BVBank: Lãi tăng 34% và bài toán về hiệu quả, quản trị rủi ro

Ngân hàng TMCP Bản Việt (BVBank, UPCoM: BVB)

Lợi nhuận tăng mạnh, nhưng chưa chạm ngưỡng kỳ vọng

Theo báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025, BVBank đạt lợi nhuận trước thuế gần 522 tỷ đồng, tăng 34% so với năm 2024. Dù vậy, so với kế hoạch 550 tỷ đồng được Đại hội đồng cổ đông thông qua, ngân hàng mới chỉ hoàn thành khoảng 95% mục tiêu.

Động lực chính vẫn đến từ thu nhập lãi thuần, đạt 2.680 tỷ đồng, tăng 16% so với năm trước. Trong khi đó, chi phí hoạt động tăng tương ứng 16%, lên 1.707 tỷ đồng, giúp lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh tăng 20%, đạt 1.202 tỷ đồng.

Tuy nhiên, việc trích lập hơn 680 tỷ đồng dự phòng rủi ro tín dụng, tăng 11%, đã bào mòn đáng kể kết quả kinh doanh, khiến lợi nhuận trước thuế dừng lại ở mức trên 520 tỷ đồng.

ROA, ROE: hiệu quả sinh lời vẫn ở mức thấp

Nếu quy đổi sang các chỉ số sinh lời cốt lõi, hiệu quả hoạt động của BVBank vẫn chưa thực sự nổi bật:

ROA (lợi nhuận trên tổng tài sản) năm 2025 ước đạt khoảng 0,45 – 0,5%, dựa trên lợi nhuận sau thuế và tổng tài sản bình quân hơn 130.000 tỷ đồng.

ROE (lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu) ước khoảng 8 – 9%, thấp hơn đáng kể so với mức hai chữ số của nhiều ngân hàng cùng nhóm.

So sánh trong nhóm ngân hàng quy mô tương đương như KienlongBank, VietBank, SaigonBank hay ABBank, ROA của BVBank chỉ ở mức trung bình – thấp, trong khi ROE cũng kém xa những ngân hàng đã tái cơ cấu thành công, nơi ROE phổ biến từ 12 – 15%.

Điều này cho thấy, dù lợi nhuận tăng mạnh về mặt tuyệt đối, hiệu quả sử dụng vốn và tài sản của BVBank vẫn còn dư địa cải thiện lớn.

Trong năm 2025, biên lãi ròng (NIM) của BVBank được ước tính quanh 3 – 3,2%, nhờ tăng trưởng tín dụng tập trung vào khách hàng cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa – những phân khúc có biên lợi nhuận cao hơn cho vay doanh nghiệp lớn.

Tuy nhiên, so với nhóm ngân hàng bán lẻ mạnh như VIB, ACB hay TPBank (NIM phổ biến 4 – 5%), NIM của BVBank vẫn ở mức vừa phải. Ngay cả trong nhóm ngân hàng quy mô nhỏ, BVBank cũng chưa tạo được lợi thế rõ rệt về biên lãi, trong bối cảnh chi phí vốn và áp lực cạnh tranh huy động vẫn cao.

Nguồn thu ngoài lãi: điểm nghẽn lớn của BVBank

Một trong những điểm trừ rõ nhất trong bức tranh tài chính 2025 là sự suy yếu mạnh của mảng dịch vụ. Lãi thuần từ dịch vụ chỉ còn gần 2 tỷ đồng, giảm tới 96%, chủ yếu do chi phí dịch vụ thanh toán tăng cao.

Ngược lại, lãi từ kinh doanh ngoại hối tăng 88%, lên hơn 86 tỷ đồng, và lãi từ hoạt động khác tăng gấp 2,4 lần, đạt 144 tỷ đồng, nhờ đẩy mạnh thu hồi các khoản nợ đã xử lý rủi ro trong những tháng cuối năm.

Dù góp phần cải thiện lợi nhuận ngắn hạn, các khoản thu này mang tính không thường xuyên, khiến cơ cấu thu nhập của BVBank vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng, khác biệt rõ so với những ngân hàng đã xây dựng được hệ sinh thái dịch vụ ổn định.

Tài sản tăng nhanh, nợ xấu vẫn là "bài toán khó"

Tính đến cuối năm 2025, BVBank ghi nhận tổng tài sản đạt 133.047 tỷ đồng, tăng mạnh 29% so với đầu năm, phản ánh chiến lược mở rộng quy mô khá quyết liệt trong bối cảnh thị trường tài chính vẫn còn nhiều biến động. Trọng tâm tăng trưởng nằm ở tín dụng, với dư nợ cho vay khách hàng đạt 77.688 tỷ đồng, tăng 14%, tập trung chủ yếu vào khách hàng cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa – những phân khúc có biên lãi cao nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro tín dụng lớn hơn so với nhóm khách hàng doanh nghiệp quy mô lớn.

Đi cùng với tốc độ tăng trưởng tín dụng là áp lực rõ nét lên chất lượng tài sản. Tại thời điểm 31/12/2025, tổng nợ xấu của BVBank tăng 11%, lên 2.341 tỷ đồng. Dù tỷ lệ nợ xấu/dư nợ giảm nhẹ từ 3,09% xuống 3,01%, sự cải thiện này chủ yếu đến từ mẫu số dư nợ tăng nhanh, thay vì nợ xấu tuyệt đối được kiểm soát tốt. Nói cách khác, nợ xấu vẫn gia tăng về quy mô, và mức 3% tiếp tục đặt BVBank vào nhóm ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu cao hơn mặt bằng chung ngành.

