh các đồ vật gợi nhắc đời sống biển, tín ngưỡng cá ông, hay những chuyến viễn du khoa học. Tạ Huy Long chia sẻ: “Tôi muốn kể lại câu chuyện tuyệt vời này theo cách kể bán hư cấu với các nhân vật huyền hoặc như Cá Ông Voi, cậu bé Tin chưa bao giờ già đi, hay các bác sĩ mỏ chim... để tái hiện một thế giới đã dần chìm vào quên lãng, như mọi thứ trên đời rồi cũng sẽ tan đi cùng thời gian... Có chăng, chỉ còn đọng lại niềm tự hào thơ ngây về một con người phi thường, lộng lẫy mà khiêm nhường, đã chọn Việt Nam làm nơi ông vẽ nên giấc mơ của mình, đẹp như khúc hát Cá Ông vẫn vang vọng như chưa bao giờ biến mất”.

Sau khi tham quan không gian mở xưởng của họa sĩ Tạ Huy Long, Nguyễn Thủy Tiên (sinh viên Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp) bày tỏ: “Tôi rất thích những minh họa của họa sĩ Tạ Huy Long trong các cuốn “Dế Mèn phiêu lưu ký”, “Lĩnh Nam chích quái” và đặc biệt là “Yersin - Khúc hát Cá Ông”. Tham quan không gian “Zootopia của tôi” này, tôi có cảm giác như được đi trong một cuốn tiểu thuyết vậy, những bức tranh, mô hình hay đồ vật kể chuyện rất sống động và thú vị”.

Sự kiện mở xưởng này cũng cho thấy sự vận động lâu dài trong tư duy sáng tác của Tạ Huy Long. Từ những cuốn sách đơn thuần tham gia minh họa như “Lá cờ thêu sáu chữ vàng”, “Lĩnh Nam chích quái”, “Nam Hải dị nhân” đến thực hiện truyện tranh như “Lược sử nước Việt bằng tranh”, “Hành trình sáng tạo chữ quốc ngữ” và cuốn tiểu thuyết bằng tranh mới “Yersin - Khúc hát Cá Ông” - Tạ Huy Long đã hướng dần đến vai trò họa sĩ kiêm tác giả.

“Zootopia của tôi” cho phép công chúng bước vào “xưởng” theo đúng nghĩa, để hiểu rằng phía sau mỗi bức tranh, mỗi cuốn sách là cả một thế giới được kiến tạo bằng lao động bền bỉ với trí tưởng tượng và sáng tạo phong phú.

Thụy Du