So với các ngân hàng quy mô tương đương, nơi nhiều đơn vị đã đưa tỷ lệ nợ xấu về quanh 2%, con số của BVBank cho thấy dư địa xử lý nợ xấu còn khá lớn, đặc biệt trong bối cảnh ngân hàng đẩy mạnh cho vay bán lẻ và SME – nhóm khách hàng dễ bị tổn thương khi chu kỳ kinh tế đảo chiều.

Đáng lưu ý hơn, tỷ lệ bao phủ nợ xấu của BVBank hiện chỉ được ước tính dưới 60%, thấp hơn đáng kể so với chuẩn an toàn của ngành. Trong khi đó, nhiều ngân hàng thương mại cổ phần lớn đã duy trì tỷ lệ bao phủ trên 100%, tạo "đệm an toàn" đáng kể trước rủi ro tín dụng. Mức bao phủ thấp đồng nghĩa với việc mỗi biến động nhỏ của nợ xấu đều có thể kéo theo áp lực trích lập dự phòng lớn hơn trong các kỳ tới, trực tiếp ảnh hưởng đến lợi nhuận.

Trong bối cảnh môi trường kinh doanh còn tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt với khu vực doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh, bài toán nợ xấu của BVBank chưa thể xem là đã được giải quyết. Ngược lại, tăng trưởng tài sản càng nhanh thì yêu cầu kiểm soát chất lượng tín dụng và nâng cao tỷ lệ bao phủ càng trở nên cấp thiết, nếu không muốn đánh đổi tăng trưởng ngắn hạn bằng áp lực lợi nhuận trong các năm sau.

.Quý IV hụt hơi, lộ rõ điểm nghẽn

Dù lợi nhuận cả năm 2025 tăng trưởng hai chữ số, bức tranh theo quý của BVBank lại cho thấy sự mất cân đối rõ rệt, khi kết quả kinh doanh quý IV suy giảm mạnh so với cùng kỳ. Đây không chỉ là vấn đề mang tính thời điểm, mà phản ánh những điểm nghẽn cấu trúc trong hoạt động sinh lời của ngân hàng.

Hình ảnh mang tính chất minh họa

Trước hết, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tăng vọt trong quý cuối năm đã bào mòn đáng kể lợi nhuận. Việc đẩy mạnh trích lập vào quý IV cho thấy áp lực xử lý nợ xấu và nợ tiềm ẩn rủi ro vẫn hiện hữu, đặc biệt trong bối cảnh BVBank mở rộng tín dụng vào phân khúc khách hàng cá nhân và doanh nghiệp nhỏ và vừa – nhóm khách hàng nhạy cảm với biến động kinh tế. Điều này khiến lợi nhuận quý IV không còn duy trì được mặt bằng của các quý trước, dù thu nhập lãi thuần vẫn tăng.

Bên cạnh đó, mảng dịch vụ tiếp tục là "điểm trừ" trong quý IV, khi chi phí dịch vụ thanh toán gia tăng khiến lãi thuần từ dịch vụ gần như không còn đóng góp đáng kể. Việc nguồn thu ngoài lãi chưa tạo được nền tảng ổn định khiến BVBank phụ thuộc lớn vào tín dụng, làm cho lợi nhuận dễ bị tổn thương khi chi phí vốn hoặc dự phòng biến động.

Đáng chú ý, một phần tăng trưởng lợi nhuận của BVBank trong năm 2025 đến từ các khoản thu không thường xuyên, đặc biệt là thu hồi nợ đã xử lý rủi ro, tập trung chủ yếu vào các tháng cuối năm. Dù giúp cải thiện con số lợi nhuận ngắn hạn, những khoản thu này không phản ánh năng lực tạo lợi nhuận cốt lõi mang tính lặp lại, qua đó làm dấy lên lo ngại về tính bền vững của kết quả kinh doanh.

Tổng hợp các yếu tố trên cho thấy, tăng trưởng lợi nhuận năm 2025 của BVBank chưa được phân bổ đồng đều theo thời gian, mà nghiêng nhiều về các quý đầu năm và các yếu tố mang tính thời điểm. Diễn biến "hụt hơi" trong quý IV vì vậy không chỉ là một nhịp chững lại ngắn hạn, mà là tín hiệu cảnh báo về áp lực lợi nhuận trong năm 2026, nếu ngân hàng không cải thiện chất lượng tín dụng và xây dựng được nguồn thu ngoài lãi ổn định hơn.

BVBank đang ở đâu trong nhóm ngân hàng cỡ vừa?

So với các ngân hàng quy mô tương đương:

Quy mô tài sản: BVBank thuộc nhóm trung bình thấp.

Tăng trưởng lợi nhuận: tích cực, nhưng chưa tạo đột phá về hiệu quả.

ROA, ROE: thấp hơn mặt bằng nhóm dẫn đầu.

NIM: ổn định nhưng không vượt trội.

Chất lượng tài sản: nợ xấu cao, bao phủ nợ xấu thấp là điểm yếu rõ rệt.

Tăng trưởng nhanh, nhưng bài toán hiệu quả và rủi ro vẫn bỏ ngỏ. Năm 2025 đánh dấu bước tăng trưởng lợi nhuận đáng kể của BVBank, song các chỉ số ROA, ROE và chất lượng tài sản cho thấy ngân hàng này vẫn đang trong giai đoạn "lớn nhanh nhưng chưa khỏe".

Bước sang năm 2026, thách thức lớn nhất với BVBank không chỉ là duy trì đà tăng lợi nhuận, mà là nâng cao hiệu quả sinh lời, cải thiện bao phủ nợ xấu và xây dựng nguồn thu ngoài lãi bền vững. Nếu không giải quyết được những điểm nghẽn này, tăng trưởng lợi nhuận có nguy cơ chậm lại, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt trong hệ thống ngân hàng.

Thùy Linh